Koolwaterstoffen en naamgeving
Alkanen: verzadigde verbindingen die zowel acyclisch als cyclisch zijn
De simpelste koolstofverbinding die alleen bestaan uit C en H atomen
Zijn apolair en lossen slecht op in water
Gasvormig: C1 tot C4
Vloeibaar: C5 tot C15 aantal C atomen heeft invloed op de fase
Vast: C16 en langer
Je kunt alkanen ook verbranden waar veel energie bij vrij komt
Naamgeving voor onvertakte structuren: Naamgeving met alkaanketens als zijgroep:
Deze krijgen een uitgang -yl
Stappenplan naamgeving:
1. Zoek de langste keten (dit is de hoofdnaam)
2. Nummer de C-atomen in de hoofdketen
3. karakteriseer zijgroep(en) en positie van C-keten
4. schrijf de naam als één woord
Voorbeelden:
5 C-atomen hoofdgroep: pentaan
2e positie zijgroep: methyl
2-methylpentaan
6 C-atomen hoofdgroep: hexaan
3e positie zijgroep: ethyl en methyl
3-ethyl-3-methylhexaan
6 C-atomen hoofdgroep: hexaan
3e positie zijgroep: methyl
3,3-dimethylhexaan
7 C-atomen hoofdgroep: heptaan
3e en 4e positie een zijgroep: methyl en ethyl
4-ethyl-3,3-dimethylheptaan
(de volgorde van zijgroepen in de naamgeving word op alfabetische volgorde gedaan)
1
,Cycloalkanen naamgeving:
Je zet er -cyclo voor.
Voorbeelden:
cyclopropaan cyclobutaan cyclopentaan cyclohexaan
1-ethyl-3methylcyclohexaan
Je hebt 2 conformaties:
Boot-conformatie Stoel-conformatie
Alkenen: deze hebben dubbele bindingen
Alkynen: deze hebben drievoudige bindingen
Aromaten: deze hebben ringvormige dubbelen bindingen
Enkele binding: tetrahedrale structuur
Achtervoegsel: -aan
dubbele binding: vlakke structuur
Achtervoegsel: -een
Drievoudige bindingen: lineaire structuur
Achtervoegsel: -yn
Naamgeving voorbeelden:
7-methyloct-2-yn 2-methylbut-1,3-dieen 4-methylcyclohexeen
Naamgeving voor aromaten: Benzeenring als zijgroep:
-fenyl
3-fenylheptaan
2
, Structuurisomeren van C5H10
Cis-trans-isomeren: zelfde moleculen, maar andere (vergelijkbare) ruimtelijke structuur
Cis-configuratie: Trans-configuratie
De zijgroepen zitten naast elkaar. De zijgroepen zitten tegenover elkaar.
Cis-but-2-een trans-but-2-een
Aromaten namen
Tolueen
Fenol
Aniline
Para-Xyleen
Benzoëzuur
benzaldehyde
3
Alkanen: verzadigde verbindingen die zowel acyclisch als cyclisch zijn
De simpelste koolstofverbinding die alleen bestaan uit C en H atomen
Zijn apolair en lossen slecht op in water
Gasvormig: C1 tot C4
Vloeibaar: C5 tot C15 aantal C atomen heeft invloed op de fase
Vast: C16 en langer
Je kunt alkanen ook verbranden waar veel energie bij vrij komt
Naamgeving voor onvertakte structuren: Naamgeving met alkaanketens als zijgroep:
Deze krijgen een uitgang -yl
Stappenplan naamgeving:
1. Zoek de langste keten (dit is de hoofdnaam)
2. Nummer de C-atomen in de hoofdketen
3. karakteriseer zijgroep(en) en positie van C-keten
4. schrijf de naam als één woord
Voorbeelden:
5 C-atomen hoofdgroep: pentaan
2e positie zijgroep: methyl
2-methylpentaan
6 C-atomen hoofdgroep: hexaan
3e positie zijgroep: ethyl en methyl
3-ethyl-3-methylhexaan
6 C-atomen hoofdgroep: hexaan
3e positie zijgroep: methyl
3,3-dimethylhexaan
7 C-atomen hoofdgroep: heptaan
3e en 4e positie een zijgroep: methyl en ethyl
4-ethyl-3,3-dimethylheptaan
(de volgorde van zijgroepen in de naamgeving word op alfabetische volgorde gedaan)
1
,Cycloalkanen naamgeving:
Je zet er -cyclo voor.
Voorbeelden:
cyclopropaan cyclobutaan cyclopentaan cyclohexaan
1-ethyl-3methylcyclohexaan
Je hebt 2 conformaties:
Boot-conformatie Stoel-conformatie
Alkenen: deze hebben dubbele bindingen
Alkynen: deze hebben drievoudige bindingen
Aromaten: deze hebben ringvormige dubbelen bindingen
Enkele binding: tetrahedrale structuur
Achtervoegsel: -aan
dubbele binding: vlakke structuur
Achtervoegsel: -een
Drievoudige bindingen: lineaire structuur
Achtervoegsel: -yn
Naamgeving voorbeelden:
7-methyloct-2-yn 2-methylbut-1,3-dieen 4-methylcyclohexeen
Naamgeving voor aromaten: Benzeenring als zijgroep:
-fenyl
3-fenylheptaan
2
, Structuurisomeren van C5H10
Cis-trans-isomeren: zelfde moleculen, maar andere (vergelijkbare) ruimtelijke structuur
Cis-configuratie: Trans-configuratie
De zijgroepen zitten naast elkaar. De zijgroepen zitten tegenover elkaar.
Cis-but-2-een trans-but-2-een
Aromaten namen
Tolueen
Fenol
Aniline
Para-Xyleen
Benzoëzuur
benzaldehyde
3
