Samenvatting literatuur Privaatrecht (8,5 behaald)

COLLEGE 1 EN 2
Literatuur:
 Praktisch Verbintenissenrecht H.1, H.2 par. 2.1 t/m 2.1.5, H2 par. 2.3 t/m 2.4 en H3:

Hoofdstuk 1:
1.1.1 Plaats verbintenissenrecht:
 In het verbintenissenrecht staat de rechtsrelatie tussen personen onderling centraal. Een
rechtsrelatie noemen we ook wel een verbintenis.
 Het goederenrecht is het rechtsgebied dat gaat over de rechtsrelatie tussen een persoon en
een goed.
 Rechtsrelaties worden ook wel rechtsverhoudingen genoemd.
 Het verbintenissenrecht en het goederenrecht vormen samen het vermogensrecht. Het
vermogensrecht is een van de twee hoofdonderdelen van het privaatrecht. Het regelt de
verhoudingen die op geld waardeerbaar zijn tussen burgers onderling. Het twee
hoofdonderdeel van het privaatrecht is het personen- en familierecht. Privaatrecht wordt
ook wel burgerlijk recht of civiel recht genoemd.

1.1.2 Personen:
 In het verbintenissenrecht zijn de hoofdrolspelers personen. We hebben het dan over
natuurlijke personen en rechtspersonen.
 Natuurlijk persoon --> mens van vlees en bloed.
 Rechtspersoon --> staat wat het vermogensrecht betreft gelijk aan een natuurlijk persoon.
Voorbeelden van rechtspersonen zijn een bedrijf (bv of nv), een stichting en een vereniging.

1.1.3 Verbintenissen:
 Wanneer er een rechtsrelatie tussen personen is, dan ontstaan hier verbintenissen uit. Een
verbintenis is een rechtsrelatie tussen twee personen, waarbij de ene partij verplicht is om
een prestatie te leveren, terwijl de andere partij hier recht op heeft. Een prestatie houdt in
de meeste gevallen in iets doen of geven.
 Schuldenaar --> persoon die moet presteren.
 Schuldeiser --> persoon die recht heeft op de prestatie.
 Het hebben van een verplichting betekent niet dat deze automatisch wordt nagekomen.

1.2.1 Gewone feiten en rechtsfeiten:
 Gewoon feit --> geen rechtsgevolg. Voorbeelden: een appje sturen, het gras is groen en naar
de sportschool lopen.
 Rechtsfeit --> een feit dat een rechtsgevolg heeft. Het feit heeft een gevolg volgens het
geldende recht.

1.2.2 Rechtens relevante handelingen en blote rechtsfeiten:
 Rechtsfeiten kunnen als volgt worden opgesplitst: rechtens relevante handelingen en blote
rechtsfeiten.
 Blote rechtsfeiten --> geen handelingen, toch rechtsgevolg. Er hoeft geen feitelijke handeling
aan te pas te komen, het rechtsfeit vindt hoe dan ook plaats.
o Voorbeelden: geboorte, overlijden en meerderjarig worden.
 Rechtens relevante handelingen --> een handeling die relevantie heeft voor het recht. Een
handeling die rechtsgevolg heeft.

1.3.1 Rechtshandelingen en feitelijke handelingen:
 Rechtens relevante handelingen kunnen worden opgesplitst in rechtshandelingen en
feitelijke handelingen.

,  Feitelijke handelingen --> hebben een rechtsgevolg, maar is daar niet op gericht. De
handelende persoon had niet de bedoeling het rechtsgevolg tot stand te brengen.
 Rechtshandelingen --> uitdrukkelijk gericht op een rechtsgevolg, art. 3:33 BW. Dit artikel
bevat twee voorwaarden:
1. Er is een op een rechtsgevolg gerichte wil.
2. Die wil heeft zich door een verklaring geopenbaard.
In dit geval had de handelende persoon het oogmerk (de bedoeling) om het rechtsgevolg tot
stand te brengen.
 Een wilsuiting van de handelende persoon is noodzakelijk. Iemand moet duidelijk laten
blijken dat hij de bedoeling heeft het rechtsgevolg tot stand te brengen.

1.3.2 Eenzijdige rechtshandelingen en meerzijdige rechtshandelingen:
 Rechtshandelingen kunnen worden onderscheiden in eenzijdige en meerzijdige
rechtshandelingen.
 Eenzijdige rechtshandeling --> het rechtsgevolg wordt tot stand gebracht door één persoon,
zonder dat de medewerking van een andere persoon nodig is. Er is sprake van een wilsuiting
van een persoon, gericht op een bepaald rechtsgevolg.
Voorbeeld: het opstellen van een testament. Het rechtgevolg is dat, zodra deze persoon
overlijdt, de in het testament aangewezen erfgenamen (een deel van) het vermogen van de
overledene erven. Voor het opstellen van een testament is de medewerking van de
erfgenamen niet nodig.
 Meerzijdige rechtshandeling --> het is noodzakelijk dat twee personen een bepaald
rechtsgevolg tot stand willen brengen. Hiervoor is een wilsuiting van beide partijen vereist.
Deze wilsuiting moet gericht zijn op hetzelfde rechtsgevolg.
Voorbeeld: huurovereenkomst en schenkingsovereenkomst (een gift niet).

1.3.3 Persoonsgerichte en niet-persoonsgerichte rechtshandelingen:
 Eenzijdige rechtshandelingen kunnen worden onderverdeeld in persoonsgerichte en niet-
persoonsgerichte eenzijdige rechtshandelingen.
 Persoonsgerichte rechtshandeling --> wordt verricht door de ene partij en is gericht tot een
specifieke andere partij.
Voorbeeld: het opzeggen van de huurovereenkomst kan enkel bij een bepaald persoon gedaan
worden.
 Niet-persoonsgerichte rechtshandeling (ongerichte rechtshandeling) --> wordt verricht door
de ene partij en is gericht aan een andere partij. De rechtshandeling is niet gericht tot een
specifieke andere partij.

1.4.1 Overeenkomsten en andere meerzijdige rechtshandelingen:
 Art. 6:213 lid 1 BW --> definitie van een overeenkomst.
o 'Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen
jegens een of meer andere een verbintenis aangaan.'.
o Veel voorkomende overeenkomsten zijn: huurovereenkomst, koopovereenkomst,
leaseovereenkomst, arbeidsovereenkomst en leningsovereenkomst.
 Een andere meerzijdige rechtshandeling is het vaststellen van de notulen tijdens een
vergadering.

1.4.2 Verbintenisscheppende overeenkomsten en andere overeenkomsten:
 Overeenkomsten kunnen worden onderverdeeld in verbintenisscheppende en andere
overeenkomsten.
 Verbintenisscheppende overeenkomst --> er ontstaan een of meerdere verbintenissen
tussen partijen.

, o Een verbintenisscheppende overeenkomst wordt ook wel een obligatoire
overeenkomst genoemd. Obligatoir betekent verbintenisscheppend in het Latijn en is
afgeleid van het woord obligatio = verbintenis.
 Andere overeenkomsten --> het aangaan van een huwelijk. De verplichtingen die hieruit
voortvloeien zijn in de wet geregeld.

1.4.3 Eenzijdige overeenkomsten en meerzijdige overeenkomsten:
 Verbintenisscheppende overeenkomsten kunnen worden onderverdeeld in eenzijdige en
meerzijdige overeenkomsten.
 Eenzijdige overeenkomst --> schept voor een van de partijen een verplichting.
o Voorbeeld: schenkingsovereenkomst.
 Meerzijdige overeenkomst --> art. 6:261 lid 1 BW geeft de definitie. Schept voor beide
partijen een verplichting. Een meerzijdige overeenkomst wordt ook wel een wederkerige
overeenkomst genoemd.
o Voorbeeld: huurovereenkomst en koopovereenkomst.

, Het rechtsfeitenschema:




Feiten




Rechtsfeiten Gewone feiten




Rechtens relevante
Blote rechtsfeiten
handelingen




Rechtshandelingen Feitelijke handelingen




Eenzijdige Meerzijdige
rechtshandelingen rechtshandelingen




Andere meerzijdige
Persoonsgericht Overeenkomsten
rechtshandelingen




Verbintenisschepende
Niet-persoonsgericht Andere overeenkomsten
overeenkomsten




Eenzijdige
overeenkomsten




Meerzijdige
overeenkomsten