BS1
Chemie in cellen
Lesdoelen:
- Wat is ATP en waarom is dat belangrijk?
- Wat is de structuur van ATP?
- Wat zijn co-enzymen (elektronenacceptoren) en wat is hun rol?
- Je weet wat het verschil is tussen organische en anorganische stoffen.
- Je weet wat assimilatie, koolstofassimilatie, voortgezette assimilatie en dissimilatie is.
- Je weet wat het verschil is tussen autotrofe en heterotrofe organismen.
- Je weet hoe energiehuishouding in de cel wordt geregeld.
Definities
Met stofwisseling/metabolisme wordt het geheel van chemische omzettingsprocessen bedoeld
(opbouw/afbraak).
Basale metabolisme: Stofwisselingsprocessen die ook in rust doorgaan.
Meetbaar: O2 verbruik in rust.
Assimilatie: Opbouw organische moleculen (fotosynthese).
Dissimilatie: Afbraak organische moleculen (verbranden glucose).
Anorganisch vs organisch
Anorganische
- Klein
- Eenvoudig
- Weinig energie
- Levenloze natuur
Organisch
- Ketens van c-atomen, met H
- Vaak ook O
- Verbreken bindingen C-H levert energie
Assimilatie en dissimilatie
De opbouw van organische
moleculen uit kleinere moleculen
wordt assimilatie genoemd. Hierbij
wordt energie verbruikt.
, De afbraak van organische moleculen wordt dissimilatie genoemd. Hier komt energie vrij.
Koolstofassimilatie & autotrofe organismen
Tijdens fotosynthese vindt er koolstofassimilatie plaats:
Uit de anorganische stoffen water en koolstofdioxide wordt o.a de organische stof glucose
gevormd. Energie die hiervoor nodig is wordt uit het zonlicht gehaald.
Autotrofe organismen zijn in staat om organische stoffen te maken uit anorganische stoffen.
Heterotrofe organismen zijn niet in staat om organische stoffen te maken uit alleen
anorganische stoffen.
Voortgezette assimilatie
In de voortgezette assimilatie wordt glucose omgezet in eiwitten, vetten en
koolhydraten. (heel kort gezegd → reactie die volgt bij omzetting glucose).
Omzetting van organische moleculen in andere (grotere) moleculen.
Energiedragers: ATP
- Adenosine TriPhosphate= ATP, zijn moleculen die energie leveren in de cel waar het
nodig is.
- Is een nucleotide
- Kan de cel waar het gemaakt is, niet verlaten.
(structuurformule ATP).
Waarom is ATP een batterijtje?
Wanneer 1 fosfaatgroep van ATP wordt gesplitst (door dissimilatie), komt er 30,5 kJ
chemische energie vrij die ligt opgeslagen in het molecuul.
Dit is een hydrolysereactie, gekatalyseerd door het enzym ATPase.
ATP is een prettige energievoorziening omdat:
- Het herbruikbaar is
- Het energie verpakt is in bruikbare hoeveelheden.
, Wanneer de 3e fosfaatgroep wordt gesplitst ontstaan ADP (adenosinedifosfaat) en een losse
fosfaatgroep Pi, De i staat voor inorganic (anorganisch).
Bij de hydrolysereactie ATP → ADP komt 30,5 kJ aan energie vrij. Zoveel moet er ook
ongeveer ingestopt worden bij de fosforylering (ADP → ATP).
De energie voor condensatie komt meestal uit glucose.
Co-
enzymen
(elektronenacceptoren)
= Enzymen die andere enzymen ondersteunen bij oxidatie of reductie reacties, omdat ze
elektronen op kunnen nemen of los kunnen laten.
Oxidatie = verlies van elektron (en waterstofion)
Reductie = Opname van een elektron (en waterstofion)
Co-enzymen die gebruikt worden door dissimilatie
NAD (Nicotinamide Adenine Dinucleotide), gemaakt uit vitamine B.
CoA (co-enzym A), gemaakt uit vitamine B.
FAD+ (flavine Adenine Dinucleotide), gemaakt uit vitamine B2.
NADP+ (nicotinamide Adenine Dinucleotide Fosfaat).
Werking van een co-enzym
Wanneer een co-enzym een elektron en een waterstofion opneemt, is het gereduceerd.
Wanneer een co-enzym een elektron en een waterstofion afgeeft, is het geoxideerd.
Co-enzymen zijn herbruikbaar.
Belangrijke opdrachten
Wat is de functie van assimilatie? En van dissimilatie?
➔ De functie van assimilatie is de vorming van de organische stoffen waaruit een
organisme bestaat. De functie van dissimilatie is het beschikbaar maken van energie
voor processen in een cel.
Chemie in cellen
Lesdoelen:
- Wat is ATP en waarom is dat belangrijk?
- Wat is de structuur van ATP?
- Wat zijn co-enzymen (elektronenacceptoren) en wat is hun rol?
- Je weet wat het verschil is tussen organische en anorganische stoffen.
- Je weet wat assimilatie, koolstofassimilatie, voortgezette assimilatie en dissimilatie is.
- Je weet wat het verschil is tussen autotrofe en heterotrofe organismen.
- Je weet hoe energiehuishouding in de cel wordt geregeld.
Definities
Met stofwisseling/metabolisme wordt het geheel van chemische omzettingsprocessen bedoeld
(opbouw/afbraak).
Basale metabolisme: Stofwisselingsprocessen die ook in rust doorgaan.
Meetbaar: O2 verbruik in rust.
Assimilatie: Opbouw organische moleculen (fotosynthese).
Dissimilatie: Afbraak organische moleculen (verbranden glucose).
Anorganisch vs organisch
Anorganische
- Klein
- Eenvoudig
- Weinig energie
- Levenloze natuur
Organisch
- Ketens van c-atomen, met H
- Vaak ook O
- Verbreken bindingen C-H levert energie
Assimilatie en dissimilatie
De opbouw van organische
moleculen uit kleinere moleculen
wordt assimilatie genoemd. Hierbij
wordt energie verbruikt.
, De afbraak van organische moleculen wordt dissimilatie genoemd. Hier komt energie vrij.
Koolstofassimilatie & autotrofe organismen
Tijdens fotosynthese vindt er koolstofassimilatie plaats:
Uit de anorganische stoffen water en koolstofdioxide wordt o.a de organische stof glucose
gevormd. Energie die hiervoor nodig is wordt uit het zonlicht gehaald.
Autotrofe organismen zijn in staat om organische stoffen te maken uit anorganische stoffen.
Heterotrofe organismen zijn niet in staat om organische stoffen te maken uit alleen
anorganische stoffen.
Voortgezette assimilatie
In de voortgezette assimilatie wordt glucose omgezet in eiwitten, vetten en
koolhydraten. (heel kort gezegd → reactie die volgt bij omzetting glucose).
Omzetting van organische moleculen in andere (grotere) moleculen.
Energiedragers: ATP
- Adenosine TriPhosphate= ATP, zijn moleculen die energie leveren in de cel waar het
nodig is.
- Is een nucleotide
- Kan de cel waar het gemaakt is, niet verlaten.
(structuurformule ATP).
Waarom is ATP een batterijtje?
Wanneer 1 fosfaatgroep van ATP wordt gesplitst (door dissimilatie), komt er 30,5 kJ
chemische energie vrij die ligt opgeslagen in het molecuul.
Dit is een hydrolysereactie, gekatalyseerd door het enzym ATPase.
ATP is een prettige energievoorziening omdat:
- Het herbruikbaar is
- Het energie verpakt is in bruikbare hoeveelheden.
, Wanneer de 3e fosfaatgroep wordt gesplitst ontstaan ADP (adenosinedifosfaat) en een losse
fosfaatgroep Pi, De i staat voor inorganic (anorganisch).
Bij de hydrolysereactie ATP → ADP komt 30,5 kJ aan energie vrij. Zoveel moet er ook
ongeveer ingestopt worden bij de fosforylering (ADP → ATP).
De energie voor condensatie komt meestal uit glucose.
Co-
enzymen
(elektronenacceptoren)
= Enzymen die andere enzymen ondersteunen bij oxidatie of reductie reacties, omdat ze
elektronen op kunnen nemen of los kunnen laten.
Oxidatie = verlies van elektron (en waterstofion)
Reductie = Opname van een elektron (en waterstofion)
Co-enzymen die gebruikt worden door dissimilatie
NAD (Nicotinamide Adenine Dinucleotide), gemaakt uit vitamine B.
CoA (co-enzym A), gemaakt uit vitamine B.
FAD+ (flavine Adenine Dinucleotide), gemaakt uit vitamine B2.
NADP+ (nicotinamide Adenine Dinucleotide Fosfaat).
Werking van een co-enzym
Wanneer een co-enzym een elektron en een waterstofion opneemt, is het gereduceerd.
Wanneer een co-enzym een elektron en een waterstofion afgeeft, is het geoxideerd.
Co-enzymen zijn herbruikbaar.
Belangrijke opdrachten
Wat is de functie van assimilatie? En van dissimilatie?
➔ De functie van assimilatie is de vorming van de organische stoffen waaruit een
organisme bestaat. De functie van dissimilatie is het beschikbaar maken van energie
voor processen in een cel.
