Samenvatting jeugd zorg/wet
Inhoud
Samenvatting jeugd zorg/wet.................................................................................................................1
Les 1.......................................................................................................................................................3
H4 focus op jeugdcriminaliteit............................................................................................................3
Focus op jeugdcriminaliteit H6 reacties op crimineel gedrag.............................................................7
PP richtlijnen in jeugdzorg en jeugdbescherming...............................................................................8
Les 2.......................................................................................................................................................9
Gids voor ouders ´over de grens?´......................................................................................................9
Les 3......................................................................................................................................................11
Mens en recht 9.3.............................................................................................................................11
H2 Jeugdrecht in praktijk – jeugdhulp..............................................................................................13
H6 Jeugdrecht in praktijk – medische behandeling..........................................................................14
Les 4......................................................................................................................................................17
H1 jeugdrecht in praktijk – familierecht...........................................................................................17
Jeugdrecht in praktijk – H7 vluchtelingen.........................................................................................20
Artikel meerouderschap in 21e eeuw................................................................................................22
Overzicht van de aanbevelingen...................................................................................................22
Artikel pleegzorg...............................................................................................................................27
Les 5......................................................................................................................................................29
Handelen bij kindermishandeling en huiselijk geweld H1.................................................................29
Handelen bij kindermishandeling en huiselijk geweld H3.................................................................31
Les 6......................................................................................................................................................33
Basismodel meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.......................................................33
Afwegingskader meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling................................................36
Artikel LIRIK......................................................................................................................................37
Les 7 jeugd en wet................................................................................................................................39
Artikel handreiking huisverbod.........................................................................................................39
H1 huisverbodwaardige situaties.................................................................................................39
H2 Initiëren van een huisverbod...................................................................................................40
H3 beoordeling van de situatie en opleggen huisverbod..............................................................41
H5 strafrecht.................................................................................................................................43
Artikel OM huiselijk geweld en kindermishandeling.........................................................................44
Les 8......................................................................................................................................................46
1
, Mens en recht 9.4 Kinderbeschermingsmaatregelen...................................................................46
9.5 rechtsbescherming.................................................................................................................49
Hoofstuk 3 kinderbescherming jeugdrecht in praktijk......................................................................50
Les 9......................................................................................................................................................53
Oorzaken en risicofactoren LVB........................................................................................................53
Factsheet LVB...................................................................................................................................54
Les 10....................................................................................................................................................56
NJI dossier scheiding.........................................................................................................................56
Do en don’t echtscheiding................................................................................................................58
Les 11....................................................................................................................................................59
Mens en recht 7.4 t/m 7.8................................................................................................................59
7.4 Scheiding....................................................................................................................................59
7.5 Alimentatie.................................................................................................................................62
7.6 Kinderalimentatie.......................................................................................................................63
7.7 Kinderen en scheiding.................................................................................................................64
7.8 Scheidings- en omgangsbemiddeling..........................................................................................65
Brochure ‘scheiden en de kinderen dan’..........................................................................................66
Les 12....................................................................................................................................................71
Jeugdrecht in praktijk H4..................................................................................................................71
Jeugdrecht in praktijk H5..................................................................................................................72
Artikel herstelrecht in jeugdstrafzaken in Nederland, waar staan we?............................................75
2
,Les 1
H4 focus op jeugdcriminaliteit
Typen jeugddelinquenten:
o Kickgedrag: ‘normaal’ gedrag in vriendengroepen. Kenmerkend: korte actieve periode van
wetsovertreding.
o Carriérecriminaliteit: criminaliteit belang is voor hun positie en identiteit.
o Hardekernjongeren: psychologische problemen grondslag van delict gedrag. Ook wel
psychopathologische jeugddelinquent.
Typen delinquenten:
o Persistente delinquenten: crimineel op jonge leeftijd, vaak delicten tot ver in volwassenheid.
Combinatie van problematische persoonlijkheid en tekortschietende reacties van ouders
negatieve spiraal van antisociaal gedrag. Vaker schuldig aan geweldsdelicten.
o Adolescentie gebonden delinquent: kort crimineel gedrag. Begint later crimineel gedrag te
vertonen en stopt bij volwassenheid. Gezien als uiting van drang manifesteren als autonoom
individu. Niet gehinderd door: moeilijk karakter, rugzakje van problemen, in staat om
crimineel gedrag te stoppen. Komt meer voor dan persistente delinquenten.
Jeugdcriminaliteit als normaal kickgedrag:
o Delinquent gedrag werkt in vriendengroepen statusverhogend.
o Jeugd experimenteert – grenzen opzoeken.
o Jeugdcriminaliteit: vervelend bijverschijnsel van positieve ontwikkeling
(gedragsgrenzen/zelfcontrole).
o Gelegenheidscriminaliteit: bij plegen delict gebruikmaken van gelegenheid die zich toevallig
voordoet, winkeldiefstal.
o Kickgedrag: omschreven met ‘gelegenheid maakt dief’. Vernieling eerder in steeg dan
belichte plek.
o Kenmerk kickgedrag: verdwijnt met ouder worden. Crime de passage: kinderachtig
gevonden en jongere wil toekomst niet op spel zetten voor strafblad.
o Massaliteit van fenomeen bepaald problematische karakter meer dan ernst van gepleegde
delict.
De harde kern:
o ‘jong geleerd, oud gedaan’, jeugdige leeftijd justitie. Het blijft vaak bij uitbrander of
waarschuwing. Ernstige gevallen gemeld bij kinderbescherming.
o Ouders vaak niet geïnteresseerd geen vervolgactie thuis. Vaak een klap, omdat ze zijn
gepakt maar niet om delict zelf.
o Onmachtige ouders weten niet hoe ze moeten reageren.
o Hardekernjongeren: leren op jonge leeftijd dat misdaad loont. Risico’s zijn gering, de baten
(status/gewin) zijn groot. Uit handen blijven van justitie door sterke aandacht op jongeren
van 14 en ouder door politie en justitie. Daarna komen ze weer in beeld tot volleerde en
geroutineerde criminelen.
o 2 dingen duidelijk hardekernjongeren:
Plegen van criminaliteit normaal onderdeel van hun leven.
3
, Duidelijk doel voor ogen (vermogensdelicten – geld, handhaving binnen criminele
circuit – behoud van status) beide gevallen gebruikgemaakt van
noodzakelijk/instrumenteel geweld.
o Goed zicht over pakkans bij verschillende delicten.
o Professionele houding hardekernjongeren: aanhouding en veroordeling beschouwd als
normale bedrijfsrisico’s.
o Tactiek hardekernjongeren: 1e instantie ontkennen, daarna bekennen en nog een strafbaar
feit opleveren waarvan politie niets wist. Politie tevreden, jongere tevreden (veel meer
delicten gepleegd).
o Ze maken constant kosten-batenafweging. Beschikken over steeds meer skills om delicten
succesvol te plegen.
o Partner in crime: selecteren wie ze meenemen bij welke delicten.
o Belangrijk effect: criminele wereld geringe band met conventionele maatschappij. Relaties
met andere maatschappelijke verbanden (gezin/werk) zwak. Gevaar: subculturen of
marginale groepen waar ze gelijkgestemden treffen. Controletheorie Gottfedson en Hirschi.
De status van meelopers: rekruten of afzwaaiers:
o Rekruten: meelopers, solliciteren naar lidmaatschap van hardekerngroep.
o Afzwaaiers: behoorden vroeger tot harde kern en houden zich nu op in periferie.
o Rekruten: meelopers vertonen agressief gedrag, waarmee ze vechtpartijen uitlokken.
Crimineel gedrag incidenteel van aard – expressieve criminaliteitsstructuur.
o Harde kern: in conflicten meer berekend hard en efficiënt handelen. Treffen
voorbereidingen om zich te wapenen.
Sympathie: voor waardige tegenstander zich
voortijdig terugtrekken uit een conflict.
o Pakkans en ernst door beide groepen anders
beleefd.
Psychopathologische jeugddelinquent:
(psychopathologie: geheel psychische stoornissen)
Wat is een psychische stoornis? Voldoen aan voorwaarden.
1. Abnormaal verschijnsel: wijkt af van sociale norm, wat in een populatie als normaal geldt.
2. Stoornis brengt ongemak, lijden of bezorgdheid bij betrokkene en/of omgeving.
3. Over stoornis moet overeenstemming bestaan.
4. Moet sprake zijn van een aanhoudend probleem.
Delinquentie op zichzelf is geen stoornis.
Onderzoek Doreleijers: jeugdige delinquenten die zijn voorgeleid aan kinderrechter 6 tot 7 keer
zoveel psychopathologie vertonen. Hoe verder in strafrechtsketen meer pathologische
stoornissen.
LVB:
o IQ tussen 50 en 70 (internationaal en nationaal). In NL groep uitgebreid met IQ tussen 70 en
85 met bijkomende problematiek. Iemand moet moeite hebben om zich zelfstandig te
redden.
o Jongeren die deel uitmaken van criminele groep vaak LVB, ook bij harde kern vaak LVB.
4
Inhoud
Samenvatting jeugd zorg/wet.................................................................................................................1
Les 1.......................................................................................................................................................3
H4 focus op jeugdcriminaliteit............................................................................................................3
Focus op jeugdcriminaliteit H6 reacties op crimineel gedrag.............................................................7
PP richtlijnen in jeugdzorg en jeugdbescherming...............................................................................8
Les 2.......................................................................................................................................................9
Gids voor ouders ´over de grens?´......................................................................................................9
Les 3......................................................................................................................................................11
Mens en recht 9.3.............................................................................................................................11
H2 Jeugdrecht in praktijk – jeugdhulp..............................................................................................13
H6 Jeugdrecht in praktijk – medische behandeling..........................................................................14
Les 4......................................................................................................................................................17
H1 jeugdrecht in praktijk – familierecht...........................................................................................17
Jeugdrecht in praktijk – H7 vluchtelingen.........................................................................................20
Artikel meerouderschap in 21e eeuw................................................................................................22
Overzicht van de aanbevelingen...................................................................................................22
Artikel pleegzorg...............................................................................................................................27
Les 5......................................................................................................................................................29
Handelen bij kindermishandeling en huiselijk geweld H1.................................................................29
Handelen bij kindermishandeling en huiselijk geweld H3.................................................................31
Les 6......................................................................................................................................................33
Basismodel meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.......................................................33
Afwegingskader meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling................................................36
Artikel LIRIK......................................................................................................................................37
Les 7 jeugd en wet................................................................................................................................39
Artikel handreiking huisverbod.........................................................................................................39
H1 huisverbodwaardige situaties.................................................................................................39
H2 Initiëren van een huisverbod...................................................................................................40
H3 beoordeling van de situatie en opleggen huisverbod..............................................................41
H5 strafrecht.................................................................................................................................43
Artikel OM huiselijk geweld en kindermishandeling.........................................................................44
Les 8......................................................................................................................................................46
1
, Mens en recht 9.4 Kinderbeschermingsmaatregelen...................................................................46
9.5 rechtsbescherming.................................................................................................................49
Hoofstuk 3 kinderbescherming jeugdrecht in praktijk......................................................................50
Les 9......................................................................................................................................................53
Oorzaken en risicofactoren LVB........................................................................................................53
Factsheet LVB...................................................................................................................................54
Les 10....................................................................................................................................................56
NJI dossier scheiding.........................................................................................................................56
Do en don’t echtscheiding................................................................................................................58
Les 11....................................................................................................................................................59
Mens en recht 7.4 t/m 7.8................................................................................................................59
7.4 Scheiding....................................................................................................................................59
7.5 Alimentatie.................................................................................................................................62
7.6 Kinderalimentatie.......................................................................................................................63
7.7 Kinderen en scheiding.................................................................................................................64
7.8 Scheidings- en omgangsbemiddeling..........................................................................................65
Brochure ‘scheiden en de kinderen dan’..........................................................................................66
Les 12....................................................................................................................................................71
Jeugdrecht in praktijk H4..................................................................................................................71
Jeugdrecht in praktijk H5..................................................................................................................72
Artikel herstelrecht in jeugdstrafzaken in Nederland, waar staan we?............................................75
2
,Les 1
H4 focus op jeugdcriminaliteit
Typen jeugddelinquenten:
o Kickgedrag: ‘normaal’ gedrag in vriendengroepen. Kenmerkend: korte actieve periode van
wetsovertreding.
o Carriérecriminaliteit: criminaliteit belang is voor hun positie en identiteit.
o Hardekernjongeren: psychologische problemen grondslag van delict gedrag. Ook wel
psychopathologische jeugddelinquent.
Typen delinquenten:
o Persistente delinquenten: crimineel op jonge leeftijd, vaak delicten tot ver in volwassenheid.
Combinatie van problematische persoonlijkheid en tekortschietende reacties van ouders
negatieve spiraal van antisociaal gedrag. Vaker schuldig aan geweldsdelicten.
o Adolescentie gebonden delinquent: kort crimineel gedrag. Begint later crimineel gedrag te
vertonen en stopt bij volwassenheid. Gezien als uiting van drang manifesteren als autonoom
individu. Niet gehinderd door: moeilijk karakter, rugzakje van problemen, in staat om
crimineel gedrag te stoppen. Komt meer voor dan persistente delinquenten.
Jeugdcriminaliteit als normaal kickgedrag:
o Delinquent gedrag werkt in vriendengroepen statusverhogend.
o Jeugd experimenteert – grenzen opzoeken.
o Jeugdcriminaliteit: vervelend bijverschijnsel van positieve ontwikkeling
(gedragsgrenzen/zelfcontrole).
o Gelegenheidscriminaliteit: bij plegen delict gebruikmaken van gelegenheid die zich toevallig
voordoet, winkeldiefstal.
o Kickgedrag: omschreven met ‘gelegenheid maakt dief’. Vernieling eerder in steeg dan
belichte plek.
o Kenmerk kickgedrag: verdwijnt met ouder worden. Crime de passage: kinderachtig
gevonden en jongere wil toekomst niet op spel zetten voor strafblad.
o Massaliteit van fenomeen bepaald problematische karakter meer dan ernst van gepleegde
delict.
De harde kern:
o ‘jong geleerd, oud gedaan’, jeugdige leeftijd justitie. Het blijft vaak bij uitbrander of
waarschuwing. Ernstige gevallen gemeld bij kinderbescherming.
o Ouders vaak niet geïnteresseerd geen vervolgactie thuis. Vaak een klap, omdat ze zijn
gepakt maar niet om delict zelf.
o Onmachtige ouders weten niet hoe ze moeten reageren.
o Hardekernjongeren: leren op jonge leeftijd dat misdaad loont. Risico’s zijn gering, de baten
(status/gewin) zijn groot. Uit handen blijven van justitie door sterke aandacht op jongeren
van 14 en ouder door politie en justitie. Daarna komen ze weer in beeld tot volleerde en
geroutineerde criminelen.
o 2 dingen duidelijk hardekernjongeren:
Plegen van criminaliteit normaal onderdeel van hun leven.
3
, Duidelijk doel voor ogen (vermogensdelicten – geld, handhaving binnen criminele
circuit – behoud van status) beide gevallen gebruikgemaakt van
noodzakelijk/instrumenteel geweld.
o Goed zicht over pakkans bij verschillende delicten.
o Professionele houding hardekernjongeren: aanhouding en veroordeling beschouwd als
normale bedrijfsrisico’s.
o Tactiek hardekernjongeren: 1e instantie ontkennen, daarna bekennen en nog een strafbaar
feit opleveren waarvan politie niets wist. Politie tevreden, jongere tevreden (veel meer
delicten gepleegd).
o Ze maken constant kosten-batenafweging. Beschikken over steeds meer skills om delicten
succesvol te plegen.
o Partner in crime: selecteren wie ze meenemen bij welke delicten.
o Belangrijk effect: criminele wereld geringe band met conventionele maatschappij. Relaties
met andere maatschappelijke verbanden (gezin/werk) zwak. Gevaar: subculturen of
marginale groepen waar ze gelijkgestemden treffen. Controletheorie Gottfedson en Hirschi.
De status van meelopers: rekruten of afzwaaiers:
o Rekruten: meelopers, solliciteren naar lidmaatschap van hardekerngroep.
o Afzwaaiers: behoorden vroeger tot harde kern en houden zich nu op in periferie.
o Rekruten: meelopers vertonen agressief gedrag, waarmee ze vechtpartijen uitlokken.
Crimineel gedrag incidenteel van aard – expressieve criminaliteitsstructuur.
o Harde kern: in conflicten meer berekend hard en efficiënt handelen. Treffen
voorbereidingen om zich te wapenen.
Sympathie: voor waardige tegenstander zich
voortijdig terugtrekken uit een conflict.
o Pakkans en ernst door beide groepen anders
beleefd.
Psychopathologische jeugddelinquent:
(psychopathologie: geheel psychische stoornissen)
Wat is een psychische stoornis? Voldoen aan voorwaarden.
1. Abnormaal verschijnsel: wijkt af van sociale norm, wat in een populatie als normaal geldt.
2. Stoornis brengt ongemak, lijden of bezorgdheid bij betrokkene en/of omgeving.
3. Over stoornis moet overeenstemming bestaan.
4. Moet sprake zijn van een aanhoudend probleem.
Delinquentie op zichzelf is geen stoornis.
Onderzoek Doreleijers: jeugdige delinquenten die zijn voorgeleid aan kinderrechter 6 tot 7 keer
zoveel psychopathologie vertonen. Hoe verder in strafrechtsketen meer pathologische
stoornissen.
LVB:
o IQ tussen 50 en 70 (internationaal en nationaal). In NL groep uitgebreid met IQ tussen 70 en
85 met bijkomende problematiek. Iemand moet moeite hebben om zich zelfstandig te
redden.
o Jongeren die deel uitmaken van criminele groep vaak LVB, ook bij harde kern vaak LVB.
4
