Autismespectrum:
Autisme Spectrum Stoornis
ASS is de afkorting voor Autisme Spectrum Stoornis. Voorheen werd er
onderscheid gemaakt tussen een aantal ‘vormen’ van Autisme zoals klassiek
autisme, Asperger en PDDNOS. Tegenwoordig worden die termen eigenlijk niet
meer gebruikt en vallen al die vormen onder de noemer ASS.
ASS is een ontwikkelingsstoornis en mensen met een ASS hebben deze stoornis
vanaf hun geboorte. Het is daarbij goed om te realiseren dat mensen dus niet
autistisch zijn, maar dat mensen autisme hebben.
Bij mensen met een ASS gaat het in het hoofd anders dan bij mensen zonder een
ASS. Zij verwerken informatie (wat ze zien, horen, ruiken, voelen etc.) in hun
hersenen op een andere manier. Dat zorgt ervoor dat mensen met een ASS
zichzelf en de wereld om hen heen op een andere manier ervaren. Dat kan
problemen met zich meebrengen, maar het kan ook zorgen voor sterke kanten die
andere mensen niet hebben.
Kenmerken Autisme spectrum stoornis
Je kan ASS niet zien aan iemands uiterlijk, zoals bijvoorbeeld bij het Syndroom van
Down. De kenmerken van ASS kunnen grofweg worden onderverdeeld in twee
verschillende categorieën:
1. Moeite/beperkingen in de sociale interactie en communicatie
2. Repetitief gedrag en specifieke interesses
Uiting kenmerken ASS
Inlevingsvermogen
Ze kunnen zich niet of moeilijk inleven in een ander. De vaardigheid om te kunnen
inbeelden dat het perspectief van een ander afwijkt van jouw eigen perspectief
noemen we “Theory of mind” (TOM). Dit heb je nodig om naar jezelf te kunnen
kijken door de ogen van een ander. Het is een noodzakelijke vaardigheid om
bijvoorbeeld empathisch te kunnen zijn. Daar hebben mensen met een ASS vaak
moeite mee.
Omgaan met anderen
, Ze hebben vaak moeite met de omgang met anderen omdat ze het lastig vinden om
gedrag van een ander te ‘voorspellen’. Ze kunnen soms moeilijk begrijpen waarom
iemand anders boos op ze wordt of verdrietig is. Daarom kunnen mensen met een
ASS heel angstig zijn in sociale situaties of heel onhandig overkomen.
Begrijpen van gezichtsuitdrukkingen
Ze hebben vaak moeite met het begrijpen van gezichtsuitdrukkingen,
lichaamshouding en emoties niet waardoor ze situaties volledig anders kunnen
inschatten. Vaak hebben ze ook moeite met het maken van oogcontact.
Eenrichtingsverkeer
Mensen met een ASS kunnen ook moeite hebben met wederkerigheid (het over en
weer gaan) in het sociale contact. Ze kunnen vaak lang en uitvoerig praten over wat
zijzelf interessant vinden maar hebben moeite om interesse op te brengen voor
zaken van een ander. Het contact kan daarom vaak aanvoelen als
eenrichtingsverkeer. Iemand met een ASS kan daarom soms lang doorgaan met
een eigen verhaal zonder in te gaan op de reactie van een ander.
Centrale coherentie
Ze verwerken informatie als losse elementen en niet als een geheel. De neiging om
informatie die je opneemt samen te voegen en te verwerken in een context noemen
we “Centrale Coherentie”. Mensen met een ASS hebben daar moeite mee. Daarom
hebben ze regelmatig moeite de kern van een verhaal te begrijpen. Ook snappen
ze grappen vaak niet, omdat die meestal een dubbele betekenis hebben en hebben
ze de neiging om wat er gezegd wordt erg letterlijk te nemen.
Plannen
Ze kunnen veel moeite hebben met planning of het uitvoeren van een taak. Ze
hebben meer dan anderen behoefte aan duidelijkheid en aan structuur. Dit komt
omdat mensen met een ASS meer moeite hebben met ‘Executieve functies’. Dit zijn
denkprocessen die nodig zijn om activiteiten te plannen en te sturen. Voorbeelden
van deze functies zijn aandacht richten en vasthouden, flexibel kunnen zijn als
dingen veranderen, ongewenst gedrag kunnen onderdrukken, dingen organiseren
en plannen en het reguleren van sociaal gedrag. Hier zit ook enige overlap met
ADHD. Mensen met ADHD hebben ook moeite met deze zelfde executieve
functies.
Angst voor verandering
Mensen met een ASS hebben vaak angst voor verandering. Daarom willen ze
graag vaste en bepaalde routines vasthouden. Het doorbreken van die routines
levert veel stress op. Dit kan overkomen als koppigheid. De angst voor de
onzekerheid kan bij iemand met een ASS ook zorgen voor boosheid of driftigheid.
Autisme Spectrum Stoornis
ASS is de afkorting voor Autisme Spectrum Stoornis. Voorheen werd er
onderscheid gemaakt tussen een aantal ‘vormen’ van Autisme zoals klassiek
autisme, Asperger en PDDNOS. Tegenwoordig worden die termen eigenlijk niet
meer gebruikt en vallen al die vormen onder de noemer ASS.
ASS is een ontwikkelingsstoornis en mensen met een ASS hebben deze stoornis
vanaf hun geboorte. Het is daarbij goed om te realiseren dat mensen dus niet
autistisch zijn, maar dat mensen autisme hebben.
Bij mensen met een ASS gaat het in het hoofd anders dan bij mensen zonder een
ASS. Zij verwerken informatie (wat ze zien, horen, ruiken, voelen etc.) in hun
hersenen op een andere manier. Dat zorgt ervoor dat mensen met een ASS
zichzelf en de wereld om hen heen op een andere manier ervaren. Dat kan
problemen met zich meebrengen, maar het kan ook zorgen voor sterke kanten die
andere mensen niet hebben.
Kenmerken Autisme spectrum stoornis
Je kan ASS niet zien aan iemands uiterlijk, zoals bijvoorbeeld bij het Syndroom van
Down. De kenmerken van ASS kunnen grofweg worden onderverdeeld in twee
verschillende categorieën:
1. Moeite/beperkingen in de sociale interactie en communicatie
2. Repetitief gedrag en specifieke interesses
Uiting kenmerken ASS
Inlevingsvermogen
Ze kunnen zich niet of moeilijk inleven in een ander. De vaardigheid om te kunnen
inbeelden dat het perspectief van een ander afwijkt van jouw eigen perspectief
noemen we “Theory of mind” (TOM). Dit heb je nodig om naar jezelf te kunnen
kijken door de ogen van een ander. Het is een noodzakelijke vaardigheid om
bijvoorbeeld empathisch te kunnen zijn. Daar hebben mensen met een ASS vaak
moeite mee.
Omgaan met anderen
, Ze hebben vaak moeite met de omgang met anderen omdat ze het lastig vinden om
gedrag van een ander te ‘voorspellen’. Ze kunnen soms moeilijk begrijpen waarom
iemand anders boos op ze wordt of verdrietig is. Daarom kunnen mensen met een
ASS heel angstig zijn in sociale situaties of heel onhandig overkomen.
Begrijpen van gezichtsuitdrukkingen
Ze hebben vaak moeite met het begrijpen van gezichtsuitdrukkingen,
lichaamshouding en emoties niet waardoor ze situaties volledig anders kunnen
inschatten. Vaak hebben ze ook moeite met het maken van oogcontact.
Eenrichtingsverkeer
Mensen met een ASS kunnen ook moeite hebben met wederkerigheid (het over en
weer gaan) in het sociale contact. Ze kunnen vaak lang en uitvoerig praten over wat
zijzelf interessant vinden maar hebben moeite om interesse op te brengen voor
zaken van een ander. Het contact kan daarom vaak aanvoelen als
eenrichtingsverkeer. Iemand met een ASS kan daarom soms lang doorgaan met
een eigen verhaal zonder in te gaan op de reactie van een ander.
Centrale coherentie
Ze verwerken informatie als losse elementen en niet als een geheel. De neiging om
informatie die je opneemt samen te voegen en te verwerken in een context noemen
we “Centrale Coherentie”. Mensen met een ASS hebben daar moeite mee. Daarom
hebben ze regelmatig moeite de kern van een verhaal te begrijpen. Ook snappen
ze grappen vaak niet, omdat die meestal een dubbele betekenis hebben en hebben
ze de neiging om wat er gezegd wordt erg letterlijk te nemen.
Plannen
Ze kunnen veel moeite hebben met planning of het uitvoeren van een taak. Ze
hebben meer dan anderen behoefte aan duidelijkheid en aan structuur. Dit komt
omdat mensen met een ASS meer moeite hebben met ‘Executieve functies’. Dit zijn
denkprocessen die nodig zijn om activiteiten te plannen en te sturen. Voorbeelden
van deze functies zijn aandacht richten en vasthouden, flexibel kunnen zijn als
dingen veranderen, ongewenst gedrag kunnen onderdrukken, dingen organiseren
en plannen en het reguleren van sociaal gedrag. Hier zit ook enige overlap met
ADHD. Mensen met ADHD hebben ook moeite met deze zelfde executieve
functies.
Angst voor verandering
Mensen met een ASS hebben vaak angst voor verandering. Daarom willen ze
graag vaste en bepaalde routines vasthouden. Het doorbreken van die routines
levert veel stress op. Dit kan overkomen als koppigheid. De angst voor de
onzekerheid kan bij iemand met een ASS ook zorgen voor boosheid of driftigheid.
