Week Onderwerp(en) Literatuur
1 Hoor- en werkcollege: algemene inleiding, het strafbare feit. Verplicht
Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 1 (niet par. 1.3)
Hoofdstuk 2 par. 2.1 t/m 2.6
2 Hoor- en werkcollege: de verdachte en overige Verplicht
procesdeelnemers, dwangmiddelen Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 7 par. 7.1 t/m 7.3
Hoofdstuk 8 par. 8.1 t/m 8.3.6
3 Hoor- en werkcollege: vervolging, dagvaarding, onderzoek Verplichte literatuur
ter terechtzitting, rechterlijk beslismodel, art. 348 Sv en 350 Grondtrekken van het
Sv (deze week ligt het accent op art. 348 Sv). Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 7 par. 7.4.1 en 7.4.2
Hoofdstuk 9
Hoofdstuk 10 (niet par. 10.6)
Hoofdstuk 11
4 Hoor- en werkcollege: rechterlijk beslismodel, Verplichte literatuur
bewijsmiddelen Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 11
Hoofdstuk 12
Juridische methoden:
Hoofdstuk 6
5 Hoor- en werkcollege: wederrechtelijkheid, opzet en schuld, Verplichte literatuur
het rechterlijk beslismodel (deze week ligt het accent op art. Grondtrekken van het
350 Sv). Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 2 par. 2.4 en 2.5
Hoofdstuk 3 par. 3.1 t/m 3.2.3,
3.2.6 en 3.3 t/m 3.5
6 Hoor- en werkcollege: beperking van strafbaarheid Verplichte literatuur
(strafuitsluitingsgronden) Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 4 (m.u.v. het
gedeelte dat ziet op tardief
noodweerexces p. 90-92)
Juridische methoden:
Hoofdstuk 6
7 Hoor- en werkcollege: sancties Verplichte literatuur
Werkcollege: bespreking oefentoets Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 1 par. 1.3
Hoofdstuk 13
Samenvatting straf(proces)recht
, Materieel (WvSr) Formeel (WvSv)
Wet- en regelgeving (wat?) Regels over hoe politie, justitie en de rechter te
werk moeten gaan (hoe?)
Boek 1: algemeen
Boek 2: misdrijf
Boek 3: overtreding
Commune (gewone/algemene strafrecht) Bijzonder
strafwetgeving die een eigen regeling heeft
gekregen
WvSr WVW1994 (verkeer): Wegenverkeerswet
WvSv WWM (wapens): Wet Wapens en Munitie.
OW (drugs): Opiumwet
De vier voorwaarden van een strafbaar feit
1. Het moet gaan om een menselijke gedraging
o Doen of nalaten
o Gewilde spierbeweging: je wil die spierbeweging maken, je hebt de controle daarover.
Je kunt ook een bepaalde spierziekte hebben > geen gewilde spierbeweging > dus geen
menselijke gedraging.
2. Die moet vallen binnen een delictsomschrijving
o Is dat eigenlijk wel strafbaar? Staat dat in de wet?
3. En die wederrechtelijk is:
o In strijd met het recht / zonder daartoe gerechtigd te zijn.
Als je toestemming geeft aan iemand om jou te slaan dan is dat gerechtigd.
4. En aan schuld te wijten
o Anders kunnen/behoren te handelen, maar dat niet doen (verwijtbaarheid)
,Hoofdstuk 1 - Inleiding
1.2 Plaats van het strafrecht
Het strafrecht houdt zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd.
Het straffen gebeurt niet door de burgers, maar door de overheid. Als een burger een strafbaar feit pleegt,
moet hij verantwoording afleggen aan de overheid, die hem namens de samenleving straf kan opleggen.
Burgers kunnen elkaar niet dagvaarden voor gepleegde strafbare feiten. De enige die een verdachte van
een strafbaar feit voor de rechter kan brengen is de officier van justitie. Hij is een vertegenwoordiger van
het staatsorgaan dat belast is met de vervolging van verdachten (het openbaar ministerie). Eigenrichting
(het recht in eigen handen nemen) is verboden. Burgers kunnen aangifte doen, de politie zal dan de zaak
onderzoeken en na verloop van tijd zullen de resultaten terechtkomen op het bureau van de officier van
justitie. Deze kan besluiten een dagvaarding te sturen.
1.3
2 doelen van opleggen van een straf:
Vergelding
Preventie
Het vergeldingsaspect kan zorgen voor een morele genoegdoening: de dader heeft kwaad afgeroepen over
de samenleving dus roept de samenleving kwaad af over de dader.
De preventiegedachte gaat uit van een simpel principe => mensen willen geen straf krijgen, dus zullen zij
zich goed gedragen. het opleggen van een straf moet er voor zorgen dat mensen minder strafbare feiten
plegen.
2 soorten preventie:
Speciale preventie
Generale preventie
Speciale preventie => dat een dader die in aanraking is gekomen met de gevolgen van het overschrijden
van een strafrechtelijke norm, de volgende keer wel twee keer zal nadenken, voordat hij nog eens zoiets
doet (voorkomen dat de gestrafte wederom de fout in gaat). Voorbeeld: voorwaardelijke straffen.
Generale preventie => dat ook anderen dan de gestrafte lering trekken uit het feit dat er voor het plegen
van een strafbaar feit, straf opgelegd kan worden (afschrikken).
1.4 Materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Het rechtsgebied strafrecht kan worden onderverdeeld in drie delen. Als gesproken wordt van materieel
recht, dan heeft men het over de vraag wat een strafbaar feit is. Dit deel vind je terug in het Wetboek van
Strafrecht. Het formele strafrecht wordt ook wel het strafprocesrecht of de strafvordering genoemd. Dit
deel van het strafrecht bepaalt welke regels moeten worden gevolgd wanneer een norm van het materiële
strafrecht is overtreden. Dit is voor het grootste gedeelte geregeld in het Wetboek van Strafvordering.
Voorbeelden zijn de regels voor de bevoegdheden van de politie, de duur van de voorlopige hechtenis of
de inhoud van dagvaardingen. Het sanctierecht ten slotte heeft betrekking op de voorwaarden waaronder
bepaalde straffen mogen worden opgelegd en ten uitvoer gelegd. Het gaat dan bijvoorbeeld om de vraag of
voor een bepaald strafbaar feit een taakstraf mag worden opgelegd en welke voorwaarden de rechter
precies mag stellen wanneer hij een straf voorwaardelijk oplegt. Het sanctierecht is zowel in het Wetboek
van Strafrecht als in het Wetboek van Strafvordering te vinden.
1.5 Commuun en bijzonder strafrecht
Het strafrecht is echter verspreid over een groot aantal wetten. Het strafrecht dat in de wetboeken is
opgenomen, duidt men vaak aan als het commune strafrecht. Daarnaast bestaan er veel strafbepalingen
in andere wetten, bijvoorbeeld in de Wegenverkeerswet, de Wet wapens en munitie en de Opiumwet. Deze
wetten worden bijzondere strafwetten genoemd en vormen samen het bijzondere strafrecht. Dit zijn
allemaal wetten in formele zin. Er bestaan echter ook strafwetten die niet in samenwerking tussen de
Staten-Generaal en de regering tot stand komen, maar door lagere openbare lichamen worden
vastgesteld, bijvoorbeeld de APV van een gemeente, waarin gedragingen strafbaar worden gesteld.
1.6 Opbouw van de Wetboeken Sr en Sv.
Het Wetboek van Strafrecht bestaat uit drie hoofdonderdelen, die ‘boeken’ worden genoemd. Boek I regelt
de algemene leerstukken van materieel strafrecht. Deze zijn van toepassing op alle delicten die in het
, Wetboek van Strafrecht strafbaar zijn gesteld. Ook regels met betrekking tot het sanctierecht zijn in boek I
opgenomen.
Boek II en Boek III bevatten uitsluitend strafbepalingen: omschrijvingen van gedrag dat strafbaar is, met
een uitduiding van de maximale straffen die mogen worden opgelegd. Het onderscheid tussen deze
boeken heeft uitsluitend te maken met de ernst van de delicten: in Boek II worden alleen misdrijven
strafbaar gesteld en Boek III bevat uitsluitend overtredingen. De boeken zijn onderverdeeld in kleinere
onderdelen, die titels worden genoemd.
Ook het Wetboek van Strafvordering is ingedeeld in boeken, titels en afdelingen. Dit wetboek bestaat uit 6
boeken, waarvan de eerste 3 boeken het meest van belang zijn. In boek I (‘Algemeene bepalingen’)
worden de belangrijkste bevoegdheden tijdens het opsporingsonderzoek geregeld. Boek II (‘Strafvordering
in eersten aanleg’) regelt de vervolgbeslissing van de officier van justitie en de hele procedure voor de
berechting van een verdachte door de rechtbank. Een middel om de beslissing aan te vechten bij een
hogere instantie (bijvoorbeeld in hoger beroep gaan), wordt een rechtsmiddel genoemd. Boek III gaat
geheel over rechtsmiddelen.
Wijzigingen van wetboeken zijn steeds partiële wijzigingen geweest: er kwam niet een heel Wetboek, maar
er werd een wet aangenomen die het bestaande wetboek gedeeltelijk wijzigde. Op dit moment wordt
gewerkt aan de modernisering van het hele Wetboek van Strafvordering.
1.7 Invloed van internationaal en supranationaal recht
Welke strafrechtelijke regels in Nederland gelden, wordt niet alleen bepaald door de Nederlandse
wetgever. Nederland sluit ook verdragen met andere staten, waarin bepaalde verplichtingen worden
aangegaan. Als gevolg van verdragen, kan Nederland verplicht zijn om bepaald gedrag strafbaar te stellen
of bepaalde bevoegdheden in het leven te roepen. Dit noemen we internationaal recht, het recht dat
tussen staten geldt.
Het strafrecht wordt in steeds sterkere mate beïnvloed door besluiten van de EU en door uitspraken van
het Hof van Justitie van de EU. Deze regels zijn supranationaalrechtelijk van aard: het gaat namelijk om
regels die een internationale organisatie oplegt waar de lidstaten bij die organisatie zich aan moeten
houden. EHRM (Europees Hof voor de Rechten van de Mens)- uitspraken hebben gezorgd voor
aanpassing van de Nederlandse strafrechtelijke regels. Dit hof kan uitspraken doen die bindend zijn voor
Nederland, terwijl uitspraken die tegen andere verdragsstaten zijn gedaan, ook invloed hebben in
Nederland.
1 Hoor- en werkcollege: algemene inleiding, het strafbare feit. Verplicht
Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 1 (niet par. 1.3)
Hoofdstuk 2 par. 2.1 t/m 2.6
2 Hoor- en werkcollege: de verdachte en overige Verplicht
procesdeelnemers, dwangmiddelen Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 7 par. 7.1 t/m 7.3
Hoofdstuk 8 par. 8.1 t/m 8.3.6
3 Hoor- en werkcollege: vervolging, dagvaarding, onderzoek Verplichte literatuur
ter terechtzitting, rechterlijk beslismodel, art. 348 Sv en 350 Grondtrekken van het
Sv (deze week ligt het accent op art. 348 Sv). Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 7 par. 7.4.1 en 7.4.2
Hoofdstuk 9
Hoofdstuk 10 (niet par. 10.6)
Hoofdstuk 11
4 Hoor- en werkcollege: rechterlijk beslismodel, Verplichte literatuur
bewijsmiddelen Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 11
Hoofdstuk 12
Juridische methoden:
Hoofdstuk 6
5 Hoor- en werkcollege: wederrechtelijkheid, opzet en schuld, Verplichte literatuur
het rechterlijk beslismodel (deze week ligt het accent op art. Grondtrekken van het
350 Sv). Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 2 par. 2.4 en 2.5
Hoofdstuk 3 par. 3.1 t/m 3.2.3,
3.2.6 en 3.3 t/m 3.5
6 Hoor- en werkcollege: beperking van strafbaarheid Verplichte literatuur
(strafuitsluitingsgronden) Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 4 (m.u.v. het
gedeelte dat ziet op tardief
noodweerexces p. 90-92)
Juridische methoden:
Hoofdstuk 6
7 Hoor- en werkcollege: sancties Verplichte literatuur
Werkcollege: bespreking oefentoets Grondtrekken van het
Nederlandse strafrecht:
Hoofdstuk 1 par. 1.3
Hoofdstuk 13
Samenvatting straf(proces)recht
, Materieel (WvSr) Formeel (WvSv)
Wet- en regelgeving (wat?) Regels over hoe politie, justitie en de rechter te
werk moeten gaan (hoe?)
Boek 1: algemeen
Boek 2: misdrijf
Boek 3: overtreding
Commune (gewone/algemene strafrecht) Bijzonder
strafwetgeving die een eigen regeling heeft
gekregen
WvSr WVW1994 (verkeer): Wegenverkeerswet
WvSv WWM (wapens): Wet Wapens en Munitie.
OW (drugs): Opiumwet
De vier voorwaarden van een strafbaar feit
1. Het moet gaan om een menselijke gedraging
o Doen of nalaten
o Gewilde spierbeweging: je wil die spierbeweging maken, je hebt de controle daarover.
Je kunt ook een bepaalde spierziekte hebben > geen gewilde spierbeweging > dus geen
menselijke gedraging.
2. Die moet vallen binnen een delictsomschrijving
o Is dat eigenlijk wel strafbaar? Staat dat in de wet?
3. En die wederrechtelijk is:
o In strijd met het recht / zonder daartoe gerechtigd te zijn.
Als je toestemming geeft aan iemand om jou te slaan dan is dat gerechtigd.
4. En aan schuld te wijten
o Anders kunnen/behoren te handelen, maar dat niet doen (verwijtbaarheid)
,Hoofdstuk 1 - Inleiding
1.2 Plaats van het strafrecht
Het strafrecht houdt zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd.
Het straffen gebeurt niet door de burgers, maar door de overheid. Als een burger een strafbaar feit pleegt,
moet hij verantwoording afleggen aan de overheid, die hem namens de samenleving straf kan opleggen.
Burgers kunnen elkaar niet dagvaarden voor gepleegde strafbare feiten. De enige die een verdachte van
een strafbaar feit voor de rechter kan brengen is de officier van justitie. Hij is een vertegenwoordiger van
het staatsorgaan dat belast is met de vervolging van verdachten (het openbaar ministerie). Eigenrichting
(het recht in eigen handen nemen) is verboden. Burgers kunnen aangifte doen, de politie zal dan de zaak
onderzoeken en na verloop van tijd zullen de resultaten terechtkomen op het bureau van de officier van
justitie. Deze kan besluiten een dagvaarding te sturen.
1.3
2 doelen van opleggen van een straf:
Vergelding
Preventie
Het vergeldingsaspect kan zorgen voor een morele genoegdoening: de dader heeft kwaad afgeroepen over
de samenleving dus roept de samenleving kwaad af over de dader.
De preventiegedachte gaat uit van een simpel principe => mensen willen geen straf krijgen, dus zullen zij
zich goed gedragen. het opleggen van een straf moet er voor zorgen dat mensen minder strafbare feiten
plegen.
2 soorten preventie:
Speciale preventie
Generale preventie
Speciale preventie => dat een dader die in aanraking is gekomen met de gevolgen van het overschrijden
van een strafrechtelijke norm, de volgende keer wel twee keer zal nadenken, voordat hij nog eens zoiets
doet (voorkomen dat de gestrafte wederom de fout in gaat). Voorbeeld: voorwaardelijke straffen.
Generale preventie => dat ook anderen dan de gestrafte lering trekken uit het feit dat er voor het plegen
van een strafbaar feit, straf opgelegd kan worden (afschrikken).
1.4 Materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Het rechtsgebied strafrecht kan worden onderverdeeld in drie delen. Als gesproken wordt van materieel
recht, dan heeft men het over de vraag wat een strafbaar feit is. Dit deel vind je terug in het Wetboek van
Strafrecht. Het formele strafrecht wordt ook wel het strafprocesrecht of de strafvordering genoemd. Dit
deel van het strafrecht bepaalt welke regels moeten worden gevolgd wanneer een norm van het materiële
strafrecht is overtreden. Dit is voor het grootste gedeelte geregeld in het Wetboek van Strafvordering.
Voorbeelden zijn de regels voor de bevoegdheden van de politie, de duur van de voorlopige hechtenis of
de inhoud van dagvaardingen. Het sanctierecht ten slotte heeft betrekking op de voorwaarden waaronder
bepaalde straffen mogen worden opgelegd en ten uitvoer gelegd. Het gaat dan bijvoorbeeld om de vraag of
voor een bepaald strafbaar feit een taakstraf mag worden opgelegd en welke voorwaarden de rechter
precies mag stellen wanneer hij een straf voorwaardelijk oplegt. Het sanctierecht is zowel in het Wetboek
van Strafrecht als in het Wetboek van Strafvordering te vinden.
1.5 Commuun en bijzonder strafrecht
Het strafrecht is echter verspreid over een groot aantal wetten. Het strafrecht dat in de wetboeken is
opgenomen, duidt men vaak aan als het commune strafrecht. Daarnaast bestaan er veel strafbepalingen
in andere wetten, bijvoorbeeld in de Wegenverkeerswet, de Wet wapens en munitie en de Opiumwet. Deze
wetten worden bijzondere strafwetten genoemd en vormen samen het bijzondere strafrecht. Dit zijn
allemaal wetten in formele zin. Er bestaan echter ook strafwetten die niet in samenwerking tussen de
Staten-Generaal en de regering tot stand komen, maar door lagere openbare lichamen worden
vastgesteld, bijvoorbeeld de APV van een gemeente, waarin gedragingen strafbaar worden gesteld.
1.6 Opbouw van de Wetboeken Sr en Sv.
Het Wetboek van Strafrecht bestaat uit drie hoofdonderdelen, die ‘boeken’ worden genoemd. Boek I regelt
de algemene leerstukken van materieel strafrecht. Deze zijn van toepassing op alle delicten die in het
, Wetboek van Strafrecht strafbaar zijn gesteld. Ook regels met betrekking tot het sanctierecht zijn in boek I
opgenomen.
Boek II en Boek III bevatten uitsluitend strafbepalingen: omschrijvingen van gedrag dat strafbaar is, met
een uitduiding van de maximale straffen die mogen worden opgelegd. Het onderscheid tussen deze
boeken heeft uitsluitend te maken met de ernst van de delicten: in Boek II worden alleen misdrijven
strafbaar gesteld en Boek III bevat uitsluitend overtredingen. De boeken zijn onderverdeeld in kleinere
onderdelen, die titels worden genoemd.
Ook het Wetboek van Strafvordering is ingedeeld in boeken, titels en afdelingen. Dit wetboek bestaat uit 6
boeken, waarvan de eerste 3 boeken het meest van belang zijn. In boek I (‘Algemeene bepalingen’)
worden de belangrijkste bevoegdheden tijdens het opsporingsonderzoek geregeld. Boek II (‘Strafvordering
in eersten aanleg’) regelt de vervolgbeslissing van de officier van justitie en de hele procedure voor de
berechting van een verdachte door de rechtbank. Een middel om de beslissing aan te vechten bij een
hogere instantie (bijvoorbeeld in hoger beroep gaan), wordt een rechtsmiddel genoemd. Boek III gaat
geheel over rechtsmiddelen.
Wijzigingen van wetboeken zijn steeds partiële wijzigingen geweest: er kwam niet een heel Wetboek, maar
er werd een wet aangenomen die het bestaande wetboek gedeeltelijk wijzigde. Op dit moment wordt
gewerkt aan de modernisering van het hele Wetboek van Strafvordering.
1.7 Invloed van internationaal en supranationaal recht
Welke strafrechtelijke regels in Nederland gelden, wordt niet alleen bepaald door de Nederlandse
wetgever. Nederland sluit ook verdragen met andere staten, waarin bepaalde verplichtingen worden
aangegaan. Als gevolg van verdragen, kan Nederland verplicht zijn om bepaald gedrag strafbaar te stellen
of bepaalde bevoegdheden in het leven te roepen. Dit noemen we internationaal recht, het recht dat
tussen staten geldt.
Het strafrecht wordt in steeds sterkere mate beïnvloed door besluiten van de EU en door uitspraken van
het Hof van Justitie van de EU. Deze regels zijn supranationaalrechtelijk van aard: het gaat namelijk om
regels die een internationale organisatie oplegt waar de lidstaten bij die organisatie zich aan moeten
houden. EHRM (Europees Hof voor de Rechten van de Mens)- uitspraken hebben gezorgd voor
aanpassing van de Nederlandse strafrechtelijke regels. Dit hof kan uitspraken doen die bindend zijn voor
Nederland, terwijl uitspraken die tegen andere verdragsstaten zijn gedaan, ook invloed hebben in
Nederland.
