Collegedictaat Hindoeïsme
Hindoeïsme: een inleiding
De oorsprong van het hindoeïsme is niet bekend. Wel is duidelijk dat er niet één stichter is.
Hindoeïsme is een woord dat vanuit de religie zelf niet gebruikt wordt. Er zijn namelijk honderden
scholen en stromingen.
Hoofdlijnen Hindoeïsme:
- Eenheid en verscheidenheid
- Alle stromingen die tot het Hindoeïsme gerekend worden zijn op een of andere manier
verbonden met de Veda’s oudste heilige geschriften van India.
Oorsprong en basisbeginselen
De verschillende spirituele tradities van zeer oude culturen uit India en nomaden uit centraal Azië,
komen als een rivier samen.
Veda’s De belangrijkste geschriften die beschikbaar zijn. Minstens 5000 jaar oud. Het volk van
toen leefde veel in de natuur met een vrij hoog beschavingsniveau, maar met ook veel gevaar uit de
natuur en andere volkeren.
- Bevat liederen en gebeden voor gunstige oogst, geestelijk geluk, sociale harmonie,
bescherming tegen en vernietiging van vijanden
- Omschrijving van scheppingsverhalen en verschillende goden.
Hindoestaanse religie natuurlijke verschijnselen zoals bliksem, bosbrand, het weer, de zon, de
sterren, bosbranden en hongersnood te verklaren en te beheersen.
Verhaal over God Indra:
De god Indra liep in het begin der tijden rond op een lege en droge vlakte. Hij kwam een
slang tegen. Indra schoot deze dood met een bliksemstraal en uit de slang stroomde water
en klei. Indra maakte uit de klei en water een pilaar en doordat hij die oprichtte werden
hemel en aarde van elkaar gescheiden. Indra nam plaats bovenop die pilaar en houdt van
daaraf toezicht op zijn schepping, de wereld.
Uit het verhaal van Indra komt de term ‘Dharma’ (= ‘stutten’ of ‘dragen’) de pilaar van Indra stut
de wereld en hij houdt toezicht op de natuurlijke processen als veeziekte, droogte en oogst.
Door de loop der eeuwen is Dharma meer gaan betekenen:
= het universele principe van alle dingen
= religieuze plicht of levenstaak
Het verband tussen deze betekenissen van Dharma: als de mensen zich aan hun individuele taken
houden, wordt daardoor ook de wereld in universele harmonie gehouden net zoals een pilaar
ervoor zorgt dat een gebouw niet instort.
Hindoes geloven in de Enige God, maar het hindoeïsme kent meerdere goden die Ene God
manifesteert zich in verschillende gedaantes. De verschillende goden zijn verschillende aspecten van
de Ene God. De Eenheid uit zich in verscheidenheid (zoals golven op zee uit hetzelfde water bestaan).
- De goden zijn verschillende kanten van de Ene Werkelijkheid of God sommigen zijn
destructief. Anderen zijn liefdevol, vergevend, opbouwend en positief.
Het is gebruikelijk om aan natuurverschijnselen een goddelijke kracht te herkennen. Zo is er een god
van het water, de aarde, het vuur en de lucht.
, De goden zijn dus symbolische kenmerken:
Shiva wil, kennis en daadkracht. Gesymboliseerd door zijn drie ogen én wordt vaak
dansend uitgebeeld. Dat staat voor de verschrikkelijke dans het eind ter tijden die verwoest,
maar daarna ook schept.
Vishnu bewaarder en hoeder van de aarde. Vriendelijk en meedogen. Vishnu heeft
verschillende verschijningsvormen gehad. Krishna (liefdevol) is de belangrijkste.
Shiva Shiva Vishnu Krishna
Het godsbeeld van het hindoeïsme zorgt voor religieuze openheid en tolerantie.’
Goden in de Veda’s zeggen ook iets over hoe goden werden opgevat als religieuze figuren, maar
ook als een bepaalde waarheid, principe of essentie.
Agni is god van het vuur en daarmee de essentie van het verschijnsel ‘vuur’ Agni was overal waar
hitte en vuur was op aarde. De zon in de hemel en de bliksem tussen hemel en aarde.
- Alles wat je in het vuur gooit komt bij God. Daarom blazen hindoes geen kaarsen uit waar
dan komt het speeksel bij de goden terecht én daarom worden hindoes gecremeerd. In vuur
wordt geofferd.
- Priesters die verantwoordelijk waren voor vuurrituelen hadden een belangrijke functie, want
als dat niet werd gedaan zou de zon bijvoorbeeld niet meer opkomen.
Taal speelt ook een grote rol. De Veda’s werden in het Sanskriet van guru op leerling overgedragen
en uit het hoofd geleerd. De klank van taal heeft een creërende kracht. Dus wat je zegt gaat ook
werken in de wereld. Woorden hebben een enorme kracht. Vloeken komen uit. Je kunt je woorden
nooit terugnemen, omdat ze ook realiteit scheppen. Je moet voorzichtig zijn met woorden omdat ze
de werkelijkheid opwekken. Dat is ook de reden waarom men gelooft in de werking van mantra’s,
waarvan er vele in de Veda staan met elk een eigen specifiek doel.
De Somaplant was een belangrijk middel. Als deze uitgeperst en gedronken werd, leidde dit tot
visioenen waarin met de godenwereld gecommuniceerd werd. Soma kwam niet overal voor. Trekken
door het land kwam men gebieden tegen waar soma niet voorkwam. Dit werd gezien als een daad
van de goden, waarmee de manier om direct met goden in contact te komen was afgesneden. Dit
leidde tot een nieuwe ontwikkelingsfase in het hindoeïsme:
- Perfectioneren van rituelen want als we rituelen goed doen, kan soma terugkomen.
- Ontstaan van speciale klasse van priesters (Brahmanen) om de steeds ingewikkeldere
rituelen uit te voeren (hierdoor ontstaan kastensysteem).
Hindoeïsme: een inleiding
De oorsprong van het hindoeïsme is niet bekend. Wel is duidelijk dat er niet één stichter is.
Hindoeïsme is een woord dat vanuit de religie zelf niet gebruikt wordt. Er zijn namelijk honderden
scholen en stromingen.
Hoofdlijnen Hindoeïsme:
- Eenheid en verscheidenheid
- Alle stromingen die tot het Hindoeïsme gerekend worden zijn op een of andere manier
verbonden met de Veda’s oudste heilige geschriften van India.
Oorsprong en basisbeginselen
De verschillende spirituele tradities van zeer oude culturen uit India en nomaden uit centraal Azië,
komen als een rivier samen.
Veda’s De belangrijkste geschriften die beschikbaar zijn. Minstens 5000 jaar oud. Het volk van
toen leefde veel in de natuur met een vrij hoog beschavingsniveau, maar met ook veel gevaar uit de
natuur en andere volkeren.
- Bevat liederen en gebeden voor gunstige oogst, geestelijk geluk, sociale harmonie,
bescherming tegen en vernietiging van vijanden
- Omschrijving van scheppingsverhalen en verschillende goden.
Hindoestaanse religie natuurlijke verschijnselen zoals bliksem, bosbrand, het weer, de zon, de
sterren, bosbranden en hongersnood te verklaren en te beheersen.
Verhaal over God Indra:
De god Indra liep in het begin der tijden rond op een lege en droge vlakte. Hij kwam een
slang tegen. Indra schoot deze dood met een bliksemstraal en uit de slang stroomde water
en klei. Indra maakte uit de klei en water een pilaar en doordat hij die oprichtte werden
hemel en aarde van elkaar gescheiden. Indra nam plaats bovenop die pilaar en houdt van
daaraf toezicht op zijn schepping, de wereld.
Uit het verhaal van Indra komt de term ‘Dharma’ (= ‘stutten’ of ‘dragen’) de pilaar van Indra stut
de wereld en hij houdt toezicht op de natuurlijke processen als veeziekte, droogte en oogst.
Door de loop der eeuwen is Dharma meer gaan betekenen:
= het universele principe van alle dingen
= religieuze plicht of levenstaak
Het verband tussen deze betekenissen van Dharma: als de mensen zich aan hun individuele taken
houden, wordt daardoor ook de wereld in universele harmonie gehouden net zoals een pilaar
ervoor zorgt dat een gebouw niet instort.
Hindoes geloven in de Enige God, maar het hindoeïsme kent meerdere goden die Ene God
manifesteert zich in verschillende gedaantes. De verschillende goden zijn verschillende aspecten van
de Ene God. De Eenheid uit zich in verscheidenheid (zoals golven op zee uit hetzelfde water bestaan).
- De goden zijn verschillende kanten van de Ene Werkelijkheid of God sommigen zijn
destructief. Anderen zijn liefdevol, vergevend, opbouwend en positief.
Het is gebruikelijk om aan natuurverschijnselen een goddelijke kracht te herkennen. Zo is er een god
van het water, de aarde, het vuur en de lucht.
, De goden zijn dus symbolische kenmerken:
Shiva wil, kennis en daadkracht. Gesymboliseerd door zijn drie ogen én wordt vaak
dansend uitgebeeld. Dat staat voor de verschrikkelijke dans het eind ter tijden die verwoest,
maar daarna ook schept.
Vishnu bewaarder en hoeder van de aarde. Vriendelijk en meedogen. Vishnu heeft
verschillende verschijningsvormen gehad. Krishna (liefdevol) is de belangrijkste.
Shiva Shiva Vishnu Krishna
Het godsbeeld van het hindoeïsme zorgt voor religieuze openheid en tolerantie.’
Goden in de Veda’s zeggen ook iets over hoe goden werden opgevat als religieuze figuren, maar
ook als een bepaalde waarheid, principe of essentie.
Agni is god van het vuur en daarmee de essentie van het verschijnsel ‘vuur’ Agni was overal waar
hitte en vuur was op aarde. De zon in de hemel en de bliksem tussen hemel en aarde.
- Alles wat je in het vuur gooit komt bij God. Daarom blazen hindoes geen kaarsen uit waar
dan komt het speeksel bij de goden terecht én daarom worden hindoes gecremeerd. In vuur
wordt geofferd.
- Priesters die verantwoordelijk waren voor vuurrituelen hadden een belangrijke functie, want
als dat niet werd gedaan zou de zon bijvoorbeeld niet meer opkomen.
Taal speelt ook een grote rol. De Veda’s werden in het Sanskriet van guru op leerling overgedragen
en uit het hoofd geleerd. De klank van taal heeft een creërende kracht. Dus wat je zegt gaat ook
werken in de wereld. Woorden hebben een enorme kracht. Vloeken komen uit. Je kunt je woorden
nooit terugnemen, omdat ze ook realiteit scheppen. Je moet voorzichtig zijn met woorden omdat ze
de werkelijkheid opwekken. Dat is ook de reden waarom men gelooft in de werking van mantra’s,
waarvan er vele in de Veda staan met elk een eigen specifiek doel.
De Somaplant was een belangrijk middel. Als deze uitgeperst en gedronken werd, leidde dit tot
visioenen waarin met de godenwereld gecommuniceerd werd. Soma kwam niet overal voor. Trekken
door het land kwam men gebieden tegen waar soma niet voorkwam. Dit werd gezien als een daad
van de goden, waarmee de manier om direct met goden in contact te komen was afgesneden. Dit
leidde tot een nieuwe ontwikkelingsfase in het hindoeïsme:
- Perfectioneren van rituelen want als we rituelen goed doen, kan soma terugkomen.
- Ontstaan van speciale klasse van priesters (Brahmanen) om de steeds ingewikkeldere
rituelen uit te voeren (hierdoor ontstaan kastensysteem).
