Hoorcollege Onderwerp en literatuur
Hoorcollege 1 Inleiding: wat is beleid en wat zijn wicked problems?
Thema: familiebeleid
Cairney H1, H2, H3
Rittell & Weber (1973)
Hoorcollege 2 Group Model building als evaluatie-instrument. Thema:
onderwijs
Bleijenbergh et al (2010)
Rouwette et al (2008)
Kiltz, et al. (2020)
Hoorcollege 3 Voor wie maken we beleid? En waarom zijn hervormingen
moeilijk? Thema: tienermoeders
Bannink & Resodihardjo (2006)
Cairney H9
Hoorcollege 4 Structuren en instituties in beleid. Thema:
verzorgingsstaat
Cairney H5, H6, H7
Hoorcollege 5 Beleidsnetwerken. Thema: klimaat
Cairney H10
Ingold (2011)
Hoorcollege 6 Besluitvormingstheorieën. Thema: inzet ISAF in
Afghanistan
Cairney H4
Lindblom
Allison & Zelikow H1, H3
Hoorcollege 7 Interactief college Allison & Zelikow. Thema: Joint Strike
Fighter
Allison & Zelikow H5
Lezen casusmateriaal
Maken leesvragen
Hoorcollege 8 Multilevel governance. Thema: COVID-19
Cairney H8
Hoorcollege 9 Beïnvloeding van besluitvorming: lobbygroepen en
politiek. Thema: zorg
Gastcollege Anouk ten Arve (IZZ)
Beyers & Braun (2014)
Newsome (2017)
Wallenberg et al (2021)
1
,Hoorcollege 10 Leiderschap en hervormingen. Thema: kinderopvang/
belastingstelsel
Cairney H11
Goldfinch & ’t Hart (2003)
Hoorcollege 11 Interactief college besluitvormingsprocessen. Thema: de
stikstofcrisis
Lezen casusmateriaal
Maken leesvragen
Hoorcollege 12 Leren van beleid. Thema: anti-discriminatie
Cairney H12, H13
Hoorcollege 13 Responsiecollege
Tentamen Tentamen
2
,Inhoudsopgave
College 1.....................................................................................................................................................3
Hoorcollege: Inleiding: wat is beleid en wat zijn wicked problems?.......................................................4
Literatuur................................................................................................................................................6
College 2...................................................................................................................................................12
Hoorcollege: Group Model building als evaluatie-instrument..............................................................12
Literatuur..............................................................................................................................................14
College 3...................................................................................................................................................19
Hoorcollege: Voor wie maken we beleid? En waarom zijn hervormingen moeilijk?............................19
Literatuur..............................................................................................................................................20
College 4...................................................................................................................................................25
Literatuur..............................................................................................................................................29
College 5...................................................................................................................................................35
Literatuur..............................................................................................................................................39
College 6...................................................................................................................................................44
Hoorcollege: Besluitvormingstheorieën...............................................................................................44
Literatuur..............................................................................................................................................47
College 7...................................................................................................................................................57
Hoorcollege: Interactief college Allison & Zelikow................................................................................57
Literatuur..............................................................................................................................................60
College 8...................................................................................................................................................63
Hoorcollege: Multi-level governance....................................................................................................63
College 9...................................................................................................................................................67
Hoorcollege: Beïnvloeding van besluitvorming – lobbygroepen en politiek.........................................68
Literatuur..............................................................................................................................................72
College 10.................................................................................................................................................80
Hoorcollege: Leiderschap en hervormingen.........................................................................................80
Literatuur..............................................................................................................................................84
College 11.................................................................................................................................................88
Hoorcollege: Interactief college besluitvormingsprocessen.................................................................88
College 12.................................................................................................................................................90
Hoorcollege: Leren van beleid..............................................................................................................90
Literatuur..............................................................................................................................................94
College 1
3
, Hoorcollege: Inleiding: wat is beleid en wat zijn wicked problems?
Hervormingen van beleid zijn lastig: hoe komt het dat sommige beleidshervormingen wel worden
doorgevoerd en anderen niet?
Wat is beleid?
‘’Anything a government chooses to do or not do’’ (Dye)
‘’A set of interrelated decisions taken by a political actor or group of actors concerning the
selection of goals and the means of achieving them within the specified situation where those
decisions should, in principle, be within the power off those actors to achieve’’ (Jenkins)
‘’Policy is a political-societal construct, a deliberate combination of choices regarding goal, means
ETC.
Dus, wat is beleid?
De actor is de overheid..
Die bewust besluit..
Om iets wel of niet te doen..
Om een maatschappelijk probleem op te lossen of te voorkomen..
En we analyseren beleid aan de hand van de beleidscyclus.
De beleidscyclus
Stap 1. Agendavorming;
Stap 2. Besluitvorming;
Stap 3. Beleidsuitvoering;
Stap 4. Beleidsevaluatie.
Key elements of policy choice in a complex policymaking environment
Cairney stelt dat je weinig hebt aan beleidscyclus
Denk eerder aan: Policy choice (rationeel & irrationeel) met factoren als actors of multiple levels / types of
governments, idea, events, context, networks, institutions (Dia)
→ Werkt volgens Cairney beter.
Cairney stelt dat beleidscyclus ook prescriptief is (hoe beleid gemaakt zou moeten worden). Maar het
heeft een descriptieve rol (hoe beleid gemaakt wordt).
Beleidstheorie
In het vak beleidsproject hebben jullie geleerd dat een beleidstheorie gaat over (hoogerwerf):
De daadwerkelijke situatie (het probleem);
De causale relatie (wat zijn de oorzaken en gevolgen van het probleem);
De doel relatie (middel om doel te bereiken);
De normatieve relatie (normen en waarden).
Cairney gaat verder: elke theorie die helpt om te begrijpen wat er gebeurt tijdens het beleidsproces is een
beleidstheorie.
Wicked problems
Kenmerken:
‘’Als je iets verandert, dan verandert alles mee’’
Tentamenvraag: noem 5 van de 9 kenmerken van een complex probleem?
Een stapje terug..
Als je het hebt over wicked problems, gaat het over probleemdefinities: ‘’One of the most intractable
problems is that of defining problems and of locating problems’’ (Rittel & Webber).
4
Hoorcollege 1 Inleiding: wat is beleid en wat zijn wicked problems?
Thema: familiebeleid
Cairney H1, H2, H3
Rittell & Weber (1973)
Hoorcollege 2 Group Model building als evaluatie-instrument. Thema:
onderwijs
Bleijenbergh et al (2010)
Rouwette et al (2008)
Kiltz, et al. (2020)
Hoorcollege 3 Voor wie maken we beleid? En waarom zijn hervormingen
moeilijk? Thema: tienermoeders
Bannink & Resodihardjo (2006)
Cairney H9
Hoorcollege 4 Structuren en instituties in beleid. Thema:
verzorgingsstaat
Cairney H5, H6, H7
Hoorcollege 5 Beleidsnetwerken. Thema: klimaat
Cairney H10
Ingold (2011)
Hoorcollege 6 Besluitvormingstheorieën. Thema: inzet ISAF in
Afghanistan
Cairney H4
Lindblom
Allison & Zelikow H1, H3
Hoorcollege 7 Interactief college Allison & Zelikow. Thema: Joint Strike
Fighter
Allison & Zelikow H5
Lezen casusmateriaal
Maken leesvragen
Hoorcollege 8 Multilevel governance. Thema: COVID-19
Cairney H8
Hoorcollege 9 Beïnvloeding van besluitvorming: lobbygroepen en
politiek. Thema: zorg
Gastcollege Anouk ten Arve (IZZ)
Beyers & Braun (2014)
Newsome (2017)
Wallenberg et al (2021)
1
,Hoorcollege 10 Leiderschap en hervormingen. Thema: kinderopvang/
belastingstelsel
Cairney H11
Goldfinch & ’t Hart (2003)
Hoorcollege 11 Interactief college besluitvormingsprocessen. Thema: de
stikstofcrisis
Lezen casusmateriaal
Maken leesvragen
Hoorcollege 12 Leren van beleid. Thema: anti-discriminatie
Cairney H12, H13
Hoorcollege 13 Responsiecollege
Tentamen Tentamen
2
,Inhoudsopgave
College 1.....................................................................................................................................................3
Hoorcollege: Inleiding: wat is beleid en wat zijn wicked problems?.......................................................4
Literatuur................................................................................................................................................6
College 2...................................................................................................................................................12
Hoorcollege: Group Model building als evaluatie-instrument..............................................................12
Literatuur..............................................................................................................................................14
College 3...................................................................................................................................................19
Hoorcollege: Voor wie maken we beleid? En waarom zijn hervormingen moeilijk?............................19
Literatuur..............................................................................................................................................20
College 4...................................................................................................................................................25
Literatuur..............................................................................................................................................29
College 5...................................................................................................................................................35
Literatuur..............................................................................................................................................39
College 6...................................................................................................................................................44
Hoorcollege: Besluitvormingstheorieën...............................................................................................44
Literatuur..............................................................................................................................................47
College 7...................................................................................................................................................57
Hoorcollege: Interactief college Allison & Zelikow................................................................................57
Literatuur..............................................................................................................................................60
College 8...................................................................................................................................................63
Hoorcollege: Multi-level governance....................................................................................................63
College 9...................................................................................................................................................67
Hoorcollege: Beïnvloeding van besluitvorming – lobbygroepen en politiek.........................................68
Literatuur..............................................................................................................................................72
College 10.................................................................................................................................................80
Hoorcollege: Leiderschap en hervormingen.........................................................................................80
Literatuur..............................................................................................................................................84
College 11.................................................................................................................................................88
Hoorcollege: Interactief college besluitvormingsprocessen.................................................................88
College 12.................................................................................................................................................90
Hoorcollege: Leren van beleid..............................................................................................................90
Literatuur..............................................................................................................................................94
College 1
3
, Hoorcollege: Inleiding: wat is beleid en wat zijn wicked problems?
Hervormingen van beleid zijn lastig: hoe komt het dat sommige beleidshervormingen wel worden
doorgevoerd en anderen niet?
Wat is beleid?
‘’Anything a government chooses to do or not do’’ (Dye)
‘’A set of interrelated decisions taken by a political actor or group of actors concerning the
selection of goals and the means of achieving them within the specified situation where those
decisions should, in principle, be within the power off those actors to achieve’’ (Jenkins)
‘’Policy is a political-societal construct, a deliberate combination of choices regarding goal, means
ETC.
Dus, wat is beleid?
De actor is de overheid..
Die bewust besluit..
Om iets wel of niet te doen..
Om een maatschappelijk probleem op te lossen of te voorkomen..
En we analyseren beleid aan de hand van de beleidscyclus.
De beleidscyclus
Stap 1. Agendavorming;
Stap 2. Besluitvorming;
Stap 3. Beleidsuitvoering;
Stap 4. Beleidsevaluatie.
Key elements of policy choice in a complex policymaking environment
Cairney stelt dat je weinig hebt aan beleidscyclus
Denk eerder aan: Policy choice (rationeel & irrationeel) met factoren als actors of multiple levels / types of
governments, idea, events, context, networks, institutions (Dia)
→ Werkt volgens Cairney beter.
Cairney stelt dat beleidscyclus ook prescriptief is (hoe beleid gemaakt zou moeten worden). Maar het
heeft een descriptieve rol (hoe beleid gemaakt wordt).
Beleidstheorie
In het vak beleidsproject hebben jullie geleerd dat een beleidstheorie gaat over (hoogerwerf):
De daadwerkelijke situatie (het probleem);
De causale relatie (wat zijn de oorzaken en gevolgen van het probleem);
De doel relatie (middel om doel te bereiken);
De normatieve relatie (normen en waarden).
Cairney gaat verder: elke theorie die helpt om te begrijpen wat er gebeurt tijdens het beleidsproces is een
beleidstheorie.
Wicked problems
Kenmerken:
‘’Als je iets verandert, dan verandert alles mee’’
Tentamenvraag: noem 5 van de 9 kenmerken van een complex probleem?
Een stapje terug..
Als je het hebt over wicked problems, gaat het over probleemdefinities: ‘’One of the most intractable
problems is that of defining problems and of locating problems’’ (Rittel & Webber).
4
