HMPD
Dagdeel 1 Inleiding op het totale programma HMPD, en onderdeel
pathologische diagnostiek
HC 1 Inleiding
Inleiding op het totale programma HMPD, en onderdeel pathologische diagnostiek
Herkauwers: rechts openen
3 casussen opdoen voor master
Oefening macroscopie: CD rom, USB
Afmelden: 0302533195
FIP
- Zie PR 2.
Herpes
- Zie PR 2
Toets
- 6 organen
o Long
▪ Focus op (purulente) bronchopneumonie
• Goed voelen waar het zit
▪ Longoedeem
o Lever
▪ Fasciola hepatica
▪ Pusbrok: purulent
• Abces: hematogeen, sepsis
o Lever: focaal chronic mild purulent hepatitis
▪ Leverabces
o Hart
▪ Pericarditis
• Fibrose epicard
• Alles checken! Kleppen, pericard, spier
• Multifocaal chronic fibrous pericarditis/epicarditis
o Nier
▪ Puntjes/infarct
- 2 macroscopie foto’s
o Kattendarm
▪ Wat zie je: Pyogranulomateuze ontsteking, verschil nat en droog
▪ Oorzaak: coronavirus
▪ Diagnose: FIP
- 2 theorievragen
o FIP
, o Herpes
Antwoord geen afwijkingen kan je sws wegstrepen.
Atelectase longweefsel
- Rode kleur, gecollabeerd longweefsel
-
PR 1 Praktische intro VPDC
Voorbereiding
Doorlezen studiewijzer HMPD (instructie sectiezaal, bijlage 1).
Bestudeer de instructie sectietechniek inclusief verzameling van materiaal voor voortgezet
onderzoek. Deze instructies kunt u vinden op Blackboard onder de module HMPD.
- Hygienevoorschriften VPDC
- Sectietechniek
o Anamnese
▪ Igv verdenking miltvuur in anamnese en dier dood aangetroffen eerst
onderzoek op miltvuurbacterien in perifere bloed. Na droging en fixatie in de
vlam wordt dit gekleurd met kristalviolet in formaldehyde volgens Raebiger.
De miltvuurbacteriën zijn te herkennen als ketens grote staven die door hun
kapsel lijken op bamboe.
o Positioneren van het kadaver
▪ Grote en kleine herkauwers: in verband met de pens in linker zijligging.
Paard, varken, hond, kat en overige dieren: in rechter zijligging.
o Uitwendige inspectie
▪ Ras, geslacht, leeftijd, gewicht, voedingstoestand, bijzonderheden
lichaamsbouw.
▪ Rigor en rottingsverschijnselen.
▪ Huid en beharing.
▪ Ogen, oogslijmvliezen, oogleden (bij varken insnijden, evenals de kophuid).
▪ Neusslijmvlies, neusspiegel.
▪ Mondslijmvlies, tong, gebit (haaktanden big, tandsteen enz.).
▪ Oren. Slijmvlies vulva en praeputium.
, ▪ Buikomvang (ascites enz.).
▪ Voetzolen, hoeven, klauwen, bijklauwen en tussenklauwspleet.
▪ Navel (speciaal jonge dieren).
▪ Mammae; testikels en epididymes: deze worden nu al ingesneden en
beoordeeld.
▪ Anus, perineum, staart.
o Sectie
▪ Bovenliggende benen eraf
• Bij honden letten op ligamentum teres ivm heupdysplasie
▪ Huid klieven in ventrale mediaanlijn, van bekken tot in de kin
▪ Losprepareren buikwand, ribwand, halsvlakte
▪ Huid tussen de kaaktakken en wanghuid losprepareren tot en met de
oorbasis
▪ Subcutis, vet en spierweefsel beoordelen
▪ Mondholte ventraal openen door twee sneden binnen de kaaktakken
▪ Tong naar achteren trekken
▪ Lymfeknopen beoordelen op gvkcs
▪ Gewrichten van de benen openen en beoordelen
▪ Buikholte
• Spieren weg
• Stand diafragma controleren
• Buiklappen verwijderen
• Peritoneum beoordelen: ggvd
• Ligging ingewanden
▪ Borstholte
• Ribben weg muv eerste rib
• Beoordelen pleura costalis
• Situs viscerum
▪ Situsbespreking
• Opening dorsale mediastinum tussen aorta en oesophagus:
controleer onderliggende borstholte helft
• Pericard geopend
• Bovenliggende nier van kapsel ontdaan en bekeken, ingesneden
▪ Vervolg borstholte
• Eerste rib verwijderen
• Oesophagus losprepareren en halverwege hals doorsnijden
• Longen van achter los maken
• Trachea halverwege hals doorsnijden
• Hart en longen gezamenlijk verwijderen
• Mediastinum en thymus in borstholte laten zitten
▪ Hart
• Punten hartoren naar boven
• Gvk
• Linker kamer opensijden evenwijdig aan de sulcus longitudialis
insnijden tot aan de hartpunt en daar iets naar rechts ombuigen:
boekje
, •De snede naar boven verlengen midden door de linker boezem.
Vanuit de linker ventrikel de aorta openknippen
• Dan de rechter kamer openen door een snede evenwijdig aan de
sulcus longitudinalis, lopend tot aan de onderkant van de rechter
kamer. Hierna de arteria pulmonalis openen door de snede naar
dorsaal te verlengen. Het rechter atrium wordt geopend door een
snede naar links en dorsaalwaarts te maken vanaf de onderkant van
de snede die reeds in de rechter kamer gemaakt is. De snede door
het rechter atrium loopt nu midden door het rechter atrium, links
van het rechter harten-oor.
• grootte, vorm, kleur, inhoud, lumenwijdte, wanddikte, spierprofiel,
endocard.
▪ Respiratietractus
• De neus transversaal doorzagen t.h.v. de eerste premolair van de
onderkaak, alleen bij verdenking op bv. atrofische rhinitis (varken) of
neus tumor (hond). Beoordelen. Paard: luchtzakken beoordelen.
• Longen
o Met trachea van je af neerleggen
o Gvkcs
o Met de hand hele long palperen
o Stukje in water doen
o Trachea en bronchiën openknippen
▪ Vervolg buikholte
• Milt en omentum verwijderen
• Pulpa milt beoordelen
• Omentum beoordelen
• Galafvoer controleren
▪ Maag en darmen
▪ Bijnieren
▪ Lever
• Incl galblaas en galafvoer
▪ Urogenitaal apparaat
• Nieren en kapsel verwijderen
▪ Genitaal apparaat
▪ Rest
• Tong met farynx
• Pancreas
o Sampling
▪ Histologisch
▪ Bacteriologisch
▪ Parasitologisch
▪ Toxicologisch
• Aspecifieke aanwijzingen zijn bijvoorbeeld bloedingen, (vettig)
gedegenereerde parenchymateuze organen, gastro-enteritis.
▪ Virologisch
▪ Serologisch-immunologisch
- Orgaanbeoordeling
,o Grootte, vorm, kleur, consistentie, sneevlakte
o Sereus vlies: glad, glanzend, vochtig, doorschijnend
o Bij lever en nier: consistentie op sneevlakte beoordelen
o Longen
▪ Herkauwers: hard vet
• Rechter topkwab gespleten
• Rund: duidelijke lobulaire tekening en kleine herkauwer niet
• Trachearingen staan tegen elkaar op
• Rund: op de rug van de hoofdkwabben, in caudale deel, pleura
verdikt
• Schapenlong: vrij stevig, vlezig, niet goed samenvallen, geen pleura
rimpeling
• Rund veelvoorkomend: Nischen-pleuritis
o Proliferatieve ontsteking waarbij bindweefsel filamentjes
aan de scherpe rand van de longkwabben worden gevormd
▪ Paarden: olieachtig geel vet
• Linker en rechter long verdeeld in 2 kwabben
• Niet gesloten kraakbeenring
• Paardenling is heel plat
• Vrij donker van kleur
▪ Varkens: zacht wit vet
• Aan weerskant 3 kwabben
• Lobulaire tekening
• Trachea dwarsdoorsnede: trachearing uiteinden iets over elkaar
heen
• Geinverteerde bouw lymfeknopen: lymfefolikels centraal, sinussen
overwegend perifeer
▪ De rechter topkwab bij rund, kleine herkauwers en varken heeft een eigen
bronchus aftakking vanuit de trachea, boven de bifurcatie gelegen, de
zogenaamde eparteriële bronchus
▪ Kleur: bleekroze
▪ Hond en kat
• Beide kant 3 kwabben
• Trachea is min of meer rond
▪ Grootte
• In situ beoordelen
▪ Vorm
• normale long moet goed samenvallen (al is dat bij het schaap niet zo
duidelijk) en dat zien we aan de rimpeling van de pleura. Verder
letten we hierbij op eventuele knobbels of indeukingen
▪ Kleur
• Emfyseem: te bleek
• Atelectase: te rood
• Pneumonie: fel rood bij een acute ontsteking tot grijzig-wit als het
een chronische ontsteking met veel bindweefsel is
▪ Bronchiale tekening
• Laatste vertakkingen luchtwegen zichtbaar
, • Kan optreden bij ontsteking en in kader voortgeschreden
bronchopneumonie
• Zichtbaar worden van bronchioli kan ook doordat er materiaal in het
lumen van de luchtwegen zit
▪ Consistentie
• Vingers over de long laten glijden
▪ Lymfeknopen van de long
▪ Ontsteking
• Pneumonie
o Bronchopneumonie
▪ Meestal earogeen cranioventraal (vaak bacterieel,
neutrofielen)
▪ In acute stadium exsudatief
• Vloeibaar exsudaat
o Sereus
o Catarraal
o Purulent
• Niet-vloeibaar exsudaat
o Fibrine
o Interstitiele pneumonie
o Embolische pneumonie
o Granulomateuze pneumonie
• Aerogeen meestal cranioventraal
• Hematogeen: meestal multifcoale/diffuus
• Een lobulaire (ontsteking van enkele lobulus), pseudolobaire
(ontsteking van een gedeelte van een longkwab) en lobaire (gehele
longkwab ontstoken) ontsteking geven een aanduiding weer van de
uitgebreidheid van de pneumonie
• Het type exsudaat in een lobaire of pseudolobaire pneumonie is
overwegend catarrhaal of fibrineus. De catarrhale pneumonie begint
met een donkerrode kleur, net als de fibrineuze, maar er is geen
stasis van bloed en mist daardoor die donkere anoxaemische kleur
die bij de fibrineuze pneumonie vaak voorkomt. De rode kleur neemt
met het ouder worden af en wordt via grijzig-rood tenslotte grijzig-
wit door bindweefsel en/of ontstekingsexsudaat. Aangezien
catarrhale pneumonieën vaak bronchopneumonieën zijn, kan er dan
ook een bronchiale (sterretjes en klaverblaadjes) tekening te zien zijn
als door atelectase een contrast tussen de bronchiaalboom en
omgevende alveoli ontstaat. De fibrineuze pneumonie is in de acute
fase donkerrood door hyperaemie en bloeduittreding, in verloop van
de tijd wordt het meer grijzig door afname van hyperaemie, lysis van
de erythrocyten en uittreden van neutrofielen. Vaak komen grijs en
rood tegelijk voor, min of meer in een dambordtekening. De
interlobulaire septa zijn bij de fibrineuze pneumonie vaak sterk
verbreed en geel-grijzig doordat de hierin lopende lymfbanen sterk
verwijd zijn na thrombosering en daardoor overvulling. Tenslotte,
een fibrineuze pneumonie is vrijwel altijd een pleuropneumonie.
Dagdeel 1 Inleiding op het totale programma HMPD, en onderdeel
pathologische diagnostiek
HC 1 Inleiding
Inleiding op het totale programma HMPD, en onderdeel pathologische diagnostiek
Herkauwers: rechts openen
3 casussen opdoen voor master
Oefening macroscopie: CD rom, USB
Afmelden: 0302533195
FIP
- Zie PR 2.
Herpes
- Zie PR 2
Toets
- 6 organen
o Long
▪ Focus op (purulente) bronchopneumonie
• Goed voelen waar het zit
▪ Longoedeem
o Lever
▪ Fasciola hepatica
▪ Pusbrok: purulent
• Abces: hematogeen, sepsis
o Lever: focaal chronic mild purulent hepatitis
▪ Leverabces
o Hart
▪ Pericarditis
• Fibrose epicard
• Alles checken! Kleppen, pericard, spier
• Multifocaal chronic fibrous pericarditis/epicarditis
o Nier
▪ Puntjes/infarct
- 2 macroscopie foto’s
o Kattendarm
▪ Wat zie je: Pyogranulomateuze ontsteking, verschil nat en droog
▪ Oorzaak: coronavirus
▪ Diagnose: FIP
- 2 theorievragen
o FIP
, o Herpes
Antwoord geen afwijkingen kan je sws wegstrepen.
Atelectase longweefsel
- Rode kleur, gecollabeerd longweefsel
-
PR 1 Praktische intro VPDC
Voorbereiding
Doorlezen studiewijzer HMPD (instructie sectiezaal, bijlage 1).
Bestudeer de instructie sectietechniek inclusief verzameling van materiaal voor voortgezet
onderzoek. Deze instructies kunt u vinden op Blackboard onder de module HMPD.
- Hygienevoorschriften VPDC
- Sectietechniek
o Anamnese
▪ Igv verdenking miltvuur in anamnese en dier dood aangetroffen eerst
onderzoek op miltvuurbacterien in perifere bloed. Na droging en fixatie in de
vlam wordt dit gekleurd met kristalviolet in formaldehyde volgens Raebiger.
De miltvuurbacteriën zijn te herkennen als ketens grote staven die door hun
kapsel lijken op bamboe.
o Positioneren van het kadaver
▪ Grote en kleine herkauwers: in verband met de pens in linker zijligging.
Paard, varken, hond, kat en overige dieren: in rechter zijligging.
o Uitwendige inspectie
▪ Ras, geslacht, leeftijd, gewicht, voedingstoestand, bijzonderheden
lichaamsbouw.
▪ Rigor en rottingsverschijnselen.
▪ Huid en beharing.
▪ Ogen, oogslijmvliezen, oogleden (bij varken insnijden, evenals de kophuid).
▪ Neusslijmvlies, neusspiegel.
▪ Mondslijmvlies, tong, gebit (haaktanden big, tandsteen enz.).
▪ Oren. Slijmvlies vulva en praeputium.
, ▪ Buikomvang (ascites enz.).
▪ Voetzolen, hoeven, klauwen, bijklauwen en tussenklauwspleet.
▪ Navel (speciaal jonge dieren).
▪ Mammae; testikels en epididymes: deze worden nu al ingesneden en
beoordeeld.
▪ Anus, perineum, staart.
o Sectie
▪ Bovenliggende benen eraf
• Bij honden letten op ligamentum teres ivm heupdysplasie
▪ Huid klieven in ventrale mediaanlijn, van bekken tot in de kin
▪ Losprepareren buikwand, ribwand, halsvlakte
▪ Huid tussen de kaaktakken en wanghuid losprepareren tot en met de
oorbasis
▪ Subcutis, vet en spierweefsel beoordelen
▪ Mondholte ventraal openen door twee sneden binnen de kaaktakken
▪ Tong naar achteren trekken
▪ Lymfeknopen beoordelen op gvkcs
▪ Gewrichten van de benen openen en beoordelen
▪ Buikholte
• Spieren weg
• Stand diafragma controleren
• Buiklappen verwijderen
• Peritoneum beoordelen: ggvd
• Ligging ingewanden
▪ Borstholte
• Ribben weg muv eerste rib
• Beoordelen pleura costalis
• Situs viscerum
▪ Situsbespreking
• Opening dorsale mediastinum tussen aorta en oesophagus:
controleer onderliggende borstholte helft
• Pericard geopend
• Bovenliggende nier van kapsel ontdaan en bekeken, ingesneden
▪ Vervolg borstholte
• Eerste rib verwijderen
• Oesophagus losprepareren en halverwege hals doorsnijden
• Longen van achter los maken
• Trachea halverwege hals doorsnijden
• Hart en longen gezamenlijk verwijderen
• Mediastinum en thymus in borstholte laten zitten
▪ Hart
• Punten hartoren naar boven
• Gvk
• Linker kamer opensijden evenwijdig aan de sulcus longitudialis
insnijden tot aan de hartpunt en daar iets naar rechts ombuigen:
boekje
, •De snede naar boven verlengen midden door de linker boezem.
Vanuit de linker ventrikel de aorta openknippen
• Dan de rechter kamer openen door een snede evenwijdig aan de
sulcus longitudinalis, lopend tot aan de onderkant van de rechter
kamer. Hierna de arteria pulmonalis openen door de snede naar
dorsaal te verlengen. Het rechter atrium wordt geopend door een
snede naar links en dorsaalwaarts te maken vanaf de onderkant van
de snede die reeds in de rechter kamer gemaakt is. De snede door
het rechter atrium loopt nu midden door het rechter atrium, links
van het rechter harten-oor.
• grootte, vorm, kleur, inhoud, lumenwijdte, wanddikte, spierprofiel,
endocard.
▪ Respiratietractus
• De neus transversaal doorzagen t.h.v. de eerste premolair van de
onderkaak, alleen bij verdenking op bv. atrofische rhinitis (varken) of
neus tumor (hond). Beoordelen. Paard: luchtzakken beoordelen.
• Longen
o Met trachea van je af neerleggen
o Gvkcs
o Met de hand hele long palperen
o Stukje in water doen
o Trachea en bronchiën openknippen
▪ Vervolg buikholte
• Milt en omentum verwijderen
• Pulpa milt beoordelen
• Omentum beoordelen
• Galafvoer controleren
▪ Maag en darmen
▪ Bijnieren
▪ Lever
• Incl galblaas en galafvoer
▪ Urogenitaal apparaat
• Nieren en kapsel verwijderen
▪ Genitaal apparaat
▪ Rest
• Tong met farynx
• Pancreas
o Sampling
▪ Histologisch
▪ Bacteriologisch
▪ Parasitologisch
▪ Toxicologisch
• Aspecifieke aanwijzingen zijn bijvoorbeeld bloedingen, (vettig)
gedegenereerde parenchymateuze organen, gastro-enteritis.
▪ Virologisch
▪ Serologisch-immunologisch
- Orgaanbeoordeling
,o Grootte, vorm, kleur, consistentie, sneevlakte
o Sereus vlies: glad, glanzend, vochtig, doorschijnend
o Bij lever en nier: consistentie op sneevlakte beoordelen
o Longen
▪ Herkauwers: hard vet
• Rechter topkwab gespleten
• Rund: duidelijke lobulaire tekening en kleine herkauwer niet
• Trachearingen staan tegen elkaar op
• Rund: op de rug van de hoofdkwabben, in caudale deel, pleura
verdikt
• Schapenlong: vrij stevig, vlezig, niet goed samenvallen, geen pleura
rimpeling
• Rund veelvoorkomend: Nischen-pleuritis
o Proliferatieve ontsteking waarbij bindweefsel filamentjes
aan de scherpe rand van de longkwabben worden gevormd
▪ Paarden: olieachtig geel vet
• Linker en rechter long verdeeld in 2 kwabben
• Niet gesloten kraakbeenring
• Paardenling is heel plat
• Vrij donker van kleur
▪ Varkens: zacht wit vet
• Aan weerskant 3 kwabben
• Lobulaire tekening
• Trachea dwarsdoorsnede: trachearing uiteinden iets over elkaar
heen
• Geinverteerde bouw lymfeknopen: lymfefolikels centraal, sinussen
overwegend perifeer
▪ De rechter topkwab bij rund, kleine herkauwers en varken heeft een eigen
bronchus aftakking vanuit de trachea, boven de bifurcatie gelegen, de
zogenaamde eparteriële bronchus
▪ Kleur: bleekroze
▪ Hond en kat
• Beide kant 3 kwabben
• Trachea is min of meer rond
▪ Grootte
• In situ beoordelen
▪ Vorm
• normale long moet goed samenvallen (al is dat bij het schaap niet zo
duidelijk) en dat zien we aan de rimpeling van de pleura. Verder
letten we hierbij op eventuele knobbels of indeukingen
▪ Kleur
• Emfyseem: te bleek
• Atelectase: te rood
• Pneumonie: fel rood bij een acute ontsteking tot grijzig-wit als het
een chronische ontsteking met veel bindweefsel is
▪ Bronchiale tekening
• Laatste vertakkingen luchtwegen zichtbaar
, • Kan optreden bij ontsteking en in kader voortgeschreden
bronchopneumonie
• Zichtbaar worden van bronchioli kan ook doordat er materiaal in het
lumen van de luchtwegen zit
▪ Consistentie
• Vingers over de long laten glijden
▪ Lymfeknopen van de long
▪ Ontsteking
• Pneumonie
o Bronchopneumonie
▪ Meestal earogeen cranioventraal (vaak bacterieel,
neutrofielen)
▪ In acute stadium exsudatief
• Vloeibaar exsudaat
o Sereus
o Catarraal
o Purulent
• Niet-vloeibaar exsudaat
o Fibrine
o Interstitiele pneumonie
o Embolische pneumonie
o Granulomateuze pneumonie
• Aerogeen meestal cranioventraal
• Hematogeen: meestal multifcoale/diffuus
• Een lobulaire (ontsteking van enkele lobulus), pseudolobaire
(ontsteking van een gedeelte van een longkwab) en lobaire (gehele
longkwab ontstoken) ontsteking geven een aanduiding weer van de
uitgebreidheid van de pneumonie
• Het type exsudaat in een lobaire of pseudolobaire pneumonie is
overwegend catarrhaal of fibrineus. De catarrhale pneumonie begint
met een donkerrode kleur, net als de fibrineuze, maar er is geen
stasis van bloed en mist daardoor die donkere anoxaemische kleur
die bij de fibrineuze pneumonie vaak voorkomt. De rode kleur neemt
met het ouder worden af en wordt via grijzig-rood tenslotte grijzig-
wit door bindweefsel en/of ontstekingsexsudaat. Aangezien
catarrhale pneumonieën vaak bronchopneumonieën zijn, kan er dan
ook een bronchiale (sterretjes en klaverblaadjes) tekening te zien zijn
als door atelectase een contrast tussen de bronchiaalboom en
omgevende alveoli ontstaat. De fibrineuze pneumonie is in de acute
fase donkerrood door hyperaemie en bloeduittreding, in verloop van
de tijd wordt het meer grijzig door afname van hyperaemie, lysis van
de erythrocyten en uittreden van neutrofielen. Vaak komen grijs en
rood tegelijk voor, min of meer in een dambordtekening. De
interlobulaire septa zijn bij de fibrineuze pneumonie vaak sterk
verbreed en geel-grijzig doordat de hierin lopende lymfbanen sterk
verwijd zijn na thrombosering en daardoor overvulling. Tenslotte,
een fibrineuze pneumonie is vrijwel altijd een pleuropneumonie.
