Historische context 2. Duitsland en Europa.
2.1 Duitsland van de 1e naar de 2e wereldoorlog.
Oorzaken van de 1e wereldoorlog:
- Groeiend nationalisme
- Groeiend militarisme
- Wapenwedloop
- Bondgenootschappen
Aanleiding van de 1e wereldoorlog:
Moord op kroonprins van Oostenrijk: Frans Ferdinand, door een Serviër.
Aan het eind van de 1e WO wilde Duitsland met een veldslag door het westfront breken, dit mislukte
grotendeels omdat de VS-deel nam aan de oorlog. Duitsland had verloren. Er was veel onrust, omdat
Duitsers dachten dat ze de oorlog zouden winnen.
9 november 1918: Duitse leger wil niet meer vechten. Wilhelm II is niet meer welkom, dus vlucht
naar Nederland om politiek asiel aan te vragen.
Situatie Duitsland gespannen:
Duitsland was erg onrustig geworden:
I: Wapenstilstand, Duitsers hadden dit niet verwacht
II: Miljoenen gezinnen hadden iemand verloren
III: Veel honger en te kort aan producten.
IIII: Soldaten waren dakloos.
In Duitsland werd door de sociaaldemocraten de Republiek uitgeroepen.
Regering bestond uit leden van de SD: Sociaaldemocratische partij die opkomt voor de arbeiders.
Niet iedereen was het met hun eens
I: Conservatieven accepteerden de nieuwe republiek van Weimar niet. Ze verlangden naar een
terugkeer van een keizer, de keizertijd had weinig sympathie voor de democratie.
II: Extremistische groepen wilden leger laten vallen.
III: de communistische opstand was bedreigend. De extreemlinkse waren het niet eens met de
sociaaldemocratische visie. Ze wilden een communistische revolutie.
De parlementaire democratie in de republiek van Weimar werd wel gesteund door:
sociaaldemocraten (SPD) , enkele liberalen en de katholieken ( Das zentrum)
Ontstaan van republiek der Weimar
Het was onrustig in Berlijn, dus de parlementsleden kwamen in Weimar bijeen.
1e taak: grondwet schrijven met drie principes
I: Er is parlementaire democratie
II: Gelijkheid voor iedereen
III: Gegarandeerde rechten en vrijheden voor iedereen.
Parlement: wetgevende macht. Regering: uitvoerende macht. Rijkspresident: mocht ministers
ontslaan en benoemen, en de democratie beschermen.
, Vrede van Versailles
Duitsland kreeg de schuld van de oorlog
I: Gebiedsafspraken: verloor deel van grondgebied aan buurlanden + koloniale bezittingen afstaan.
II: Militair afspraken:
- Leger maximaal 10000 soldaten, leger dus verkleind
- Geen luchtmacht en oorlogsvloot
- Wapenindustrie werd neergelegd
- Rijnland werd gedemilitariseerd. (Gebied tussen grens met Frankrijk en 50 km ten oosten van
de rijn mochten geen Duitse soldaten, kazernes, wapensslagplaatsen of militaire
versterkingen zijn
III: Financiële afspraken:
- Moest alle gerichte schaden aan Engeland, Frankrijk en België vergoeden. Dat was 132
miljard goudmark. Duitsland zag dit verdrag als een dictaat: een tekst waarop zij geen invloed
hadden.
Dolkstootlegende: het idee dat Duitsland niet had verloren, maar dat het leger een dolkstoot kreeg
van achteren in de rug. Door verschillende groepen: kapitalisten, joden, socialisten.
De tegenstanders van de sociaaldemocraten vonden hun door de dolkstootlegende verantwoordelijk
voor:
I: De nederlaag in de 1e wereldoorlog
II: Het verdrag van Versailles, want zij hadden het verdrag ondertekent.
III: De slechte economische toestand.
Duitse economische crisis
KA: crisis van het wereldkapitalisme.
Duitse economie had het niet makkelijk. Dit had verschillende oorzaken.
I: De herstelbetalingen, waren onmogelijk voor Duitsland.
II: Het Ruhrgebied, belangrijkste industriegebied werd door Franse troepen bezet. Die wilden de
herstelbetalingen in natura (kolen en erts) halen. Arbeiders gingen staken.
III: om lonen van arbeiders te betalen moet Duitsland geld bijdrukken leidt tot: hyperinflatie.
Spaargeld was bijna niets meer waard.
Dawesplan:
De economie bloeide pas op toen een Amerikaanse politicus en bankier Charles dawes met het
Dawesplan kwam: Er werd een nieuwe munt uitgevoerd + veel Amerikaans geld aan Duitsland
geleend waardoor de economie kon herstellen.
Economische kringloop: Amerika leende geld aan Duitsland, hun economie groeide
herstelbetalingen Frankrijk en Engeland oorlogsschulden aan Amerika.
Er kwam snel een eind aan de economische bloei. Dit keer begon het in de VS. De vraag in Europa
naar Amerikaanse producten in de 1e wereldoorlog was best veel, daarna was de vraag gedaald
omdat ze het zelf gingen produceren, dus de VS produceerden meer dan vraag.
Gevolg: overproductie. Prijzen dalen werknemers worden ontslagen
Gevolg: 24 oktober 1929: Beurskracht wallstreet: banken geld niet terug, bedrijven produceren
minder
Dit leidde tot een wereldcrisis waarbij Duitsland het meest werd getroffen
I: Duitsland was afhankelijk van de Amerikaanse leningen
2.1 Duitsland van de 1e naar de 2e wereldoorlog.
Oorzaken van de 1e wereldoorlog:
- Groeiend nationalisme
- Groeiend militarisme
- Wapenwedloop
- Bondgenootschappen
Aanleiding van de 1e wereldoorlog:
Moord op kroonprins van Oostenrijk: Frans Ferdinand, door een Serviër.
Aan het eind van de 1e WO wilde Duitsland met een veldslag door het westfront breken, dit mislukte
grotendeels omdat de VS-deel nam aan de oorlog. Duitsland had verloren. Er was veel onrust, omdat
Duitsers dachten dat ze de oorlog zouden winnen.
9 november 1918: Duitse leger wil niet meer vechten. Wilhelm II is niet meer welkom, dus vlucht
naar Nederland om politiek asiel aan te vragen.
Situatie Duitsland gespannen:
Duitsland was erg onrustig geworden:
I: Wapenstilstand, Duitsers hadden dit niet verwacht
II: Miljoenen gezinnen hadden iemand verloren
III: Veel honger en te kort aan producten.
IIII: Soldaten waren dakloos.
In Duitsland werd door de sociaaldemocraten de Republiek uitgeroepen.
Regering bestond uit leden van de SD: Sociaaldemocratische partij die opkomt voor de arbeiders.
Niet iedereen was het met hun eens
I: Conservatieven accepteerden de nieuwe republiek van Weimar niet. Ze verlangden naar een
terugkeer van een keizer, de keizertijd had weinig sympathie voor de democratie.
II: Extremistische groepen wilden leger laten vallen.
III: de communistische opstand was bedreigend. De extreemlinkse waren het niet eens met de
sociaaldemocratische visie. Ze wilden een communistische revolutie.
De parlementaire democratie in de republiek van Weimar werd wel gesteund door:
sociaaldemocraten (SPD) , enkele liberalen en de katholieken ( Das zentrum)
Ontstaan van republiek der Weimar
Het was onrustig in Berlijn, dus de parlementsleden kwamen in Weimar bijeen.
1e taak: grondwet schrijven met drie principes
I: Er is parlementaire democratie
II: Gelijkheid voor iedereen
III: Gegarandeerde rechten en vrijheden voor iedereen.
Parlement: wetgevende macht. Regering: uitvoerende macht. Rijkspresident: mocht ministers
ontslaan en benoemen, en de democratie beschermen.
, Vrede van Versailles
Duitsland kreeg de schuld van de oorlog
I: Gebiedsafspraken: verloor deel van grondgebied aan buurlanden + koloniale bezittingen afstaan.
II: Militair afspraken:
- Leger maximaal 10000 soldaten, leger dus verkleind
- Geen luchtmacht en oorlogsvloot
- Wapenindustrie werd neergelegd
- Rijnland werd gedemilitariseerd. (Gebied tussen grens met Frankrijk en 50 km ten oosten van
de rijn mochten geen Duitse soldaten, kazernes, wapensslagplaatsen of militaire
versterkingen zijn
III: Financiële afspraken:
- Moest alle gerichte schaden aan Engeland, Frankrijk en België vergoeden. Dat was 132
miljard goudmark. Duitsland zag dit verdrag als een dictaat: een tekst waarop zij geen invloed
hadden.
Dolkstootlegende: het idee dat Duitsland niet had verloren, maar dat het leger een dolkstoot kreeg
van achteren in de rug. Door verschillende groepen: kapitalisten, joden, socialisten.
De tegenstanders van de sociaaldemocraten vonden hun door de dolkstootlegende verantwoordelijk
voor:
I: De nederlaag in de 1e wereldoorlog
II: Het verdrag van Versailles, want zij hadden het verdrag ondertekent.
III: De slechte economische toestand.
Duitse economische crisis
KA: crisis van het wereldkapitalisme.
Duitse economie had het niet makkelijk. Dit had verschillende oorzaken.
I: De herstelbetalingen, waren onmogelijk voor Duitsland.
II: Het Ruhrgebied, belangrijkste industriegebied werd door Franse troepen bezet. Die wilden de
herstelbetalingen in natura (kolen en erts) halen. Arbeiders gingen staken.
III: om lonen van arbeiders te betalen moet Duitsland geld bijdrukken leidt tot: hyperinflatie.
Spaargeld was bijna niets meer waard.
Dawesplan:
De economie bloeide pas op toen een Amerikaanse politicus en bankier Charles dawes met het
Dawesplan kwam: Er werd een nieuwe munt uitgevoerd + veel Amerikaans geld aan Duitsland
geleend waardoor de economie kon herstellen.
Economische kringloop: Amerika leende geld aan Duitsland, hun economie groeide
herstelbetalingen Frankrijk en Engeland oorlogsschulden aan Amerika.
Er kwam snel een eind aan de economische bloei. Dit keer begon het in de VS. De vraag in Europa
naar Amerikaanse producten in de 1e wereldoorlog was best veel, daarna was de vraag gedaald
omdat ze het zelf gingen produceren, dus de VS produceerden meer dan vraag.
Gevolg: overproductie. Prijzen dalen werknemers worden ontslagen
Gevolg: 24 oktober 1929: Beurskracht wallstreet: banken geld niet terug, bedrijven produceren
minder
Dit leidde tot een wereldcrisis waarbij Duitsland het meest werd getroffen
I: Duitsland was afhankelijk van de Amerikaanse leningen
