De Gemeenschap, Kennislijn.
Filosofie Sociologie Recht
Filosofie: “Liefde voor wijsheid”
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt.
Filosofie onderzoekt het “onbekende”. Je blijven verwonderen is daarbij van
belang.
- Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
- Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
- Nadenken over normen en waarden.
Sociologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van gedrag
van individuen en groepen van mensen vanuit de matschappelijke invloeden die
ze ondergaan.
- Hoe leven wij samen?
- Hoe is onze samenleving opgebouwd?
- Hoe verandert onze samenleving?
De 3 aandachtsgebieden van de sociologie (Hoeksema & Van der Werf)
Cultuur:
- Hoe leven wij samen?
- Hoe reproduceren (en veranderen) we onze cultuur in ons (alledaags)
handelen? (Socialisatie: sociaal bewustzijn)
Structuur:
- Hoe is onze samenleving opgebouwd (Sociale verbanden)
- Hoe zijn de kansen/ middelen verdeeld? (Sociale ongelijkheid)
- Waarom ziet onze maatschappij eruit zoals zij eruitziet?
Sociale verandering:
- Hoe verandert onze samenleving en wat zijn oorzaken en gevolgen van
deze veranderingen?
Macht is daarbij een belangrijk thema.
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan.
In de regels staat wat je wel en niet mag doen.
Soms staat er ook in op welke manier je iets moet doen.
Sommige regels zijn opgeschreven in wetten.
Het recht moet ervoor zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samenleven.
Het recht is een weergave van normen uit de samenleving.
- Dwingend
- Regelend
Bronnen van recht: verdrag, grondwet, wetgeving.
Staatsrecht, strafrecht, bestuursrecht, burgerlijk recht.
Bestuursrecht: sociale zekerheid.
Burgerlijk recht: Wabo.
Perspectieven en doelen.
De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht.
,Dat wil zeggen: de taak die de sociaal werker volgens het werkveld en de
samenleving heeft.
Voor een sociaal werker is het belangrijk om te weten wat haar opdracht is.
Hierin staat:
- Hoe zij met de cliënt om moet gaan.
- Volgens welke waardes hij moet werken.
- Welke eisen de samenleving aan het sociaal werk stelt.
Internationaal is deze hetzelfde.
Global definition of social work, 2014.
I. Social work is a practice-based profession and an academic discipline that
promotes social change and development, social cohesion, and the
empowerment and liberation of people.
II. Principles of social justice, human rights, collective responsibility, and
respect for diversities are central to social work.
III. Underpinned by theories of social work, social sciences, humanities and
indigenous knowledges, social work engages people and structures to
address life challenges and enhance wellbeing.
i. Sociaal werk is een praktijk-gebaseerd beroep en een academische
discipline die sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie,
empowerment en bevrijding van mensen bevordert.
ii. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het
sociaal werk.
iii. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen,
menswetenschappen en inheemse en lokale vormen van kennis,
engageert sociaal werk mensen en structuren om levensuitdagingen en
problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
De opdracht van de sociaal werker is niet altijd hetzelfde geweest.
Als de samenleving verandert, dan verandert die opdracht ook.
In de loop van de geschiedenis veranderen samenlevingen.
Als een samenleving verandert, dan verandert ook de blik op wat een sociaal
werker ‘moet’ doen. Het doel veranddert dus steeds. Dit is een dynamisch
proces.
Dat geldt ook voor de opvattingen over wat goede zorg inhoudt. Ook binnen een
bepaalde tijd verschillen deze opvattingen. Vandaag bespreken we een aantal
visies die van belang zijn in het denken over wat goed sociaal werk inhoudt.
Perspectieven op sociaal werk
- Rehabilitatie
- Sociaal- collectivisme
- Individueel- reformisme
, - Lebensweltorientierung als doel
- Mensenrechtprofession als doel
Psychosociale of psychiatrische rehabilitatie is een vorm van hulpverlening aan
mensen met langdurgise prychiatrische problematiek.
Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname
aan de samenleving.
Er wordt gestreefd naar zo weinig professionele ondersteuning als mogelijk.
Rehabilitatie was in de jaren ’90 een belangrijke vernieuwing in de zorg.
De wensen en behoeften van clienten kwamen centraal te staan.
Het gaat om hun kwaliteit van leven.
Er wordt niet alleen naar de beperkingen van een client gekeken maar vooral
naar de mogelijkheden.
• Rehabilitatie was in de jaren ’90 een belangrijke vernieuwing in de zorg.
De GGZ was tot die tijd vooral klinisch van aard en gebaseerd op het
medische model. Patiënten met een ‘chronisch psychiatrische stoornis’
werden uitbehandeld genoemd en hulpverleners leerden hen zich vooral
rustig te houden. Veranderingen en stress zouden bij patiënten hun ziekte
weer kunnen laten opspelen en dat was niet de bedoeling. Hulpverleners
vroegen niet naar de wensen van de patiënten. Rehabilitatie deed het
tegenoverstelde hiervan. De wensen en behoeften van cliënten kwamen
centraal te staan. Het ging om hun kwaliteit van leven. Verder werd niet
alleen naar beperkingen gekeken maar vooral naar mogelijkheden. De
gezonde kant van de persoon werd aangesproken.
Sinds het begin van de 21ste eeuw werd het begrip ‘herstel’ steeds
bekender, vooral door toedoen van de cliëntenbeweging, met in Nederland
Wilma Boevink en het HEE-team als boegbeeld. Het gaat hier om
persoonlijk herstel (het leren omgaan met de aandoening en de
kwetsbaarheid) en sociaal herstel (het herstel van sociale rollen op
gebieden als wonen, werken, leren, vrijetijdsbesteding en sociale
contacten). Herstel is een persoonlijk proces van cliënten. De laatste jaren
is rehabilitatie steeds meer een manier geworden om deze
herstelprocessen te ondersteunen.
De sociaal-collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de
maatschappelijke positie van de meeste onderdrukte en achtergestelde groepen.
Bijvoorbeeld door groepen te helpen emanicperen of door de samenleving te
veranderen.
Groep staat centraal.
, De sociaaal- collectieve benadering richt zich op de positieverbetering van de
meest onderdrukte en gemarginaliseerde groepen.
In ons land herkennen we dat vooral in sociaal werk dat gericht is op emancipatie
en verandering in de maatschappij.
Deze benadering kende hier in de jaren ’70 zijn hoogtepunt.
Bij de individueel- reformisme benadering wordt sociaal werk gezien als een
vorm van dienstverlening aan de client. Gericht op aanbod. (weinig
vraaggericht).
Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde (meer gericht op
behoud).
Individuele benadering van de client > uitgangspunt.
In deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van dienstverlening.
Bijvoorbeeld individuele schuldhulpverlening.
Bij Lebensweltorientierung stelt de leefwereld van de client centraal (die
lebenswelt).
Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan? (der Alltag)
Stimuleert de zelfredzaamheid van de client, zodat deze goed kan functioneren in
het leven van alledag. (Alltag)
Is ontsaan eind jaren ’70 en is uitgewerkt door Hans Thiersch.
Zet zich af tegen het ‘medisch model’
Richt zich op de definitie van het probleem zoals de client het ervaart. (Respekt)
Mensenrechtprofession vanuit deze opvatting kunnen drie centrale
opdrachten voor het sociaal werk worden benoemd: (menschenrechtsmandate)
Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten. (Freiheiten,
bedurfnisse)
Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten en het
onthouden van kansen. (Mag niet meer/minder kansen geven op werk, scholing,
water, onderdak)
Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten
waarborgen.
Mensbeelden
Mensbeeld(en) hebben we allemaal. Vaak is dit impliciet en onbewust.
Als sociaal werker is het van belang dat je kennis hebt van je eigen mensbeeld,
want dat zegt veel over wie jij bent als hulpverlener: geloof jij wel of niet dat een
mens kan veranderen? Vertrouw je mensen of wantrouw je mensen? Het gaat
Filosofie Sociologie Recht
Filosofie: “Liefde voor wijsheid”
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt.
Filosofie onderzoekt het “onbekende”. Je blijven verwonderen is daarbij van
belang.
- Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
- Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
- Nadenken over normen en waarden.
Sociologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van gedrag
van individuen en groepen van mensen vanuit de matschappelijke invloeden die
ze ondergaan.
- Hoe leven wij samen?
- Hoe is onze samenleving opgebouwd?
- Hoe verandert onze samenleving?
De 3 aandachtsgebieden van de sociologie (Hoeksema & Van der Werf)
Cultuur:
- Hoe leven wij samen?
- Hoe reproduceren (en veranderen) we onze cultuur in ons (alledaags)
handelen? (Socialisatie: sociaal bewustzijn)
Structuur:
- Hoe is onze samenleving opgebouwd (Sociale verbanden)
- Hoe zijn de kansen/ middelen verdeeld? (Sociale ongelijkheid)
- Waarom ziet onze maatschappij eruit zoals zij eruitziet?
Sociale verandering:
- Hoe verandert onze samenleving en wat zijn oorzaken en gevolgen van
deze veranderingen?
Macht is daarbij een belangrijk thema.
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan.
In de regels staat wat je wel en niet mag doen.
Soms staat er ook in op welke manier je iets moet doen.
Sommige regels zijn opgeschreven in wetten.
Het recht moet ervoor zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samenleven.
Het recht is een weergave van normen uit de samenleving.
- Dwingend
- Regelend
Bronnen van recht: verdrag, grondwet, wetgeving.
Staatsrecht, strafrecht, bestuursrecht, burgerlijk recht.
Bestuursrecht: sociale zekerheid.
Burgerlijk recht: Wabo.
Perspectieven en doelen.
De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht.
,Dat wil zeggen: de taak die de sociaal werker volgens het werkveld en de
samenleving heeft.
Voor een sociaal werker is het belangrijk om te weten wat haar opdracht is.
Hierin staat:
- Hoe zij met de cliënt om moet gaan.
- Volgens welke waardes hij moet werken.
- Welke eisen de samenleving aan het sociaal werk stelt.
Internationaal is deze hetzelfde.
Global definition of social work, 2014.
I. Social work is a practice-based profession and an academic discipline that
promotes social change and development, social cohesion, and the
empowerment and liberation of people.
II. Principles of social justice, human rights, collective responsibility, and
respect for diversities are central to social work.
III. Underpinned by theories of social work, social sciences, humanities and
indigenous knowledges, social work engages people and structures to
address life challenges and enhance wellbeing.
i. Sociaal werk is een praktijk-gebaseerd beroep en een academische
discipline die sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie,
empowerment en bevrijding van mensen bevordert.
ii. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het
sociaal werk.
iii. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen,
menswetenschappen en inheemse en lokale vormen van kennis,
engageert sociaal werk mensen en structuren om levensuitdagingen en
problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
De opdracht van de sociaal werker is niet altijd hetzelfde geweest.
Als de samenleving verandert, dan verandert die opdracht ook.
In de loop van de geschiedenis veranderen samenlevingen.
Als een samenleving verandert, dan verandert ook de blik op wat een sociaal
werker ‘moet’ doen. Het doel veranddert dus steeds. Dit is een dynamisch
proces.
Dat geldt ook voor de opvattingen over wat goede zorg inhoudt. Ook binnen een
bepaalde tijd verschillen deze opvattingen. Vandaag bespreken we een aantal
visies die van belang zijn in het denken over wat goed sociaal werk inhoudt.
Perspectieven op sociaal werk
- Rehabilitatie
- Sociaal- collectivisme
- Individueel- reformisme
, - Lebensweltorientierung als doel
- Mensenrechtprofession als doel
Psychosociale of psychiatrische rehabilitatie is een vorm van hulpverlening aan
mensen met langdurgise prychiatrische problematiek.
Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname
aan de samenleving.
Er wordt gestreefd naar zo weinig professionele ondersteuning als mogelijk.
Rehabilitatie was in de jaren ’90 een belangrijke vernieuwing in de zorg.
De wensen en behoeften van clienten kwamen centraal te staan.
Het gaat om hun kwaliteit van leven.
Er wordt niet alleen naar de beperkingen van een client gekeken maar vooral
naar de mogelijkheden.
• Rehabilitatie was in de jaren ’90 een belangrijke vernieuwing in de zorg.
De GGZ was tot die tijd vooral klinisch van aard en gebaseerd op het
medische model. Patiënten met een ‘chronisch psychiatrische stoornis’
werden uitbehandeld genoemd en hulpverleners leerden hen zich vooral
rustig te houden. Veranderingen en stress zouden bij patiënten hun ziekte
weer kunnen laten opspelen en dat was niet de bedoeling. Hulpverleners
vroegen niet naar de wensen van de patiënten. Rehabilitatie deed het
tegenoverstelde hiervan. De wensen en behoeften van cliënten kwamen
centraal te staan. Het ging om hun kwaliteit van leven. Verder werd niet
alleen naar beperkingen gekeken maar vooral naar mogelijkheden. De
gezonde kant van de persoon werd aangesproken.
Sinds het begin van de 21ste eeuw werd het begrip ‘herstel’ steeds
bekender, vooral door toedoen van de cliëntenbeweging, met in Nederland
Wilma Boevink en het HEE-team als boegbeeld. Het gaat hier om
persoonlijk herstel (het leren omgaan met de aandoening en de
kwetsbaarheid) en sociaal herstel (het herstel van sociale rollen op
gebieden als wonen, werken, leren, vrijetijdsbesteding en sociale
contacten). Herstel is een persoonlijk proces van cliënten. De laatste jaren
is rehabilitatie steeds meer een manier geworden om deze
herstelprocessen te ondersteunen.
De sociaal-collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de
maatschappelijke positie van de meeste onderdrukte en achtergestelde groepen.
Bijvoorbeeld door groepen te helpen emanicperen of door de samenleving te
veranderen.
Groep staat centraal.
, De sociaaal- collectieve benadering richt zich op de positieverbetering van de
meest onderdrukte en gemarginaliseerde groepen.
In ons land herkennen we dat vooral in sociaal werk dat gericht is op emancipatie
en verandering in de maatschappij.
Deze benadering kende hier in de jaren ’70 zijn hoogtepunt.
Bij de individueel- reformisme benadering wordt sociaal werk gezien als een
vorm van dienstverlening aan de client. Gericht op aanbod. (weinig
vraaggericht).
Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde (meer gericht op
behoud).
Individuele benadering van de client > uitgangspunt.
In deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van dienstverlening.
Bijvoorbeeld individuele schuldhulpverlening.
Bij Lebensweltorientierung stelt de leefwereld van de client centraal (die
lebenswelt).
Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan? (der Alltag)
Stimuleert de zelfredzaamheid van de client, zodat deze goed kan functioneren in
het leven van alledag. (Alltag)
Is ontsaan eind jaren ’70 en is uitgewerkt door Hans Thiersch.
Zet zich af tegen het ‘medisch model’
Richt zich op de definitie van het probleem zoals de client het ervaart. (Respekt)
Mensenrechtprofession vanuit deze opvatting kunnen drie centrale
opdrachten voor het sociaal werk worden benoemd: (menschenrechtsmandate)
Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten. (Freiheiten,
bedurfnisse)
Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten en het
onthouden van kansen. (Mag niet meer/minder kansen geven op werk, scholing,
water, onderdak)
Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten
waarborgen.
Mensbeelden
Mensbeeld(en) hebben we allemaal. Vaak is dit impliciet en onbewust.
Als sociaal werker is het van belang dat je kennis hebt van je eigen mensbeeld,
want dat zegt veel over wie jij bent als hulpverlener: geloof jij wel of niet dat een
mens kan veranderen? Vertrouw je mensen of wantrouw je mensen? Het gaat
