🎯LPA schizofreniespectrum &
psychosespectrum
BEKNOPTE DEFINITIE:
§ Psychose:
§ Een psychose is een toestand waarbij iemand zijn grip op de realiteit kwijt is. Hij ziet
of hoort soms dingen die er niet zijn (hallucinaties) en is overtuigd van bepaalde
ideeën die niet kloppen (wanen).
§ Schizofrenie:
§ Schizofrenie is een ernstige en chronische psychiatrische aandoening die wordt
gekenmerkt door langdurige of terugkerende psychoses.
Het veschil tussen schizofrenie en een psychose is dat een psychose minder lang duurt!
§ ‘schizofreniespectrum’
§ geeft aan dat schizofrenie en daaraan verwante stoornissen (schizo-affectief, schizo-
freniform, etc) een spectrum vormen. Het gaat dus niet om één vast omschreven
ziektebeeld, maar om een spectrum waarbij psychotische symptomen variëren in
ernst, aantal en duur. Deze symptomen kunnen op een schaal geplaatst worden die
loopt van ‘normaal functioneren’ tot ernstig psychotisch. Waar iemand met een
diagnose schizofrenie op dat spectrum zit, verschilt van individu tot individu. En hoe
iemand zich vervolgens op deze schaal beweegt, is net zo goed niet met zekerheid te
voorspellen, noch voor iedereen hetzelfde.
§ We moeten niet denken dat het bij schizofrenie of psychose om een
vastomschreven, objectieve ziekte
Iedereen heeft een psychosegevoeligheid, maar genetische en omgevingsfactoren dragen bij
aan de hoeveelheid psychosegevoeligheid. Deze gevoeligheid hebben we als vermogen om
betekenis te geven aan de omgeving rondom ons. Wanneer dit echt uit de hand loopt
spreken we van een psychosespectrumsyndroom.
, SYMPTOMEN: VOORSTADIUM
Begint vaak met niet specifieke klachten - gedragsverandering
• verminderde aandacht en concentratie
• verminderde motivatie
• slaapstoornissen en angst
• prikkelbaarheid
• minder helder kunnen nadenken
• sociaal terugtrekken
• achterdochtige ideeën
• bijzondere zaken waarnemen
• achteruitgang in het functioneren
We kunnen hier nog op anticiperen om te voorkomen dat er overgegaan wordt op acute psychose.
SYMPTOMEN PSYCHOSE
Hallucinaties
Een waarneming zonder dat er een externe prikkel is die hier aanleiding toe geeft
Wanen
Ideeën of overtuigingen die absoluut niet in overeenstemming zijn met algemeen geaccepteerde
ideeën of opvattingen. Het is een onjuiste overtuiging over de werkelijkheid die niet te corrigeren is.
Gedachten komen niet overeen met de werkelijkheid.
Desorganisatie
Een onvermogen om orde aan te brengen. Dit kan zowel zijn in het handelen (dingen die eerder
altijd goed lukten, zoals de tafel dekken of je administratie doen, lukken niet meer), denken (iemand
springt van de hak op de tak en is daardoor moeilijk te volgen) en voelen (huilen of lachen op
momenten die andere mensen niet begrijpen).
Intrusies
Bizarre gedachten, beelden of impulsen die vaak en herhaaldelijk opkomen en die niet uit de
gedachten gaan. – bij mensen met psychose kunnen deze gedachten dwingend worden. Het is
moeilijk om een intrusie uit je hoofd te zetten omdat het opzettelijk niet aan iets willen denken ertoe
leidt dat je er juist wel aan denkt
Vb: eraan denken op je partner van de trap te gooien
psychosespectrum
BEKNOPTE DEFINITIE:
§ Psychose:
§ Een psychose is een toestand waarbij iemand zijn grip op de realiteit kwijt is. Hij ziet
of hoort soms dingen die er niet zijn (hallucinaties) en is overtuigd van bepaalde
ideeën die niet kloppen (wanen).
§ Schizofrenie:
§ Schizofrenie is een ernstige en chronische psychiatrische aandoening die wordt
gekenmerkt door langdurige of terugkerende psychoses.
Het veschil tussen schizofrenie en een psychose is dat een psychose minder lang duurt!
§ ‘schizofreniespectrum’
§ geeft aan dat schizofrenie en daaraan verwante stoornissen (schizo-affectief, schizo-
freniform, etc) een spectrum vormen. Het gaat dus niet om één vast omschreven
ziektebeeld, maar om een spectrum waarbij psychotische symptomen variëren in
ernst, aantal en duur. Deze symptomen kunnen op een schaal geplaatst worden die
loopt van ‘normaal functioneren’ tot ernstig psychotisch. Waar iemand met een
diagnose schizofrenie op dat spectrum zit, verschilt van individu tot individu. En hoe
iemand zich vervolgens op deze schaal beweegt, is net zo goed niet met zekerheid te
voorspellen, noch voor iedereen hetzelfde.
§ We moeten niet denken dat het bij schizofrenie of psychose om een
vastomschreven, objectieve ziekte
Iedereen heeft een psychosegevoeligheid, maar genetische en omgevingsfactoren dragen bij
aan de hoeveelheid psychosegevoeligheid. Deze gevoeligheid hebben we als vermogen om
betekenis te geven aan de omgeving rondom ons. Wanneer dit echt uit de hand loopt
spreken we van een psychosespectrumsyndroom.
, SYMPTOMEN: VOORSTADIUM
Begint vaak met niet specifieke klachten - gedragsverandering
• verminderde aandacht en concentratie
• verminderde motivatie
• slaapstoornissen en angst
• prikkelbaarheid
• minder helder kunnen nadenken
• sociaal terugtrekken
• achterdochtige ideeën
• bijzondere zaken waarnemen
• achteruitgang in het functioneren
We kunnen hier nog op anticiperen om te voorkomen dat er overgegaan wordt op acute psychose.
SYMPTOMEN PSYCHOSE
Hallucinaties
Een waarneming zonder dat er een externe prikkel is die hier aanleiding toe geeft
Wanen
Ideeën of overtuigingen die absoluut niet in overeenstemming zijn met algemeen geaccepteerde
ideeën of opvattingen. Het is een onjuiste overtuiging over de werkelijkheid die niet te corrigeren is.
Gedachten komen niet overeen met de werkelijkheid.
Desorganisatie
Een onvermogen om orde aan te brengen. Dit kan zowel zijn in het handelen (dingen die eerder
altijd goed lukten, zoals de tafel dekken of je administratie doen, lukken niet meer), denken (iemand
springt van de hak op de tak en is daardoor moeilijk te volgen) en voelen (huilen of lachen op
momenten die andere mensen niet begrijpen).
Intrusies
Bizarre gedachten, beelden of impulsen die vaak en herhaaldelijk opkomen en die niet uit de
gedachten gaan. – bij mensen met psychose kunnen deze gedachten dwingend worden. Het is
moeilijk om een intrusie uit je hoofd te zetten omdat het opzettelijk niet aan iets willen denken ertoe
leidt dat je er juist wel aan denkt
Vb: eraan denken op je partner van de trap te gooien
