Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: oriëntatie op de verpleegkunde........................................................5
Inleiding.................................................................................................................. 5
Leerdoelen.............................................................................................................. 5
Leerkern................................................................................................................. 5
1.1 Op zoek naar een definitie van de verpleegkunde.....................................5
1.1.1 Verpleegkunde in de loop van de geschiedenis...................................5
1.1.2 Verpleegkunde volgens de wettelijke regelementen...........................6
1.1.3 Verpleegkunde volgens het beroepsprofiel van de Vlaamse
Onderwijsraad.................................................................................................. 7
1.1.4 Functiedifferentiatie verpleegkundige beroepsprofielen volgens de
Vlaamse Verpleegunie...................................................................................... 7
1.1.5 Het beroepsprofiel voor de verpleegkundige in Nederland................12
1.1.6 Verpleegkundige in relatie tot andere hulpverleners.........................12
1.1.7 Verpleegkundige volgens de maatschappij.......................................12
1.1.8 Het professioneel zelfbeeld van verpleegkundigen in de algemene
Belgische ziekenhuizen en het belang hiervan voor de toekomst..................12
1.2 Van verpleging naar verpleegkunde: de weg van professionalisering en
theorievorming.................................................................................................. 12
1.2.1 Gevolgen van deze evolutie..............................................................12
1.2.2 Kenmerken van professionalisering...................................................13
1.2.3 Ontstaan van verplegingswetenschap...............................................13
1.2.4 Belang van verplegingswetenschap..................................................13
1.2.5 Profilering van verpleegkunde...........................................................13
1.2.6 Relatie tussen theorie en praktijk......................................................14
1.2.7 Toekomstvisie op de verpleegkunde en verzorgende beroepen........14
Besluit.................................................................................................................. 15
Hoofdstuk 2: organisatie van de gezondheidszorg...............................................16
Inleiding................................................................................................................ 16
Leerdoelen............................................................................................................ 16
Leerkernen........................................................................................................... 16
2.1 Evolutie van de sector van de gezondheidszorg.........................................16
2.1.1 Veranderingen in de samenleving.........................................................16
2.1.2 Evolutie binnen de medische wetenschap............................................19
2.2 Organisatie van de gezondheidsvoorzieningen...........................................20
2.2.1 Preventieve en curatieve gezondheidszorg...........................................20
2.2.2 Intra- extra- en transmuraal..................................................................21
2.2.3 Echelonnering....................................................................................... 21
2.2.4 De gezondheidszorg in België...............................................................23
Pagina | 1
, 2.3 de werkomgeving van de verpleegkundige.................................................29
2.3.1 Algemeen.............................................................................................. 29
2.3.2 Concrete tewerkstelling........................................................................29
2.3.3 bv: ziekenhuis (Magnet Hospitals.........................................................29
2.4 Impact van Europa op de gezondheidszorg in België..................................30
2.4.1 Inleiding................................................................................................ 30
2.4.2 Het verdrag van Maastricht...................................................................30
2.4.3 Vrij verkeer in de Europese Unie...........................................................30
2.4.4 Europese referentiecriteria....................................................................30
2.4.5 De Europese Unie: Sociaal Beleid en Volksgezondheid.........................30
2.4.6 Europa en het Hoger onderwijs: De Bolognaverklaring en de Europese
richtlijn 2005/36/EC........................................................................................ 30
Hoofdstuk 3: visies in de verpleegkunde..............................................................31
Leerdoelen............................................................................................................ 31
Leerkern............................................................................................................... 31
3.1 De begrippen ‘visie’, ‘concept’ en ‘metaparadigma’...................................31
3.2 Mensvisies................................................................................................... 32
3.2.1 Mensvisies algemeen............................................................................ 32
3.2.2 Individuele mensvisies..........................................................................33
3.2.3 Een mensvisie voor de verpleegkunde..................................................33
3.3 Visie op de gezondheid............................................................................... 35
3.3.1 Samenhang met mensbeeld.................................................................35
3.3.2 Gezondheid en ziekte: een omschrijving van de begrippen..................36
3.4 Visie op zorg als kernbegrip in de verpleegkunde.......................................36
3.4.1 Het concept zorg in het algemeen........................................................36
3.4.2 Zorg: zorgbehoefte en zorgaanbod.......................................................37
3.4.3 Zelfzorg of basiszorg............................................................................. 37
3.4.4 Mantelzorg............................................................................................ 39
3.4.5 Professionele zorg................................................................................. 41
3.4.6 Zorgmix (zorgketen).............................................................................. 42
Hoofdstuk 4: verpleegkundige theorieën en modellen.........................................43
Inleiding................................................................................................................ 43
Leerdoelen............................................................................................................ 43
Leerkern............................................................................................................... 43
4.1 Verpleegkundige theorieën en modellen in het algemeen..........................43
4.1.1 Definitie................................................................................................ 43
4.1.2 De functies van verpleegkundige theorie..............................................43
4.1.3 Indeling van de verpleegkundige theorieën (en afgeleide modellen). . .43
4.1.4 Relatie tussen verpleegkundige theorie en verpleegkundig model
(Schrauwen, 1995)......................................................................................... 44
Pagina | 2
Hoofdstuk 1: oriëntatie op de verpleegkunde........................................................5
Inleiding.................................................................................................................. 5
Leerdoelen.............................................................................................................. 5
Leerkern................................................................................................................. 5
1.1 Op zoek naar een definitie van de verpleegkunde.....................................5
1.1.1 Verpleegkunde in de loop van de geschiedenis...................................5
1.1.2 Verpleegkunde volgens de wettelijke regelementen...........................6
1.1.3 Verpleegkunde volgens het beroepsprofiel van de Vlaamse
Onderwijsraad.................................................................................................. 7
1.1.4 Functiedifferentiatie verpleegkundige beroepsprofielen volgens de
Vlaamse Verpleegunie...................................................................................... 7
1.1.5 Het beroepsprofiel voor de verpleegkundige in Nederland................12
1.1.6 Verpleegkundige in relatie tot andere hulpverleners.........................12
1.1.7 Verpleegkundige volgens de maatschappij.......................................12
1.1.8 Het professioneel zelfbeeld van verpleegkundigen in de algemene
Belgische ziekenhuizen en het belang hiervan voor de toekomst..................12
1.2 Van verpleging naar verpleegkunde: de weg van professionalisering en
theorievorming.................................................................................................. 12
1.2.1 Gevolgen van deze evolutie..............................................................12
1.2.2 Kenmerken van professionalisering...................................................13
1.2.3 Ontstaan van verplegingswetenschap...............................................13
1.2.4 Belang van verplegingswetenschap..................................................13
1.2.5 Profilering van verpleegkunde...........................................................13
1.2.6 Relatie tussen theorie en praktijk......................................................14
1.2.7 Toekomstvisie op de verpleegkunde en verzorgende beroepen........14
Besluit.................................................................................................................. 15
Hoofdstuk 2: organisatie van de gezondheidszorg...............................................16
Inleiding................................................................................................................ 16
Leerdoelen............................................................................................................ 16
Leerkernen........................................................................................................... 16
2.1 Evolutie van de sector van de gezondheidszorg.........................................16
2.1.1 Veranderingen in de samenleving.........................................................16
2.1.2 Evolutie binnen de medische wetenschap............................................19
2.2 Organisatie van de gezondheidsvoorzieningen...........................................20
2.2.1 Preventieve en curatieve gezondheidszorg...........................................20
2.2.2 Intra- extra- en transmuraal..................................................................21
2.2.3 Echelonnering....................................................................................... 21
2.2.4 De gezondheidszorg in België...............................................................23
Pagina | 1
, 2.3 de werkomgeving van de verpleegkundige.................................................29
2.3.1 Algemeen.............................................................................................. 29
2.3.2 Concrete tewerkstelling........................................................................29
2.3.3 bv: ziekenhuis (Magnet Hospitals.........................................................29
2.4 Impact van Europa op de gezondheidszorg in België..................................30
2.4.1 Inleiding................................................................................................ 30
2.4.2 Het verdrag van Maastricht...................................................................30
2.4.3 Vrij verkeer in de Europese Unie...........................................................30
2.4.4 Europese referentiecriteria....................................................................30
2.4.5 De Europese Unie: Sociaal Beleid en Volksgezondheid.........................30
2.4.6 Europa en het Hoger onderwijs: De Bolognaverklaring en de Europese
richtlijn 2005/36/EC........................................................................................ 30
Hoofdstuk 3: visies in de verpleegkunde..............................................................31
Leerdoelen............................................................................................................ 31
Leerkern............................................................................................................... 31
3.1 De begrippen ‘visie’, ‘concept’ en ‘metaparadigma’...................................31
3.2 Mensvisies................................................................................................... 32
3.2.1 Mensvisies algemeen............................................................................ 32
3.2.2 Individuele mensvisies..........................................................................33
3.2.3 Een mensvisie voor de verpleegkunde..................................................33
3.3 Visie op de gezondheid............................................................................... 35
3.3.1 Samenhang met mensbeeld.................................................................35
3.3.2 Gezondheid en ziekte: een omschrijving van de begrippen..................36
3.4 Visie op zorg als kernbegrip in de verpleegkunde.......................................36
3.4.1 Het concept zorg in het algemeen........................................................36
3.4.2 Zorg: zorgbehoefte en zorgaanbod.......................................................37
3.4.3 Zelfzorg of basiszorg............................................................................. 37
3.4.4 Mantelzorg............................................................................................ 39
3.4.5 Professionele zorg................................................................................. 41
3.4.6 Zorgmix (zorgketen).............................................................................. 42
Hoofdstuk 4: verpleegkundige theorieën en modellen.........................................43
Inleiding................................................................................................................ 43
Leerdoelen............................................................................................................ 43
Leerkern............................................................................................................... 43
4.1 Verpleegkundige theorieën en modellen in het algemeen..........................43
4.1.1 Definitie................................................................................................ 43
4.1.2 De functies van verpleegkundige theorie..............................................43
4.1.3 Indeling van de verpleegkundige theorieën (en afgeleide modellen). . .43
4.1.4 Relatie tussen verpleegkundige theorie en verpleegkundig model
(Schrauwen, 1995)......................................................................................... 44
Pagina | 2
