MEDISCHE ETHIEK
SAMENVATTING
1 TERMINOLOGIE
Ethiek
- = Gewoonte én innerlijke houding
- Zet ons aan het denken over wat goed handelen is, over wat mag
Morele intuïtie
- Buikgevoel/opinie over iets
Moraal
- Geheel van gedragsregels dat binnen een groep als vanzelfsprekend gehanteerd
wordt
- Wat men doet
- Bv. de Vlaamse moraal = gewoonten en gebruiken van Vlamingen
Moraliteit
- Handelen op grond van inwendige overtuiging
- Bv. opvolgen gedragsregels, omdat men daar overtuiging voor heeft, niet omdat het
een gewoonte is om te doen
Moreel
- i.o.m. de gewoonten en gegrond op innerlijk gevoel van zedelijkheid
- Algemeen
• = etisch
- Specifiek
• = Wenselijke, behoorlijke
Normen
- Concrete richtingaanwijzers in het dagelijks leven
• Bv. niet roken in aula
- Is een gestolde ervaringswijsheid
• Bv. snelheid verlagen, zodat er minder verkeersdoden vallen
- Contextgebonden
• = Afh van tijd en plaats
Waarden
- Geen regels of afspraken
- Minder afh van tijd en plaats
- Bv. vrijheid, gelijkheid, veiligheid, gezondheid
• Moeilijk om te zeggen wat het precies is
• Absolute veiligheid bestaat niet
• Bv. we kunnen niet heel Leuven rondhangen met camera’s omwille van andere
waardes (bv. privacy)
1
, 2 ETISCHE MODELLEN VOOR TANDHEELKUNDIGE ETHIEK
Indeling
- Descriptieve ethiek
• Definitie
o Onderzoek naar feitelijke normen en waarden in een specifieke gemeenschap
§ Kijkt of ze gangbaar zijn
o Brengt dingen in kaart en kijkt naar de argumenten/meningen om zo een
hypothese/verklaring te krijgen
§ Bv. wat vinden mensen goede argumenten om wel of niet deel te nemen
in een studie
• Stappen
o Empirische studie van het ethos
o Eerste vorm van inwendige verklaring
- Normatieve ethiek
• Hoe beoordeel je de gangbare normen en waarden?
o Mag het of mag het niet?
o We hebben de realiteit (descriptieve ethiek) en vinden we die goed of niet?
- Meta ethiek
• Kijkt naar welke manieren van denken er zijn in ethiek
o Bv. gaan we iets genezen of verbeteren? En hoe ver gaan we hierin?
Mensbeeld
- = Ranking van de waarden
• Bepaald door opvoeding, scholing
- Onderzoeken of het goed is voor de mens
• Bv. wat zijn de 5 waarden om voluit te zeggen dat je mens bent?
• Iedereen heeft een ander beeld van de ideale mens
- Iedereen heeft een beeld wat volle mensheid is
• Bv. vrijheid
• Maar iedereen heeft wel een verschillende visie wat het is om volle mens te zijn
2
SAMENVATTING
1 TERMINOLOGIE
Ethiek
- = Gewoonte én innerlijke houding
- Zet ons aan het denken over wat goed handelen is, over wat mag
Morele intuïtie
- Buikgevoel/opinie over iets
Moraal
- Geheel van gedragsregels dat binnen een groep als vanzelfsprekend gehanteerd
wordt
- Wat men doet
- Bv. de Vlaamse moraal = gewoonten en gebruiken van Vlamingen
Moraliteit
- Handelen op grond van inwendige overtuiging
- Bv. opvolgen gedragsregels, omdat men daar overtuiging voor heeft, niet omdat het
een gewoonte is om te doen
Moreel
- i.o.m. de gewoonten en gegrond op innerlijk gevoel van zedelijkheid
- Algemeen
• = etisch
- Specifiek
• = Wenselijke, behoorlijke
Normen
- Concrete richtingaanwijzers in het dagelijks leven
• Bv. niet roken in aula
- Is een gestolde ervaringswijsheid
• Bv. snelheid verlagen, zodat er minder verkeersdoden vallen
- Contextgebonden
• = Afh van tijd en plaats
Waarden
- Geen regels of afspraken
- Minder afh van tijd en plaats
- Bv. vrijheid, gelijkheid, veiligheid, gezondheid
• Moeilijk om te zeggen wat het precies is
• Absolute veiligheid bestaat niet
• Bv. we kunnen niet heel Leuven rondhangen met camera’s omwille van andere
waardes (bv. privacy)
1
, 2 ETISCHE MODELLEN VOOR TANDHEELKUNDIGE ETHIEK
Indeling
- Descriptieve ethiek
• Definitie
o Onderzoek naar feitelijke normen en waarden in een specifieke gemeenschap
§ Kijkt of ze gangbaar zijn
o Brengt dingen in kaart en kijkt naar de argumenten/meningen om zo een
hypothese/verklaring te krijgen
§ Bv. wat vinden mensen goede argumenten om wel of niet deel te nemen
in een studie
• Stappen
o Empirische studie van het ethos
o Eerste vorm van inwendige verklaring
- Normatieve ethiek
• Hoe beoordeel je de gangbare normen en waarden?
o Mag het of mag het niet?
o We hebben de realiteit (descriptieve ethiek) en vinden we die goed of niet?
- Meta ethiek
• Kijkt naar welke manieren van denken er zijn in ethiek
o Bv. gaan we iets genezen of verbeteren? En hoe ver gaan we hierin?
Mensbeeld
- = Ranking van de waarden
• Bepaald door opvoeding, scholing
- Onderzoeken of het goed is voor de mens
• Bv. wat zijn de 5 waarden om voluit te zeggen dat je mens bent?
• Iedereen heeft een ander beeld van de ideale mens
- Iedereen heeft een beeld wat volle mensheid is
• Bv. vrijheid
• Maar iedereen heeft wel een verschillende visie wat het is om volle mens te zijn
2
