Module 2.3 LF 5 Syllabus 5 thema 2. Kindergeneeskunde en Jeugdgezondheidszorg
De normale pasgeborene
Borstvoeding Flesvoeding
Best verteerbare en best opneembare Eerste week 30-60 ml voeding per keer
vorm 2e week; 90 –120 ml, 6 tot 8 keer per
Antilichamen en witte bloedcellen die dag
de baby tegen infecties beschermen 3-4e maand 180-240ml
Gunstige invloed op de pH van de Meestal van koemelk gemaakt
ontlasting en op de darmflora –
voorkoming infectieuze diarree
Vanaf de 2e week tot de leeftijd van 3
maanden, dagelijks vitamine K
Vitamine D, het 1e jaar, daarna in de
winter tot het 4e levensjaar
Colostrum: voormelk, calorierijk en
bevat veel eiwitten en antilichamen
Toeschietreflex, stimuleert de
melkproductie
Duurt 72 tot 96 uur voordat
borstvoeding goed op gang is
Niet meer dan 6 uur tussen de
voedingen, anders wordt
melkproductie onvoldoende
gestimuleerd
8 tot 12 keer voeden
KEA (koemelkeiwitallergie)
Komt doordat het maagdarmstelsel nog niet helemaal is volgroeid, soms door een familiaire
aanleg
Normaal worden de eiwitten uit koemelk in het maag-darmkanaal door enzymen in kleinere
brokjes afgebroken. Doordat bij baby's de darm nog niet optimaal werkt kunnen grotere,
niet volledig verteerde eiwitten in het bloed terechtkomen
Dit kan leiden tot allergische reacties zoals; huiduitslag, darmkrampen, spugen en
luchtwegklachten
Slokdarmatresie en tracheo-oesofageale fistel
Bij slokdarmatresie is er sprake van een vernauwing in de slokdarm of van een afgesloten
(doodlopende) slokdarm, waardoor voedsel vertraagd of niet uit de slokdarm in de maag
komt
Tracheo-oesofageale fistel (fistula oesophagotrachealis), een abnormale verbinding tussen
de slokdarm en de luchtpijp. De fistel bevindt zich onder de vernauwing in de slokdarm
Ingeslikt voedsel en speeksel komen door de fistel in de longen terecht
Bij pogingen tot slikken; hoesten en kwijlen
Hebben meestal ook een afwijking aan het hart
, Middenrifbreuk (hernia diafragmatica)
Opening of zwakke plek in het middenrif waardoor een gedeelte van de buikingewanden in
de borstholten uitstulpt, in 90% van de gevallen aan de linkerkant van het lichaam
Na de geboorte lopen de darmlissen vol met lucht zodra het kind begint te huilen en
ademen. Hierdoor nemen de darmen snel in omvang toe en drukken ze tegen het hart,
waardoor de andere long ook bekneld raakt en het kind vaak direct na de geboorte ernstige
ademhalingsproblemen krijgt
Afwijkingen van de hersenen en het ruggenmerg (neurale buisdefecten)
Symptomen ontstaan als door de afwijking hersen- of ruggenmergweefsel is aangetast.
Hersenbeschadiging kan dodelijk zijn of leiden tot epileptische aanvallen en verlamming
De hersenen en het ruggenmerg ontstaan uit een groeve die tot een buis (neurale buis)
wordt samengevouwen. Weefsellagen die uit deze buis ontstaan, bedekken normaal
gesproken de hersenen en het ruggenmerg (meningen ofwel de hersen- en
ruggenmergvliezen).
Soms ontwikkelt de neurale buis zich niet normaal, waardoor mogelijk hersenen,
ruggenmerg en meningen worden aangedaan. Bij de ernstigste vorm van een neuraal
buisdefect komen de hersenen niet tot ontwikkeling (anencefalie) -> dodelijk
Een andere type neuraal buisdefect; hierbij is de buis niet geheel gesloten en blijft een open
kanaal. Bij de lichtste vorm van een neurale buisdefect met open kanaal is slechts een
wervel aangedaan, bijvoorbeeld bij spina bifida occulta (wat 'verborgen gespleten
wervelkolom' betekent), waarbij de wervelkolom weliswaar niet is gesloten, maar het
ruggenmerg en de meningen niet zijn aangedaan
Veel neurale buisdefecten kunnen voor de geboorte worden opgespoord -> hoge
concentratie van alfafoetoproteine in het bloed van de moeder of in het vruchtwater kan
wijzen op een neurale buisdefect bij de foetus
Foliumzuur dat vlak voor de zwangerschap en in de eerste 3 maanden van de zwangerschap
wordt ingenomen, kan het risico verlagen met 70%
Hydrocefalus
Het vocht dat de hersenen omgeeft (cerebrospinaal vocht), wordt aangemaakt in ruimten in
de hersenen die 'ventrikels' worden genoemd. Het vocht moet wegvloeien naar een ander
gedeelte, waar het in het bloed wordt opgenomen. Wanneer het vocht niet kan wegvloeien,
ontstaat hydrocephalus (waterhoofd).
Door hydrocephalus neemt vaak de druk in de ventrikels toe en worden de hersenen
samengedrukt. Veel aandoeningen, zoals een aangeboren afwijking, bloeding in de hersenen
of een hersentumor kunnen de vochtafvoer blokkeren en hydrocephalus veroorzaken
Door middel van een shunt kan de afvoer van liquor wel goed geregeld worden
CHD congenitale heupdysplasie
De heupkom en de dijbeenkop zijn van elkaar gescheiden geraakt. Normaal vormen ze
samen een gewricht. De oorzaak is vaak dat de heupkom te ondiep is voor de dijbeenkop
Heupluxatie komt vaker voor bij meisjes, bij pasgeborenen die in stuitligging zijn geboren en
bij pasgeborenen die naaste familieleden hebben met dezelfde aandoening
Behandeling met Pavlik-bandage; een zachte beugel die de knieeen van de zuigeling
zijwaarts en in de richting van de borst houdt, afwijking bij kinderen ouder dan 6 maanden ->
operatie nodig
Afwijkingen van het gezicht
De normale pasgeborene
Borstvoeding Flesvoeding
Best verteerbare en best opneembare Eerste week 30-60 ml voeding per keer
vorm 2e week; 90 –120 ml, 6 tot 8 keer per
Antilichamen en witte bloedcellen die dag
de baby tegen infecties beschermen 3-4e maand 180-240ml
Gunstige invloed op de pH van de Meestal van koemelk gemaakt
ontlasting en op de darmflora –
voorkoming infectieuze diarree
Vanaf de 2e week tot de leeftijd van 3
maanden, dagelijks vitamine K
Vitamine D, het 1e jaar, daarna in de
winter tot het 4e levensjaar
Colostrum: voormelk, calorierijk en
bevat veel eiwitten en antilichamen
Toeschietreflex, stimuleert de
melkproductie
Duurt 72 tot 96 uur voordat
borstvoeding goed op gang is
Niet meer dan 6 uur tussen de
voedingen, anders wordt
melkproductie onvoldoende
gestimuleerd
8 tot 12 keer voeden
KEA (koemelkeiwitallergie)
Komt doordat het maagdarmstelsel nog niet helemaal is volgroeid, soms door een familiaire
aanleg
Normaal worden de eiwitten uit koemelk in het maag-darmkanaal door enzymen in kleinere
brokjes afgebroken. Doordat bij baby's de darm nog niet optimaal werkt kunnen grotere,
niet volledig verteerde eiwitten in het bloed terechtkomen
Dit kan leiden tot allergische reacties zoals; huiduitslag, darmkrampen, spugen en
luchtwegklachten
Slokdarmatresie en tracheo-oesofageale fistel
Bij slokdarmatresie is er sprake van een vernauwing in de slokdarm of van een afgesloten
(doodlopende) slokdarm, waardoor voedsel vertraagd of niet uit de slokdarm in de maag
komt
Tracheo-oesofageale fistel (fistula oesophagotrachealis), een abnormale verbinding tussen
de slokdarm en de luchtpijp. De fistel bevindt zich onder de vernauwing in de slokdarm
Ingeslikt voedsel en speeksel komen door de fistel in de longen terecht
Bij pogingen tot slikken; hoesten en kwijlen
Hebben meestal ook een afwijking aan het hart
, Middenrifbreuk (hernia diafragmatica)
Opening of zwakke plek in het middenrif waardoor een gedeelte van de buikingewanden in
de borstholten uitstulpt, in 90% van de gevallen aan de linkerkant van het lichaam
Na de geboorte lopen de darmlissen vol met lucht zodra het kind begint te huilen en
ademen. Hierdoor nemen de darmen snel in omvang toe en drukken ze tegen het hart,
waardoor de andere long ook bekneld raakt en het kind vaak direct na de geboorte ernstige
ademhalingsproblemen krijgt
Afwijkingen van de hersenen en het ruggenmerg (neurale buisdefecten)
Symptomen ontstaan als door de afwijking hersen- of ruggenmergweefsel is aangetast.
Hersenbeschadiging kan dodelijk zijn of leiden tot epileptische aanvallen en verlamming
De hersenen en het ruggenmerg ontstaan uit een groeve die tot een buis (neurale buis)
wordt samengevouwen. Weefsellagen die uit deze buis ontstaan, bedekken normaal
gesproken de hersenen en het ruggenmerg (meningen ofwel de hersen- en
ruggenmergvliezen).
Soms ontwikkelt de neurale buis zich niet normaal, waardoor mogelijk hersenen,
ruggenmerg en meningen worden aangedaan. Bij de ernstigste vorm van een neuraal
buisdefect komen de hersenen niet tot ontwikkeling (anencefalie) -> dodelijk
Een andere type neuraal buisdefect; hierbij is de buis niet geheel gesloten en blijft een open
kanaal. Bij de lichtste vorm van een neurale buisdefect met open kanaal is slechts een
wervel aangedaan, bijvoorbeeld bij spina bifida occulta (wat 'verborgen gespleten
wervelkolom' betekent), waarbij de wervelkolom weliswaar niet is gesloten, maar het
ruggenmerg en de meningen niet zijn aangedaan
Veel neurale buisdefecten kunnen voor de geboorte worden opgespoord -> hoge
concentratie van alfafoetoproteine in het bloed van de moeder of in het vruchtwater kan
wijzen op een neurale buisdefect bij de foetus
Foliumzuur dat vlak voor de zwangerschap en in de eerste 3 maanden van de zwangerschap
wordt ingenomen, kan het risico verlagen met 70%
Hydrocefalus
Het vocht dat de hersenen omgeeft (cerebrospinaal vocht), wordt aangemaakt in ruimten in
de hersenen die 'ventrikels' worden genoemd. Het vocht moet wegvloeien naar een ander
gedeelte, waar het in het bloed wordt opgenomen. Wanneer het vocht niet kan wegvloeien,
ontstaat hydrocephalus (waterhoofd).
Door hydrocephalus neemt vaak de druk in de ventrikels toe en worden de hersenen
samengedrukt. Veel aandoeningen, zoals een aangeboren afwijking, bloeding in de hersenen
of een hersentumor kunnen de vochtafvoer blokkeren en hydrocephalus veroorzaken
Door middel van een shunt kan de afvoer van liquor wel goed geregeld worden
CHD congenitale heupdysplasie
De heupkom en de dijbeenkop zijn van elkaar gescheiden geraakt. Normaal vormen ze
samen een gewricht. De oorzaak is vaak dat de heupkom te ondiep is voor de dijbeenkop
Heupluxatie komt vaker voor bij meisjes, bij pasgeborenen die in stuitligging zijn geboren en
bij pasgeborenen die naaste familieleden hebben met dezelfde aandoening
Behandeling met Pavlik-bandage; een zachte beugel die de knieeen van de zuigeling
zijwaarts en in de richting van de borst houdt, afwijking bij kinderen ouder dan 6 maanden ->
operatie nodig
Afwijkingen van het gezicht
