Samenvatting Fraude & Witwassen
Nyenrode Business Universiteit
Samenvatting van de literatuur conform het Onderwijsprogramma 2021-2022
Robin Batenburg
,Inhoudsopgave
College 1 & 2: Juridisch kader fraude, Boekhoudschandalen en Forensische accountancy in de praktijk...2
Auditing & Assurance – Bijzondere opdrachten Deel 3 – Hoofdstuk 13 Fraudeonderzoeken...................2
Samenvatting College 1:..........................................................................................................................4
Samenvatting College 2:..........................................................................................................................8
College 3: White Collar Crime en de rol van de accountant.......................................................................12
Samenvatting College 3:........................................................................................................................12
College 4: Fraude en opsporingsonderzoeken van de FIOD.......................................................................12
Samenvatting College 4:........................................................................................................................12
College 5: Fraudebestrijding......................................................................................................................16
Samenvatting College 5:........................................................................................................................16
College 6: Witwassen en Corruptie............................................................................................................23
Samenvatting College 6:........................................................................................................................23
Samenvatting Fraude en Witwassen
Nyenrode Business Universiteit
Robin Batenburg 1
, College 1 & 2: Juridisch kader fraude, Boekhoudschandalen en Forensische
accountancy in de praktijk
Auditing & Assurance – Bijzondere opdrachten Deel 3 – Hoofdstuk 13 Fraudeonderzoeken
Kenmerkende elementen van fraude zijn:
Opzettelijk handelen
Misleidende voorstelling van zaken
Oogmerk om economisch voordeel te behalen
Er is een benadeelde
Sprake van onrechtmatig of onwettig handelen
Soorten fraudeonderzoeken:
Het object van een fraudeonderzoek is het functioneren, het handelen of nalaten van handelen
van een betrokkene, te weten een (rechts)persoon, niet zijnde de opdrachtgever (die onderwerp
is van het persoonsgericht onderzoek). Persoonsgericht kan betrekking hebben op natuurlijke
personen en op rechtspersonen.
Een opdrachtgever is vaak ook geïnteresseerd in de omvang van de fraude. Omdat de
onttrekking van waarden in geval van fraude op complexe wijze is verhuld, kan de omvang vaak
slechts met grote onzekerheid worden geschat. De accountant moet in ieder geval vermijden
dat de indruk wordt gewekt dat hij Assurance verstrekt bij de omvang (in waarde) van de fraude.
De volgende fraudeonderzoeken zijn te onderscheiden:
Onderzoek ter ondersteuning van de vaststelling van fraude
Onderzoek naar mogelijke omvang van fraude
Onderzoek naar omstandigheden die fraude mogelijk hebben gemaakt
Onderzoek naar maatregelen ter voorkoming van fraude.
Standaarden en voorschriften:
Standaarden 240 en 250 richten zich vooral op de ontdekking van fraude tijdens de
jaarrekeningcontrole en niet op specifiek daarop gerichte onderzoeken.
Een persoonsgericht onderzoek is GEEN opdracht tot het verrichten van overeengekomen
specifieke werkzaamheden, zoals is beschreven in Standaarden 4400N. De rapportage kan
namelijk aan derden worden verstrekt (bijvoorbeeld in een rechtszaak). Dit is in strijd met
4400N.
Een accountant die wordt gevraagd een fraudeonderzoek uit te voeren kan gelijktijdig betrokken
zijn bij een Assurance opdracht voor dezelfde client. Hierbij is het wel van belang dat de VGBA
en ViO niet worden bedreigd.
Opdrachtacceptatie:
De accountant bevestigt een opdracht tot uitvoering van fraudeonderzoek schriftelijk aan de
opdrachtgever. De opdrachtgever heeft inspraak in de werkzaamheden van de accountant.
Daarom lijkt het veel op een opdrachtbevestiging van een 4400N opdracht, maar zoals eerder
gezegd is dit niet hetzelfde.
De accountant neemt de volgende aspecten op in de opdrachtbevestiging:
1. Aard van de opdracht inclusief vermelding dat er geen zekerheid wordt verstrekt.
2. Omschrijving van de doelstelling van de opdracht.
3. Verantwoordelijk van de opdrachtgever inzake de ondersteuning en
terbeschikkingstelling van informatie.
4. Aard, tijdfasering en omvang van de uit te voeren werkzaamheden.
Samenvatting Fraude en Witwassen
Nyenrode Business Universiteit
Robin Batenburg 2
Nyenrode Business Universiteit
Samenvatting van de literatuur conform het Onderwijsprogramma 2021-2022
Robin Batenburg
,Inhoudsopgave
College 1 & 2: Juridisch kader fraude, Boekhoudschandalen en Forensische accountancy in de praktijk...2
Auditing & Assurance – Bijzondere opdrachten Deel 3 – Hoofdstuk 13 Fraudeonderzoeken...................2
Samenvatting College 1:..........................................................................................................................4
Samenvatting College 2:..........................................................................................................................8
College 3: White Collar Crime en de rol van de accountant.......................................................................12
Samenvatting College 3:........................................................................................................................12
College 4: Fraude en opsporingsonderzoeken van de FIOD.......................................................................12
Samenvatting College 4:........................................................................................................................12
College 5: Fraudebestrijding......................................................................................................................16
Samenvatting College 5:........................................................................................................................16
College 6: Witwassen en Corruptie............................................................................................................23
Samenvatting College 6:........................................................................................................................23
Samenvatting Fraude en Witwassen
Nyenrode Business Universiteit
Robin Batenburg 1
, College 1 & 2: Juridisch kader fraude, Boekhoudschandalen en Forensische
accountancy in de praktijk
Auditing & Assurance – Bijzondere opdrachten Deel 3 – Hoofdstuk 13 Fraudeonderzoeken
Kenmerkende elementen van fraude zijn:
Opzettelijk handelen
Misleidende voorstelling van zaken
Oogmerk om economisch voordeel te behalen
Er is een benadeelde
Sprake van onrechtmatig of onwettig handelen
Soorten fraudeonderzoeken:
Het object van een fraudeonderzoek is het functioneren, het handelen of nalaten van handelen
van een betrokkene, te weten een (rechts)persoon, niet zijnde de opdrachtgever (die onderwerp
is van het persoonsgericht onderzoek). Persoonsgericht kan betrekking hebben op natuurlijke
personen en op rechtspersonen.
Een opdrachtgever is vaak ook geïnteresseerd in de omvang van de fraude. Omdat de
onttrekking van waarden in geval van fraude op complexe wijze is verhuld, kan de omvang vaak
slechts met grote onzekerheid worden geschat. De accountant moet in ieder geval vermijden
dat de indruk wordt gewekt dat hij Assurance verstrekt bij de omvang (in waarde) van de fraude.
De volgende fraudeonderzoeken zijn te onderscheiden:
Onderzoek ter ondersteuning van de vaststelling van fraude
Onderzoek naar mogelijke omvang van fraude
Onderzoek naar omstandigheden die fraude mogelijk hebben gemaakt
Onderzoek naar maatregelen ter voorkoming van fraude.
Standaarden en voorschriften:
Standaarden 240 en 250 richten zich vooral op de ontdekking van fraude tijdens de
jaarrekeningcontrole en niet op specifiek daarop gerichte onderzoeken.
Een persoonsgericht onderzoek is GEEN opdracht tot het verrichten van overeengekomen
specifieke werkzaamheden, zoals is beschreven in Standaarden 4400N. De rapportage kan
namelijk aan derden worden verstrekt (bijvoorbeeld in een rechtszaak). Dit is in strijd met
4400N.
Een accountant die wordt gevraagd een fraudeonderzoek uit te voeren kan gelijktijdig betrokken
zijn bij een Assurance opdracht voor dezelfde client. Hierbij is het wel van belang dat de VGBA
en ViO niet worden bedreigd.
Opdrachtacceptatie:
De accountant bevestigt een opdracht tot uitvoering van fraudeonderzoek schriftelijk aan de
opdrachtgever. De opdrachtgever heeft inspraak in de werkzaamheden van de accountant.
Daarom lijkt het veel op een opdrachtbevestiging van een 4400N opdracht, maar zoals eerder
gezegd is dit niet hetzelfde.
De accountant neemt de volgende aspecten op in de opdrachtbevestiging:
1. Aard van de opdracht inclusief vermelding dat er geen zekerheid wordt verstrekt.
2. Omschrijving van de doelstelling van de opdracht.
3. Verantwoordelijk van de opdrachtgever inzake de ondersteuning en
terbeschikkingstelling van informatie.
4. Aard, tijdfasering en omvang van de uit te voeren werkzaamheden.
Samenvatting Fraude en Witwassen
Nyenrode Business Universiteit
Robin Batenburg 2
