COLLEGE 1 | VERDELINGSVRAAGSTUKKEN EN GEZONDHEIDSZORGBELEID
Metafoor: taart
Ik krijg geen taart de ander krijgt veel meer taart
Hoe wordt het verdeeld, is dit eerlijk? Wil ik taart of juist blij dat ik geen taart krijg
Opzet hoorcollege
- Introductie en huishoudelijke mededelingen
- Ongelijke verdeling van gezondheid
- Uitgavenbeheer en verdelingsvraagstukken
- Introductie wetenschapsfilosofie: Wetenschap in meervoud
o Wat is een rechtvaardige verdeling?
- Introductie wetenschapsfilosofie: Paradigma’s
o Policy framing
Verdelingsvraagstukken en Gezondheidszorgbeleid
Verschillende vormen van verdelingsvraagstukken. Ook determinanten.
Alle 3 invloed op elkaar. Ongelijke verdeling gezondheid, medische behoeft krijgen meer zorg.
Onrechtvaardige ongelijke verdeling gezondheidszorg: minder in staat gebruik maken voorziening kan weer
leiden tot scheve verdeling van gezondheid
Rechterbox staan instrumenten om iets aan de verdeling te doen. Taken wat moet burger zelf doen;
participatiesamenleving, wanneer collectief in actie. Niet zorg interventies: riolering/lockdown/fietspaden.
Opzet programma
- DEEL I Intro rechtvaardigheid
o Colleges 1-4, 7
o Werkgroepen 1-3
- DEEL II Instrumenten.
o Colleges 5-8, 10-11
o Werkgroepen 4-7, 8, 11
- DEEL III Evaluatie van beleid
o Colleges 8-11
o Werkgroepen 4, 5, 8-11
- MULTIDISCIPLINAIR vanuit verschillende, maatstaven, disciplines
o Colleges 5
o Werkgroepen 4, 5, 7
,Gezondheidswetenschappen
Elke discipline eigen beleidsfase: SMW preventie, recht wetgeving, economie financiële prikkels, verdeling van
taken voor beleidswetenschappen. Grove indeling maar kan overlappen. Gekunstelde weergave
Maar ook wel weer eigen focus welke beleidsvraag ze interessant vinden
Vak leerdoelen (selectie)
1. De student kan beargumenteren dat centrale begrippen, zoals “gelijkheid”, “rechtvaardige verdeling”,
meerdere betekenissen hebben, afhankelijk van of wordt gekozen voor een juridische, economische,
beleidswetenschappelijke of sociaal-medische invalshoek.
hoe ga je er mee om, hoe kan je daaruit analyseren
2. De student kan vanuit verschillende disciplines (sociaal-medische wetenschap, economie, recht en
beleidswetenschap) met behulp van theoretische modellen en concepten casussen
(verdelingsvraagstukken) analyseren en is in staat beleidsmakers te voorzien van beargumenteerde
aanbevelingen.
Concepten casussen analyseren. Erg moeilijk, wat dan? Veel literatuur. Switchen van ene discipline
naar de andere disciplines. Kan je de disciplines je eigen maken. Economisch artikel dat je ziet aan
redenering dat economie gaat. Hoe redeneert een discipline. Disciplines verschillende antwoorden
Literatuur
Boeken
- Buse, K, N. Mays & G. Walt. 2012. Making Health Policy. Tweede editie. Maidenhead [etc.] : Open
University Press. (ebook in UB)
- Mackenbach, J.P. & K. Stronks. 2016. Volksgezondheid en Gezondheidszorg. Zesde druk. Amsterdam:
Reed Business Education.
- Digitale papers, rapporten e.d.
Werkvormen
- 11 hoorcolleges + 1 responsiecollege
o Live online colleges
o Behalve, 19 maart Q&A (vooraf video bekijken)
- 11 werkgroepen
o Toepassen literatuur op casus
o Vooraf opdracht voorbereiden
Toetsing
- Individueel schriftelijk tentamen
, - Datum: maandag 26 april 09.30 – 11.30 uur
- Type vragen: kennis en (vooral) toepassing/analyse
- Afname in M-hal, tenzij COVID-klachten
- (meer informatie via Canvas – let ook goed op announcements die beginnen met BELANGRIJK)
- Voorbeeldtentamen wordt begin maart gepubliceerd
Leerdoelen van vandaag
- De student kan verdelingsvraagstukken benoemen en duiden
- De student kan de kernboodschap van de VTV benoemen en uitleggen
- De student kan de noodzaak van uitgavenbeheer benoemen en uitleggen
- De student kan verschillende noties van verdelende rechtvaardigheid benoemen, uitleggen en
toepassen in de gezondheidszorg
- De student kan de theorie van framing uitleggen
Deel I Ongelijke verdeling van gezondheid
Volksgezondheid toekomst verkenning 2018 Een gezond vooruitzicht
Gezondheid in Nederland in kaart brengen
Eens per 4 jaar een overzichtsrapport. Synthese gemaakt, hoe is het gesteld met gezondheid Nederland.
Kernboodschappen VTV 2018 Een gezond vooruitzicht
- Een aantal grote toekomstige opgaven
…. deels keerzijde van ons succes
- Vergrijzing heeft grote impact, Prachtig maar tragiek is dat voor enorme uitdaging stelt
- Meer gezondheid, maar ook meer ziekte
- De druk op ons dagelijks leven neemt toe
Prestatiedruk, studenten worden genoemd, steeds meer druk ervaren
- Leefstijl én leefomgeving hebben invloed op gezondheid
- Vaak opeenstapeling problematiek bij kwetsbare groepen, lagere sociaal economische groepen daar
clusteren met name de ziektes, lastig om te verbeteren
- Zorguitgaven blijven stijgen (2,9% per jaar)
- Complexe opgaven vragen om integrale aanpak. Beleidsuitgaven moeten samen gedekt worden,
allemaal samenwerken willen we effect tot stand brengen
Impact van de vergrijzing
Zorgvraag neemt toe. Krijgen we dit gefinancierd? Voldoende personeel?
Rijkt informeel, mantelzorg niet overbelast?
, Prognose ziektelast in 2040 Wat valt op aan deze grafiek?
Optelsom, weinig 95+ ers meer zijn . Nog een andere boodschap vertellen
Psychische stoornissen piek rond de 20 jaar veel.
Bewust gedaan met deze grafiek; kijk is naar psychische stoornis. In de jongere groepen vooral
Grootste ziekenlast daar. Boodschap mee af geven
VTV 2014
VTV 2018
Vergelijken tussen de jaren. Roken is gedaald. Minder gaan roken? Veel campagnes geweest en duurder
geworden, en plaatjes op de pakjes. Ook de behandelingen om longkanker worden steeds beter, minder mensen
overlijden vroegtijdig aan roken.
Metafoor: taart
Ik krijg geen taart de ander krijgt veel meer taart
Hoe wordt het verdeeld, is dit eerlijk? Wil ik taart of juist blij dat ik geen taart krijg
Opzet hoorcollege
- Introductie en huishoudelijke mededelingen
- Ongelijke verdeling van gezondheid
- Uitgavenbeheer en verdelingsvraagstukken
- Introductie wetenschapsfilosofie: Wetenschap in meervoud
o Wat is een rechtvaardige verdeling?
- Introductie wetenschapsfilosofie: Paradigma’s
o Policy framing
Verdelingsvraagstukken en Gezondheidszorgbeleid
Verschillende vormen van verdelingsvraagstukken. Ook determinanten.
Alle 3 invloed op elkaar. Ongelijke verdeling gezondheid, medische behoeft krijgen meer zorg.
Onrechtvaardige ongelijke verdeling gezondheidszorg: minder in staat gebruik maken voorziening kan weer
leiden tot scheve verdeling van gezondheid
Rechterbox staan instrumenten om iets aan de verdeling te doen. Taken wat moet burger zelf doen;
participatiesamenleving, wanneer collectief in actie. Niet zorg interventies: riolering/lockdown/fietspaden.
Opzet programma
- DEEL I Intro rechtvaardigheid
o Colleges 1-4, 7
o Werkgroepen 1-3
- DEEL II Instrumenten.
o Colleges 5-8, 10-11
o Werkgroepen 4-7, 8, 11
- DEEL III Evaluatie van beleid
o Colleges 8-11
o Werkgroepen 4, 5, 8-11
- MULTIDISCIPLINAIR vanuit verschillende, maatstaven, disciplines
o Colleges 5
o Werkgroepen 4, 5, 7
,Gezondheidswetenschappen
Elke discipline eigen beleidsfase: SMW preventie, recht wetgeving, economie financiële prikkels, verdeling van
taken voor beleidswetenschappen. Grove indeling maar kan overlappen. Gekunstelde weergave
Maar ook wel weer eigen focus welke beleidsvraag ze interessant vinden
Vak leerdoelen (selectie)
1. De student kan beargumenteren dat centrale begrippen, zoals “gelijkheid”, “rechtvaardige verdeling”,
meerdere betekenissen hebben, afhankelijk van of wordt gekozen voor een juridische, economische,
beleidswetenschappelijke of sociaal-medische invalshoek.
hoe ga je er mee om, hoe kan je daaruit analyseren
2. De student kan vanuit verschillende disciplines (sociaal-medische wetenschap, economie, recht en
beleidswetenschap) met behulp van theoretische modellen en concepten casussen
(verdelingsvraagstukken) analyseren en is in staat beleidsmakers te voorzien van beargumenteerde
aanbevelingen.
Concepten casussen analyseren. Erg moeilijk, wat dan? Veel literatuur. Switchen van ene discipline
naar de andere disciplines. Kan je de disciplines je eigen maken. Economisch artikel dat je ziet aan
redenering dat economie gaat. Hoe redeneert een discipline. Disciplines verschillende antwoorden
Literatuur
Boeken
- Buse, K, N. Mays & G. Walt. 2012. Making Health Policy. Tweede editie. Maidenhead [etc.] : Open
University Press. (ebook in UB)
- Mackenbach, J.P. & K. Stronks. 2016. Volksgezondheid en Gezondheidszorg. Zesde druk. Amsterdam:
Reed Business Education.
- Digitale papers, rapporten e.d.
Werkvormen
- 11 hoorcolleges + 1 responsiecollege
o Live online colleges
o Behalve, 19 maart Q&A (vooraf video bekijken)
- 11 werkgroepen
o Toepassen literatuur op casus
o Vooraf opdracht voorbereiden
Toetsing
- Individueel schriftelijk tentamen
, - Datum: maandag 26 april 09.30 – 11.30 uur
- Type vragen: kennis en (vooral) toepassing/analyse
- Afname in M-hal, tenzij COVID-klachten
- (meer informatie via Canvas – let ook goed op announcements die beginnen met BELANGRIJK)
- Voorbeeldtentamen wordt begin maart gepubliceerd
Leerdoelen van vandaag
- De student kan verdelingsvraagstukken benoemen en duiden
- De student kan de kernboodschap van de VTV benoemen en uitleggen
- De student kan de noodzaak van uitgavenbeheer benoemen en uitleggen
- De student kan verschillende noties van verdelende rechtvaardigheid benoemen, uitleggen en
toepassen in de gezondheidszorg
- De student kan de theorie van framing uitleggen
Deel I Ongelijke verdeling van gezondheid
Volksgezondheid toekomst verkenning 2018 Een gezond vooruitzicht
Gezondheid in Nederland in kaart brengen
Eens per 4 jaar een overzichtsrapport. Synthese gemaakt, hoe is het gesteld met gezondheid Nederland.
Kernboodschappen VTV 2018 Een gezond vooruitzicht
- Een aantal grote toekomstige opgaven
…. deels keerzijde van ons succes
- Vergrijzing heeft grote impact, Prachtig maar tragiek is dat voor enorme uitdaging stelt
- Meer gezondheid, maar ook meer ziekte
- De druk op ons dagelijks leven neemt toe
Prestatiedruk, studenten worden genoemd, steeds meer druk ervaren
- Leefstijl én leefomgeving hebben invloed op gezondheid
- Vaak opeenstapeling problematiek bij kwetsbare groepen, lagere sociaal economische groepen daar
clusteren met name de ziektes, lastig om te verbeteren
- Zorguitgaven blijven stijgen (2,9% per jaar)
- Complexe opgaven vragen om integrale aanpak. Beleidsuitgaven moeten samen gedekt worden,
allemaal samenwerken willen we effect tot stand brengen
Impact van de vergrijzing
Zorgvraag neemt toe. Krijgen we dit gefinancierd? Voldoende personeel?
Rijkt informeel, mantelzorg niet overbelast?
, Prognose ziektelast in 2040 Wat valt op aan deze grafiek?
Optelsom, weinig 95+ ers meer zijn . Nog een andere boodschap vertellen
Psychische stoornissen piek rond de 20 jaar veel.
Bewust gedaan met deze grafiek; kijk is naar psychische stoornis. In de jongere groepen vooral
Grootste ziekenlast daar. Boodschap mee af geven
VTV 2014
VTV 2018
Vergelijken tussen de jaren. Roken is gedaald. Minder gaan roken? Veel campagnes geweest en duurder
geworden, en plaatjes op de pakjes. Ook de behandelingen om longkanker worden steeds beter, minder mensen
overlijden vroegtijdig aan roken.
