Inleiding recht aantekeningen

AANTEKENINGEN HOOFDSTUK 1

Hoofdstuk 1: Wat is recht?


Omschrijving van ‘het recht’
- Het recht is het geheel van overheidsregels dat op een bepaald moment geldt in een
samenleving.


Waarom hebben wij recht?
- Anders heeft de overheid te veel macht.
- Orde in de samenleving want als er geen regels zijn doet iedereen maar wat.
- Zorgen voor de rechtvaardige oplossing bij conflicten.


Hoe doen we dat?
- Wetten en regels maken, zorgen dat iedereen zich daaraan houdt (handhaven). Recht
spreken bij conflicten tussen partijen en als mensen zich niet aan de regels (wet) houden.
Rechters gebruiken rechtsbronnen.


Welke rechtsbronnen zijn er?
- Wetten (gemaakt door overheid, gelden voor iedereen)
 Bijv. Strafrecht, wegenverkeerswet, burgerlijk wetboek.
- Gewoonte (wat een groot aantal mensen gedurende langere tijd doet of vindt)
 Bijv. handje klap op de veemarkt.
- Jurisprudentie (uitspraken van een rechter)
 Bijv. elektriciteit is een goed dat je kunt stelen. Vroeger kon je dit niet stelen, het
was geen vast baar goed. Tegenwoordig kun je hiervoor wel vervolgd worden.
- Internationale verdragen (afspraken tussen landen)
 Bijv. uitlevering van verdachten.


Het Nederlands recht zit vol open rechtsnormen (net zoiets als een gewoonte, eigen invulling)
- Redelijkheid en billijkheid
- ‘volgens verkeersopvattingen’
- ‘goed buurschap’, ‘goed werkgeverschap’


Rechtvaardig
- Dit is volgens een mening van een persoon, dit is subjectief. Je beoordeelt naar jouw
gevoel. Dit is niet altijd juist.

,Rechtmatig
- Volgens de regels of wetten. Dit is een feit, het is namelijk echt zo. Dit wordt ook wel
objectief genoemd.


Rechtsregel
- het staat vast, oftewel een overheidsregel. Kijk naar de totstandkoming, wie heeft de
regel gemaakt?


Kenmerken van rechtsregels:
- Ze worden gemaakt door de overheid
- Ze zijn algemeen geldend.
- De rechter reageert als ze niet worden nageleefd.


Normen en waarden
- Norm hoort bij rechtmatig.
- Waarde (mening) hoort bij rechtvaardig.




Ieder land heeft andere wetten en regels. Gebaseerd op de romeinen.




Wetsaanpassing
- Aanpassing van de wet, bijvoorbeeld de alimentatiewet.


De inhoud van het recht is afhankelijk van de normen en waarden in een samenleving op een
bepaald moment.


Welke rechtsgebieden zijn er?
- Staatsrecht
 Het staatsrecht beschrijft de organisatie van de overheid. Je vindt in het
staatsrecht de taken en de bevoegdheden van de verschillende overheidsorganen
en regels over de positie van de burger in de Staat. Bijvoorbeeld: de verhouding
tussen de Tweede kamer en de Regering. De basisregels van het Staatsrecht
staan in de Grondwet. Andere belangrijke wetten op het gebied van Staatsrecht
zijn bijvoorbeeld de Kieswet, de Provinciewet en de Gemeentewet.
- Bestuursrecht
 Besturen is zorgen voor een goede gang van zaken in ons land. Bijvoorbeeld:
Kinderbijslag geven aan ouders, een weg (laten) aanleggen en een school (laten)
bouwen. Besturen is een typische Overheidstaak. Officieel zeggen we: Besturen
is het ordenen van de samenleving. In het bestuursrecht staan de regels

, waaraan de overheid zich moet houden als zij het land bestuurt. De belangrijkste
wet in het bestuursrecht is de Algemene wet Bestuursrecht (Awb).
- Strafrecht
 Hier gaat het om verboden waarop de overheid straf heeft gesteld, zoals:
diefstal, doodslag, vernieling, moord en mishandeling. Strafrecht speelt zich af
tussen de dader en overheid. Een belangrijk wetboek op het gebied van het
strafrecht is het Wetboek van Strafrecht (Sr). Hierin staan een groot aantal
strafbepalingen. Het Wetboek van Strafvordering (Sv) geeft aan wat er
gebeurt als iemand een strafbaar feit heeft gepleegd.
- Burgerlijk recht
 In het burgerlijk recht gaat het vaak om zaken waar we dagelijks mee te maken
hebben. In het burgerlijk recht worden de juridische relaties tussen burgers
onderling geregeld. Die juridische relaties kunnen gaan over op geld
waardeerbare zaken, zoals koop, huur, eigendom en hypotheek, maar ook over
persoonlijke zaken, zoals huwelijk, echtscheiding en gezag over minderjarige
kinderen. De belangrijkste regels van he Burgerlijk Recht staan in het Burgerlijk
Wetboek (BW). In het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) staat
hoe een rechtszaak in het burgerlijk recht verloopt.
- Internationaal recht
 Het internationaal recht regelt de verhouding met andere landen en de positie
van ons land in allerlei internationale organisaties, zoals de Verenigde Naties en
de Europese Unie. Dit rechtsgebied wordt steeds belangrijker vanwege de
toenemende internationale samenwerking. Bijvoorbeeld: De regels van de
Europese Unie hebben invloed op de manier waarop wij onze grenzen bewaken, op
de prijs van melk en op de euro die wij als betalingsmiddel gebruiken.


Privaatrecht
- Het privaatrecht regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen
burgers en bedrijven. Het recht tussen twee juridische personen.
 Bijvoorbeeld een koopovereenkomst of een huurovereenkomst.


 Natuurlijk en Natuurlijk persoon (mens en mens)
 Natuurlijk en Rechtspersoon (mens en bedrijf)
 Rechtspersoon en Rechtspersoon (bedrijf en bedrijf)


Rechtsgebied in Privaatrecht
- Burgerlijk/civiel/privaat recht (BW)
 O.a. personen en familierecht ,contractenrecht, huurrecht en arbeidsrecht