BB - laboratorium diagnostiek
Hematologisch bloedonderzoek
Hemoglobine bepaling (Hb) wordt gedaan met colorimetrie,
spectofotometrie of reflectometrie.
Hematocriet bepaling: geeft aan in hoeverre de fractie rode bloedcellen
is toe- of afgenomen. Ht = het volumepercentage rode bloedcellen in een
veneus bloedmonster.
Het is snel te bepalen in onstolbaar gemaakt bloed door te het af te
centrifugeren onder standaardcondities en vervolgens de lengte rode
cellen te vergelijken met de gehele bloedkolom. Het capillair moet
horizontaal gevuld worden.
- lage Ht -> anemie
- hoge Ht -> dehydratie of polycythemie
Na ernstige bloeding is er geen afwijking te zien, omdat het de verhouding
geeft en niet het volume dat in het lichaam aanwezig is.
Leukocyten tellen
Het volume moet bekend zijn en met een bloeduitstrijkje is een schatting
te maken en in het lab een elektronische meting. Met de microscoop zijn
afwijkende morfologiën te zien.
- Telkamer/hemocytometer: ruitpatroon, celtellingen uit uitgedrukt in
aantal cellen per
volume eenheid (x109/L) voor trombocyten en leukocyten en (x1012/L)
voor erytrocyten.
- Microcapillair/QBC: verschil in soortelijk gewicht onderscheid tussen
verschillende typen
leukocyten. Er zit een kunststof staafje in die de bandjes vormt per
celsoort, dus bredere
buffycoaten. Er is een fluorescente kleuring van DNA en RNA eiwitten.
2 part differentiatie
- Impedantie-principe (histogrammen): er wordt gebruik gemaakt van de
geleidingscapaciteit
van de cel, die in een elektrolytenoplossing wordt gedaan. Cellen worden
door een opening
gepompt en de hoeveelheid stroom die door deze opening komt wordt
gemeten = de
geleiding van de cel. 3 part differentiatie
- Laser cell counter (scatterplot): de laser wordt door elke passerende cel
verstrooid, dat
wordt gedetecteerd onder verschillende hoeken. Het geeft de grootte,
eigenschappen van
het cytoplasma en de kern die tegen elkaar worden uitgezet in
scatterplots.
Morfologisch bloedonderzoek
i) bestudering van cellen in een druppel onstolbaar gemaakt bloed (natief
preparaat)
,BB - laboratorium diagnostiek
ii) bestudering van cellen die na fixeren gekleurd zijn (na afsterven)
iii) bestudering van cellen in een druppel bloed met vitaalkleurstoffen
i) Natieve preparaat: in de diergeneeskunde weinig toegepast, maar
kan informatie geven
over spontane agglutinatie en parasieten kunnen gevonden worden die
in plasma zitten.
ii) Gefixeerd en gekleurd: voor gedetailleerde bestudering van het rode
en witte bloedbeeld.
Het bloed moet met EDTA onstolbaar gemaakt worden en snel worden
uitgestreken. De
uitstrijkjes kunnen weken na maken nog gefixeerd en gekleurd worden.
Het moet wel een
gelijke dikte hebben, anders kleurt en droogt het niet goed.
Bloeduitstrijkje maken
- voorwerpglaasje met naam/nummer van patiënt en datum, met potlood!;
- bloed met EDTA zwenken;
- met capillair een druppel bloed op het glaasje aanbrengen;
- dekglaasje tegen de druppel bloed schuiven in een hoek van 45 graden;
- als het over de breedte gevuld is, trek je het met een snelle/vloeiende
beweging mee;
- helemaal tot je duim doorstrijken en dan pas afhalen.
Bloeduitstrijkje kleuren
May-Grünwald Giesma (MGG) wordt in 2 fasen uitgevoerd, het geeft
een mooi spectrum maar duurt lang. Dus snelkleuringen met een iets
minder spectrum en detail.
De MGG gebruikt de eigenschap dat eiwitten en celbestanddelen
verschillende affiniteit hebben voor neutrale, basische en zure
kleurstofcomponenten (methyleen-eosinaat).
Basofiel = alles wat met de basische component blauw kleurt.
Eosinofiel = alles wat met de zure component oranje-rose kleurt.
Neutrofiel = alles wat met de neutrale componenten violet kleurt.
Chromatofiel = alles wat met een basische component rood kleurt.
De kleuring hangt af van de kleuringstijden en de pH van de
buffervloeistof, te kort geeft bleek en verkeerde pH geeft te rood of te
blauw.
iii) Vitaalkleuring (reticulocyten): onstolbaar bloed in contact met
briljant cresyl blauw (BCB) geeft een doordringing van de kleuring in de cel
en kleurt aanwezig RNA. Dit maakt reticulocyten microscopisch zichtbaar
die een kwantitatieve indicatie geven van de erytropoëse activiteit van het
beenmerg (normaal <2%). Bij bloedverlies ect. treedt er na 4 dagen een
verhoging van het aantal reticulocyten op.
, BB - laboratorium diagnostiek
Ook Heinz-bodies kleuren blauw (insluitlichaampjes op de erytrocyt). Deze
zijn na intoxicaties en na toediening van fenothiazine te zien. Maar bij de
kat zijn ze fysiologisch tot 5-10% en bij splenectomie neemt het aantal
Heinz-bodies sterk toe.
uitvoering: kleuring tussen 2 glaasjes, na 30 sec verdampt en dan een
druppel bloed erop en aangedrukt met een dekglaasje. Bekeken met olie-
immersie.
Beoordeling witte bloedbeeld
Leukocyten differentiatie
Er worden 100 cellen geclassificeerd, waarbij men kijkt hoeveel procent
van de witte cellen lymfocyten, monocyten, metamyelocyten, staafkernige
neutrofielen, segmentkernige neutrofielen, eosinofielen en basofiele
granulocyten zijn. ook blasten, plasmacellen en niet te determineren
cellen worden geteld.
Sommige cellen (metamyelocyten) worden pas herkend als het bloedbeeld
bekend is (linksverschuiving).
Monocyten – bewegelijke kern, waardoor de vorm afhankelijk is van de
kern op de tijd van de fixatie. Karakteristiek zijn halter, klaverblad en ruwe
boonvorm met evenwijdig lopen met wat uitbochtingen (staafkernige
granulocyt niet).
Segementkernige – bevatten insnoeringen, al zijn deze bij de hond soms
onvolledig.
Bij ontstekingen krijgen ze een atypisch uiterlijk door toxische degeneratie
(leucose ook).
Lymfocyten toename kan aanduiden dat er aspecifieke lymfocyten of
lymfoblaten te zien zijn.
Granulocyten en monocyten zitten vooral aan de randen en de staart van
het uitstrijkje. Lymfocyten zitten vooral in het midden, dit komt door
verschil in kleverigheid, grootte en soortelijk gewicht.
- op een bloeduitstrijkje kan geen telling worden uitgevoerd, door
leukocytdifferentiatie
wordt de relatieve verdeling van de typen leukocyten bepaald.
- kijk voor het tellen altijd eerst naar het gehele bloedbeeld.
- leukocytengehalte en leukocytendifferentiatie zijn hematologische
bepalingen voor
aanvullende diagnostiek. Meer staafkerige neutrofielen ->
linksverschuiving -> ontsteking
- leukocyten worden in het beenmerg geproduceerd en tot lymfocyten
gevormd in de
lymfoïde organen.
- differentiatie wordt altijd vanaf de staart gedaan met de kanteel methode
bij x100.
Hematologisch bloedonderzoek
Hemoglobine bepaling (Hb) wordt gedaan met colorimetrie,
spectofotometrie of reflectometrie.
Hematocriet bepaling: geeft aan in hoeverre de fractie rode bloedcellen
is toe- of afgenomen. Ht = het volumepercentage rode bloedcellen in een
veneus bloedmonster.
Het is snel te bepalen in onstolbaar gemaakt bloed door te het af te
centrifugeren onder standaardcondities en vervolgens de lengte rode
cellen te vergelijken met de gehele bloedkolom. Het capillair moet
horizontaal gevuld worden.
- lage Ht -> anemie
- hoge Ht -> dehydratie of polycythemie
Na ernstige bloeding is er geen afwijking te zien, omdat het de verhouding
geeft en niet het volume dat in het lichaam aanwezig is.
Leukocyten tellen
Het volume moet bekend zijn en met een bloeduitstrijkje is een schatting
te maken en in het lab een elektronische meting. Met de microscoop zijn
afwijkende morfologiën te zien.
- Telkamer/hemocytometer: ruitpatroon, celtellingen uit uitgedrukt in
aantal cellen per
volume eenheid (x109/L) voor trombocyten en leukocyten en (x1012/L)
voor erytrocyten.
- Microcapillair/QBC: verschil in soortelijk gewicht onderscheid tussen
verschillende typen
leukocyten. Er zit een kunststof staafje in die de bandjes vormt per
celsoort, dus bredere
buffycoaten. Er is een fluorescente kleuring van DNA en RNA eiwitten.
2 part differentiatie
- Impedantie-principe (histogrammen): er wordt gebruik gemaakt van de
geleidingscapaciteit
van de cel, die in een elektrolytenoplossing wordt gedaan. Cellen worden
door een opening
gepompt en de hoeveelheid stroom die door deze opening komt wordt
gemeten = de
geleiding van de cel. 3 part differentiatie
- Laser cell counter (scatterplot): de laser wordt door elke passerende cel
verstrooid, dat
wordt gedetecteerd onder verschillende hoeken. Het geeft de grootte,
eigenschappen van
het cytoplasma en de kern die tegen elkaar worden uitgezet in
scatterplots.
Morfologisch bloedonderzoek
i) bestudering van cellen in een druppel onstolbaar gemaakt bloed (natief
preparaat)
,BB - laboratorium diagnostiek
ii) bestudering van cellen die na fixeren gekleurd zijn (na afsterven)
iii) bestudering van cellen in een druppel bloed met vitaalkleurstoffen
i) Natieve preparaat: in de diergeneeskunde weinig toegepast, maar
kan informatie geven
over spontane agglutinatie en parasieten kunnen gevonden worden die
in plasma zitten.
ii) Gefixeerd en gekleurd: voor gedetailleerde bestudering van het rode
en witte bloedbeeld.
Het bloed moet met EDTA onstolbaar gemaakt worden en snel worden
uitgestreken. De
uitstrijkjes kunnen weken na maken nog gefixeerd en gekleurd worden.
Het moet wel een
gelijke dikte hebben, anders kleurt en droogt het niet goed.
Bloeduitstrijkje maken
- voorwerpglaasje met naam/nummer van patiënt en datum, met potlood!;
- bloed met EDTA zwenken;
- met capillair een druppel bloed op het glaasje aanbrengen;
- dekglaasje tegen de druppel bloed schuiven in een hoek van 45 graden;
- als het over de breedte gevuld is, trek je het met een snelle/vloeiende
beweging mee;
- helemaal tot je duim doorstrijken en dan pas afhalen.
Bloeduitstrijkje kleuren
May-Grünwald Giesma (MGG) wordt in 2 fasen uitgevoerd, het geeft
een mooi spectrum maar duurt lang. Dus snelkleuringen met een iets
minder spectrum en detail.
De MGG gebruikt de eigenschap dat eiwitten en celbestanddelen
verschillende affiniteit hebben voor neutrale, basische en zure
kleurstofcomponenten (methyleen-eosinaat).
Basofiel = alles wat met de basische component blauw kleurt.
Eosinofiel = alles wat met de zure component oranje-rose kleurt.
Neutrofiel = alles wat met de neutrale componenten violet kleurt.
Chromatofiel = alles wat met een basische component rood kleurt.
De kleuring hangt af van de kleuringstijden en de pH van de
buffervloeistof, te kort geeft bleek en verkeerde pH geeft te rood of te
blauw.
iii) Vitaalkleuring (reticulocyten): onstolbaar bloed in contact met
briljant cresyl blauw (BCB) geeft een doordringing van de kleuring in de cel
en kleurt aanwezig RNA. Dit maakt reticulocyten microscopisch zichtbaar
die een kwantitatieve indicatie geven van de erytropoëse activiteit van het
beenmerg (normaal <2%). Bij bloedverlies ect. treedt er na 4 dagen een
verhoging van het aantal reticulocyten op.
, BB - laboratorium diagnostiek
Ook Heinz-bodies kleuren blauw (insluitlichaampjes op de erytrocyt). Deze
zijn na intoxicaties en na toediening van fenothiazine te zien. Maar bij de
kat zijn ze fysiologisch tot 5-10% en bij splenectomie neemt het aantal
Heinz-bodies sterk toe.
uitvoering: kleuring tussen 2 glaasjes, na 30 sec verdampt en dan een
druppel bloed erop en aangedrukt met een dekglaasje. Bekeken met olie-
immersie.
Beoordeling witte bloedbeeld
Leukocyten differentiatie
Er worden 100 cellen geclassificeerd, waarbij men kijkt hoeveel procent
van de witte cellen lymfocyten, monocyten, metamyelocyten, staafkernige
neutrofielen, segmentkernige neutrofielen, eosinofielen en basofiele
granulocyten zijn. ook blasten, plasmacellen en niet te determineren
cellen worden geteld.
Sommige cellen (metamyelocyten) worden pas herkend als het bloedbeeld
bekend is (linksverschuiving).
Monocyten – bewegelijke kern, waardoor de vorm afhankelijk is van de
kern op de tijd van de fixatie. Karakteristiek zijn halter, klaverblad en ruwe
boonvorm met evenwijdig lopen met wat uitbochtingen (staafkernige
granulocyt niet).
Segementkernige – bevatten insnoeringen, al zijn deze bij de hond soms
onvolledig.
Bij ontstekingen krijgen ze een atypisch uiterlijk door toxische degeneratie
(leucose ook).
Lymfocyten toename kan aanduiden dat er aspecifieke lymfocyten of
lymfoblaten te zien zijn.
Granulocyten en monocyten zitten vooral aan de randen en de staart van
het uitstrijkje. Lymfocyten zitten vooral in het midden, dit komt door
verschil in kleverigheid, grootte en soortelijk gewicht.
- op een bloeduitstrijkje kan geen telling worden uitgevoerd, door
leukocytdifferentiatie
wordt de relatieve verdeling van de typen leukocyten bepaald.
- kijk voor het tellen altijd eerst naar het gehele bloedbeeld.
- leukocytengehalte en leukocytendifferentiatie zijn hematologische
bepalingen voor
aanvullende diagnostiek. Meer staafkerige neutrofielen ->
linksverschuiving -> ontsteking
- leukocyten worden in het beenmerg geproduceerd en tot lymfocyten
gevormd in de
lymfoïde organen.
- differentiatie wordt altijd vanaf de staart gedaan met de kanteel methode
bij x100.
