ONDERNEMINGSRECHT
Inhoud
1. Begrippen en algemene regeling........................................................................................................2
1.1 Ondernemingsrecht......................................................................................................................2
1.2 Ondernemingen............................................................................................................................2
1.3 Bronnen van ondernemingsrecht.................................................................................................3
1.4 Handelszaak/Handelsfonds..........................................................................................................4
1.5 Verschil ondernemingsrecht en burgerlijkrecht...........................................................................4
1.6 Verplichtingen bij opstart ondernemingsactiviteit.......................................................................6
1.7 Verbod op zwartwerk...................................................................................................................8
1.8 Onbeslagbaarheid v/d gezinswoning............................................................................................9
2. Enige handelsovereenkomsten...........................................................................................................9
2.1 Handelstussenpersonen...............................................................................................................9
2.2 Distributiecontracten..................................................................................................................10
3. Faillissementsrecht/Insolventierecht!!!............................................................................................13
3.1 Geschiedenis...............................................................................................................................13
3.2 Faillissementswetgeving.............................................................................................................13
3.3 Reorganisatie..............................................................................................................................18
1
,1. Begrippen en algemene regeling
1.1 Ondernemingsrecht
Het ondernemingsrecht bestaat pas vanaf 1 nov 2018.
Daarvoor was het handels- en economisch recht:
Handelsrecht = de tegenhanger van burgerlijk recht, deed hetzelfde maar voor een handelaar.
Bevatte regels die specifiek van toepassing waren op commerciële verrichtingen en handelaars.
Het had onder meer tot doel handelstransacties vlotter en eenvoudiger te laten verlopen.
Economisch recht = markt regulerend.
Sinds 2018 is het ondernemingsrecht:
Ondernemingsrecht = de tak v/h recht die de activiteiten van ondernemingen regelt, het bestaat uit:
Economisch recht = bestaat uit regels van zowel het publiekrecht als privaatrecht die er
specifiek toe strekken de economische activiteit te organiseren met het oog op het
verwezenlijken v/e economische ordening en sturingsbeleid.
Privaat ondernemingsrecht = handelsrecht.
Publiek ondernemingsrecht = economie sturen en organisatie v/d markt.
Ordening = de wetgever wil een ordelijk en efficiënt economisch verkeer inrichten door
middel van regelen die beogen een evenwicht te verzekeren tussen bepaalde belangen
(o.b.v. privaatrecht).
Sturing = middelen worden aangewend om bepaalde economische doeleinden van
conjuncturele of structurele aard te verwezenlijken (doet beroep op publiekrecht).
De sleutel v/h economisch recht is de onderneming.
Vennootschapsrecht = regelen de oprichting, de werking en de vereffening van
vennootschappen, alsook de verhoudingen tussen de verschillende vennoten.
De regels inzake het ondernemingsrecht zijn te vinden in
- Het WER (Wetboek Economisch Recht).
= bestaat uit 20 (of 18) deelboeken met elks een bepaalde topic.
De regels v/h vennootschapsrecht liggen vervat i/h (nieuwe) Wetboek van vennootschappen en
verenigingen.
- Het Europees Recht: VWEU en richtlijnen + verordeningen.
- Internationaal Recht
- Nationale / gewestelijke reglementering
- Gebruiken.
1.2 Ondernemingen
Verschillende auteurs hebben geprobeerd om het ondernemingsbegrip te omschrijven:
- Walter Van Gerven: de onderneming is een zelfstandige en duurzame organisatie waarbinnen 1
of meerdere personen met behulp van materiële en immateriële middelen, goederen of diensten
produceren of verdelen en toegevoegde waarde voortbrengen. Zij doen dit tegen betaling door
de afnemer van de g of d, v/e vergoeding die erop berekend is om ten minste zoveel inkomsten
op te leveren als er uitgaven nodig zijn voor een continue werking v/d organisatie.
- Wet Marktpraktijken en Wetboek van economisch recht: elke natuurlijke persoon of
rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft, alsmede zijn verveningen.
Intussen werd het ondernemingsbegrip door de wetgever zelf gedefinieerd.
In het WER wordt een definitie gegeven voor een onderneming:
1) = iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit verricht.
2
, Zelfstandig :
Sluit uit dat een natuurlijk persoon de beroepsactiviteit in dienstverband verricht.
Werknemers en ambtenaren zijn geen ondernemingen. Er mag geen ondergeschiktheid zijn.
Een beroepsactiviteit:
Een economische activiteit = het leveren van goederen en diensten.
Die beroepsmatig moet gebeuren = op duurzame wijze verricht, met een zekere regelmaat.
2) = elke rechtspersoon
Personen richten een juridische identiteit op met dezelfde kenmerken als een fysiek persoon.
3) = iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die
Een uitkeringsoogmerk heeft of
Uitkeringen verricht aan haar leden of aan personen die een beslissende invloed hebben op
het beleid.
Het kan zowel om eigenlijke als vermomde uitkeringen gaan en er moet een onderscheid
gemaakt worden tussen de toekenning van normale voordelen die aan het lidmaatschap
verbonden zijn en vermomde uitkeringen.
4) Uitzonderingen:
Rechtspersonen die geen goederen of diensten aanbieden op de markt + de overheid.
De nieuwe algemene definitie is dus heel wat ruimer dan het klassieke handelaarsbegrip. Dit heeft
gevolgen voor het bewijs en de bevoegdheid v/d ondernemingsrechtbank. Veel meer handelaars
worden nu als onderneming beschouwd omdat:
- Winstoogmerk niet vereist is
- De aard v/d verrichte activiteit niet van belang is.
PAS OP: bij faillissementsrecht begint men van deze definitie maar sluit men alle publiekrechtelijke
rechtspersonen uit.
PAS OP: het begrip onderneming krijgt vaak nog een ander invulling of wordt aangepast.
1.3 Bronnen van ondernemingsrecht
Het zou verkeerd zijn te denken dat men een volledig zicht heeft op het economisch recht door het
WER te bestuderen. Het WER bevat het algemeen juridisch kader economische aangelegenheden die
tot de bevoegdheid v/d federale overheid behoren.
Opmerkingen:
- Heel wat materies inzake economische aangelegenheden behoren niet tot de bevoegdheid v/d
federale overheid. Er moet dus ook rekening gehouden worden met decreten en ordonnanties
van gewesten.
- Artikel II.1 wijst expliciet op het belang van internationale verdragen en regelen. Voor BE als lid
v/d EU moet rekening gehouden worden met de Europese wetgeving.
- Bijzondere wetten: een grote hoeveelheid bijzondere wetten werd uitgevaardigd met het oog op
het reglementeren v/d economische activiteit.
Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen werd niet geïncorporeerd i/h WER.
Doelstellingen v/h economisch recht:
- Vrijheid van ondernemen: iedereen is vrij om een economische activiteit naar keuze uit te
oefenen. Hierop kunnen beperkingen zijn.
- Bescherming v/d eerlijke concurrentie
- Bescherming v/d consument.
3
Inhoud
1. Begrippen en algemene regeling........................................................................................................2
1.1 Ondernemingsrecht......................................................................................................................2
1.2 Ondernemingen............................................................................................................................2
1.3 Bronnen van ondernemingsrecht.................................................................................................3
1.4 Handelszaak/Handelsfonds..........................................................................................................4
1.5 Verschil ondernemingsrecht en burgerlijkrecht...........................................................................4
1.6 Verplichtingen bij opstart ondernemingsactiviteit.......................................................................6
1.7 Verbod op zwartwerk...................................................................................................................8
1.8 Onbeslagbaarheid v/d gezinswoning............................................................................................9
2. Enige handelsovereenkomsten...........................................................................................................9
2.1 Handelstussenpersonen...............................................................................................................9
2.2 Distributiecontracten..................................................................................................................10
3. Faillissementsrecht/Insolventierecht!!!............................................................................................13
3.1 Geschiedenis...............................................................................................................................13
3.2 Faillissementswetgeving.............................................................................................................13
3.3 Reorganisatie..............................................................................................................................18
1
,1. Begrippen en algemene regeling
1.1 Ondernemingsrecht
Het ondernemingsrecht bestaat pas vanaf 1 nov 2018.
Daarvoor was het handels- en economisch recht:
Handelsrecht = de tegenhanger van burgerlijk recht, deed hetzelfde maar voor een handelaar.
Bevatte regels die specifiek van toepassing waren op commerciële verrichtingen en handelaars.
Het had onder meer tot doel handelstransacties vlotter en eenvoudiger te laten verlopen.
Economisch recht = markt regulerend.
Sinds 2018 is het ondernemingsrecht:
Ondernemingsrecht = de tak v/h recht die de activiteiten van ondernemingen regelt, het bestaat uit:
Economisch recht = bestaat uit regels van zowel het publiekrecht als privaatrecht die er
specifiek toe strekken de economische activiteit te organiseren met het oog op het
verwezenlijken v/e economische ordening en sturingsbeleid.
Privaat ondernemingsrecht = handelsrecht.
Publiek ondernemingsrecht = economie sturen en organisatie v/d markt.
Ordening = de wetgever wil een ordelijk en efficiënt economisch verkeer inrichten door
middel van regelen die beogen een evenwicht te verzekeren tussen bepaalde belangen
(o.b.v. privaatrecht).
Sturing = middelen worden aangewend om bepaalde economische doeleinden van
conjuncturele of structurele aard te verwezenlijken (doet beroep op publiekrecht).
De sleutel v/h economisch recht is de onderneming.
Vennootschapsrecht = regelen de oprichting, de werking en de vereffening van
vennootschappen, alsook de verhoudingen tussen de verschillende vennoten.
De regels inzake het ondernemingsrecht zijn te vinden in
- Het WER (Wetboek Economisch Recht).
= bestaat uit 20 (of 18) deelboeken met elks een bepaalde topic.
De regels v/h vennootschapsrecht liggen vervat i/h (nieuwe) Wetboek van vennootschappen en
verenigingen.
- Het Europees Recht: VWEU en richtlijnen + verordeningen.
- Internationaal Recht
- Nationale / gewestelijke reglementering
- Gebruiken.
1.2 Ondernemingen
Verschillende auteurs hebben geprobeerd om het ondernemingsbegrip te omschrijven:
- Walter Van Gerven: de onderneming is een zelfstandige en duurzame organisatie waarbinnen 1
of meerdere personen met behulp van materiële en immateriële middelen, goederen of diensten
produceren of verdelen en toegevoegde waarde voortbrengen. Zij doen dit tegen betaling door
de afnemer van de g of d, v/e vergoeding die erop berekend is om ten minste zoveel inkomsten
op te leveren als er uitgaven nodig zijn voor een continue werking v/d organisatie.
- Wet Marktpraktijken en Wetboek van economisch recht: elke natuurlijke persoon of
rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft, alsmede zijn verveningen.
Intussen werd het ondernemingsbegrip door de wetgever zelf gedefinieerd.
In het WER wordt een definitie gegeven voor een onderneming:
1) = iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit verricht.
2
, Zelfstandig :
Sluit uit dat een natuurlijk persoon de beroepsactiviteit in dienstverband verricht.
Werknemers en ambtenaren zijn geen ondernemingen. Er mag geen ondergeschiktheid zijn.
Een beroepsactiviteit:
Een economische activiteit = het leveren van goederen en diensten.
Die beroepsmatig moet gebeuren = op duurzame wijze verricht, met een zekere regelmaat.
2) = elke rechtspersoon
Personen richten een juridische identiteit op met dezelfde kenmerken als een fysiek persoon.
3) = iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die
Een uitkeringsoogmerk heeft of
Uitkeringen verricht aan haar leden of aan personen die een beslissende invloed hebben op
het beleid.
Het kan zowel om eigenlijke als vermomde uitkeringen gaan en er moet een onderscheid
gemaakt worden tussen de toekenning van normale voordelen die aan het lidmaatschap
verbonden zijn en vermomde uitkeringen.
4) Uitzonderingen:
Rechtspersonen die geen goederen of diensten aanbieden op de markt + de overheid.
De nieuwe algemene definitie is dus heel wat ruimer dan het klassieke handelaarsbegrip. Dit heeft
gevolgen voor het bewijs en de bevoegdheid v/d ondernemingsrechtbank. Veel meer handelaars
worden nu als onderneming beschouwd omdat:
- Winstoogmerk niet vereist is
- De aard v/d verrichte activiteit niet van belang is.
PAS OP: bij faillissementsrecht begint men van deze definitie maar sluit men alle publiekrechtelijke
rechtspersonen uit.
PAS OP: het begrip onderneming krijgt vaak nog een ander invulling of wordt aangepast.
1.3 Bronnen van ondernemingsrecht
Het zou verkeerd zijn te denken dat men een volledig zicht heeft op het economisch recht door het
WER te bestuderen. Het WER bevat het algemeen juridisch kader economische aangelegenheden die
tot de bevoegdheid v/d federale overheid behoren.
Opmerkingen:
- Heel wat materies inzake economische aangelegenheden behoren niet tot de bevoegdheid v/d
federale overheid. Er moet dus ook rekening gehouden worden met decreten en ordonnanties
van gewesten.
- Artikel II.1 wijst expliciet op het belang van internationale verdragen en regelen. Voor BE als lid
v/d EU moet rekening gehouden worden met de Europese wetgeving.
- Bijzondere wetten: een grote hoeveelheid bijzondere wetten werd uitgevaardigd met het oog op
het reglementeren v/d economische activiteit.
Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen werd niet geïncorporeerd i/h WER.
Doelstellingen v/h economisch recht:
- Vrijheid van ondernemen: iedereen is vrij om een economische activiteit naar keuze uit te
oefenen. Hierop kunnen beperkingen zijn.
- Bescherming v/d eerlijke concurrentie
- Bescherming v/d consument.
3
