Door MvdM
THEMA: individuele zorg & volksgezondheid
HC 1: De dierenarts en de verantwoordelijkheid voor
veterinaire volksgezondheid
◼ Diergeneeskunde & volksgezondheid
De diergeneeskunde houdt zich niet uitsluitend bezig met het dier:
- Wanneer je de gezondheid waarborgt van de LBH’en, draad je ook indirect bij aan volksgezondheid
- Huisdieren bevorderen over het algemeen het (mentale) welzijn van de mensen.
➔ Productie, gezondheid en welzijn van het dier
⇅
➔ Gezondheid en welzijn van de mens
◼ Definitie van veterinaire volksgezondheid (WHO)
Veterinaire volksgezondheid
= Het deel van de volksgezondheidactiviteiten waar de dierenarts gebruikmakend van zijn specifieke
professionele kennis en vaardigheden en mogelijkheden een bijdrage levert aan de
gezondheidsbescherming en -bevordering van de mens.
Ontwikkeling van Veterinaire Volksgezondheid
De ontwikkeling van de veterinaire volksgezondheid bestaat uit 3 fases. Qua wetgeving zitten we in NL nog in fase 2;
qua kennis en technologische ontwikkeling zitten we in fase 3.
□ Fase 1: Georganiseerde dierziektenbestrijding.
▪ Doel: Waarborgen van voedsel, trekkracht en transport.
□ Fase 2: Vleeskeuring en zoönosecontrole.
▪ Doel: Consumentenbescherming (1)
Bijdrage aan vermindering infectieziektelast voor de mens (2)
- De mens staat centraal
- In fase 2 ontstond de wetgeving m.b.t. voedselveiligheid,
dierziektebestrijding etc
□ Fase 3: Gezondheidswetenschappen.
▪ Doel: Garanties voor hoogwaardig en veilig voedsel (1)
Welzijn mens & dier (2)
Milieuzorg (3)
Veterinaire volksgezondheid – fase 1
Functie DA: gezond houden van veestapel
▪ Heel vroeger was de diergeneeskunde vooral gericht op de paarden: in het leger en anders als voedsel
▪ In de 19e eeuw wilden de Europese landen zelfvoorzienend en
onafhankelijk te zijn in hun voedselvoorziening. Hiervoor was een
gezonde veestapel nodig.
▪ In heel Europa verschenen diergeneeskundige scholen. Hieruit
ontstonden de wortels van huidige diergeneeskunde
▪ Dierziektebestrijding komt op
➢ Dieren zijn nodig voor: voedsel, transsport en trekkracht
1
,Door MvdM
Veterinaire volksgezondheid – fase 2
Functie DA: controleren en beheersen van (zoönotische) dierziektes
▪ Eind 19e eeuw / begin 20e eeuw tot ongeveer 2000 was de tijd van de wetgeving. Wetten ontstonden over:
- Voedselveiligheid
- Dierziektebestrijding / zoönosen
- Pasteurisatie
- Destructiewet
- Etc.
▪ Men kwam er namelijk achter dat mensen ziek konden worden door dieren: zowel door dierlijke producten
(rauwe melk) als door zierziektes (rabiës, TBC)
▪ Vleeskeuring werd wettelijk verplicht
▪ Doel van wetgeving: harmoniseren van het eigen belang met groepsbelang
▪ De gezelschapsdieren werden populair
▪ Vanuit verschillende hoeken kwam er een behoefte aan regels t.a.v. dieren / dgk
o Samenleving
Bevordering veeteelt, veilige voedingsmiddelen, bescherming van handel, zorg voor kleine
huisdieren, proefdieren, biotechnologie
o Overheid
Landbouwpolitiek, export (Veewet), volksgezondheid, gezondheid en welzijn dieren, opleiding DA
o Beroepsgroep:
Bescherming van titel, Besluit Diergeneeskundigen, beroepspolitiek, lobby
▪ In fase 2 ontstonden de DB, PvdD, KNMvD
▪ In 2013 is alle oude wetgeving samengekomen tot één wet: Wet Dieren
▪ Tegenwoordig worden de meeste wetten en regels besloten binnen de EU.
◊ De nadruk ligt nog steeds op dierziektebestrijding en productiedieren. Er is sprake van een non-
vaccinnatiebeleid. Wetgeving moet de internationale handel niet belemmeren.
◊ Er kwam aandacht voor zoönoses.
◊ Er kwam aandacht voor kleine huisdieren
- Rasstandaard
- Couperen van oren en staarten
- Fokken
- Besluit houders van dieren
◊ Er kwam aandacht voor dierenwelzijn
- De DB ontstond
- Er ontstond welzijnswetgeving, met als uitgangspunten intrinsieke waarde en zedelijkheid
◊ Er kwam aandacht voor proefdieren
◊ Er kwam aandacht voor de beroepsgroep van de DA’en
Wet Dieren: overzichtelijkheid
Eén kaderwet voor de hele keten (DA, overheid, producent voedingsmiddelen en
diergeneesmiddelen, eigenaren en slachthuizen)
Eén besluit en één regeling per doelgroep (bv. Besluit en Regeling diergeneesmiddelen / Besluit
diergeneeskundigen)
Eén uniform handhavingskader voor de overheid
➔ Considerans Regels t.a.v. dieren en handelingen met dieren met als oogpunt
- Gezondheid en welzijn van dieren
- Ethische overwegingen (intrinsieke waarde
- Bescherming van de veiligheid van mens en dier
- Raszuiverheid van de producten van de Nederlandse fokkerij
- Invoer en uitvoer van dieren en dierlijke producten
- Ketenbeheersing diergeneesmiddelenvoorziening
2
, Door MvdM
➔ Wet dieren: Besluit / regeling diergeneesmiddelen > kanalisatie
• Vanuit Europese regelgeving zijn er 2 mogelijkheden:
> Vrije middelen
> Middelen op recept
• In NL hebben we deze regelgeving over diergeneesmiddelen uitgebreid in onze Wet Dieren. Er is
sprake van sterke kanalisatie
> Vrije middelen
> URA Uitsluitend op Recept Afleveren aan een vergunninghouder
> UDA Uitsluitend door DA of Apotheker Afleveren (direct aan eigenaar)
> UDD Uitsluitend door DA toe te Dienen
Besluit diergeneeskundigen (WUD)
Door te lobbyen heeft de beroepsgroep van de diergeneeskundigen voor elkaar gekregen dat er wetgeving
ontstond.
➔ Considerans Regels m.b.t. de uitoefening van de diergeneeskunde (UD)
1. Definitie handelingen UD
2. Uitoefening DGK als beroep
3. Wie zijn toegelaten tot de UD?
4. Veterinair Tuchtrecht
Veterinaire volksgezondheid – fase 3
Functie DA: het gebruikmaken van je diergeneeskundige kennis om mensen gezond te houden
▪ NL verkeert momenteel in fase 3.
▪ In de 21e eeuw gaat de veterinaire volksgezondheid niet alleen meer over dieren. De onderwerpen waarover
wordt gesproken gaan veel verder. Gezondheidswetenschap staat centraal.
▪ In plaats van alleen handelen, wordt er nu wetenschappelijk nagedacht over mogelijke risico’s en gevolgen.
▪ Er is aandacht voor gezondheidsrisico’s voor de DA.
▪ Belangrijke onderwerpen die momenteel aandacht krijgen;
- Gezond voer - gezonde dieren - gezond voedsel
- Dierenwelzijn
- Milieubescherming & leefomgeving van de mens irt het dier
- Nieuwe voedselsoorten
- Maatschappelijke evenementen, zoals The Canal Swim & Zwarte Cross
- Hulpdieren
- Inzetten van dieren voor ouderen
- Circulaire landbouw.
Toekomstige wetgeving
Wetgeving loopt altijd achter de feiten aan: eerst gebeurt er iets / ontstaat er iets ; dan was wordt er nagedacht over
mogelijk regels.
Wetgeving ontstaat uit maatschappelijke dillema’s en problemen.
Veterinaire volksgezondheid
o Diergeneeskunde staat nu midden in de samenleving. Het publiek, de media en de politiek houden de DA
kritisch in de gaten. Van alle kanten is er kritiek.
o Als dierenarts heb je morele verantwoordelijkheden
o De rol van GD-DA is tegenwoordig enorm groot, omdat de mens en hun huisdieren zo innig samenleven
o Er wordt gebruikt van wet en regelgeving
o Er is een algemeen belang.
3
THEMA: individuele zorg & volksgezondheid
HC 1: De dierenarts en de verantwoordelijkheid voor
veterinaire volksgezondheid
◼ Diergeneeskunde & volksgezondheid
De diergeneeskunde houdt zich niet uitsluitend bezig met het dier:
- Wanneer je de gezondheid waarborgt van de LBH’en, draad je ook indirect bij aan volksgezondheid
- Huisdieren bevorderen over het algemeen het (mentale) welzijn van de mensen.
➔ Productie, gezondheid en welzijn van het dier
⇅
➔ Gezondheid en welzijn van de mens
◼ Definitie van veterinaire volksgezondheid (WHO)
Veterinaire volksgezondheid
= Het deel van de volksgezondheidactiviteiten waar de dierenarts gebruikmakend van zijn specifieke
professionele kennis en vaardigheden en mogelijkheden een bijdrage levert aan de
gezondheidsbescherming en -bevordering van de mens.
Ontwikkeling van Veterinaire Volksgezondheid
De ontwikkeling van de veterinaire volksgezondheid bestaat uit 3 fases. Qua wetgeving zitten we in NL nog in fase 2;
qua kennis en technologische ontwikkeling zitten we in fase 3.
□ Fase 1: Georganiseerde dierziektenbestrijding.
▪ Doel: Waarborgen van voedsel, trekkracht en transport.
□ Fase 2: Vleeskeuring en zoönosecontrole.
▪ Doel: Consumentenbescherming (1)
Bijdrage aan vermindering infectieziektelast voor de mens (2)
- De mens staat centraal
- In fase 2 ontstond de wetgeving m.b.t. voedselveiligheid,
dierziektebestrijding etc
□ Fase 3: Gezondheidswetenschappen.
▪ Doel: Garanties voor hoogwaardig en veilig voedsel (1)
Welzijn mens & dier (2)
Milieuzorg (3)
Veterinaire volksgezondheid – fase 1
Functie DA: gezond houden van veestapel
▪ Heel vroeger was de diergeneeskunde vooral gericht op de paarden: in het leger en anders als voedsel
▪ In de 19e eeuw wilden de Europese landen zelfvoorzienend en
onafhankelijk te zijn in hun voedselvoorziening. Hiervoor was een
gezonde veestapel nodig.
▪ In heel Europa verschenen diergeneeskundige scholen. Hieruit
ontstonden de wortels van huidige diergeneeskunde
▪ Dierziektebestrijding komt op
➢ Dieren zijn nodig voor: voedsel, transsport en trekkracht
1
,Door MvdM
Veterinaire volksgezondheid – fase 2
Functie DA: controleren en beheersen van (zoönotische) dierziektes
▪ Eind 19e eeuw / begin 20e eeuw tot ongeveer 2000 was de tijd van de wetgeving. Wetten ontstonden over:
- Voedselveiligheid
- Dierziektebestrijding / zoönosen
- Pasteurisatie
- Destructiewet
- Etc.
▪ Men kwam er namelijk achter dat mensen ziek konden worden door dieren: zowel door dierlijke producten
(rauwe melk) als door zierziektes (rabiës, TBC)
▪ Vleeskeuring werd wettelijk verplicht
▪ Doel van wetgeving: harmoniseren van het eigen belang met groepsbelang
▪ De gezelschapsdieren werden populair
▪ Vanuit verschillende hoeken kwam er een behoefte aan regels t.a.v. dieren / dgk
o Samenleving
Bevordering veeteelt, veilige voedingsmiddelen, bescherming van handel, zorg voor kleine
huisdieren, proefdieren, biotechnologie
o Overheid
Landbouwpolitiek, export (Veewet), volksgezondheid, gezondheid en welzijn dieren, opleiding DA
o Beroepsgroep:
Bescherming van titel, Besluit Diergeneeskundigen, beroepspolitiek, lobby
▪ In fase 2 ontstonden de DB, PvdD, KNMvD
▪ In 2013 is alle oude wetgeving samengekomen tot één wet: Wet Dieren
▪ Tegenwoordig worden de meeste wetten en regels besloten binnen de EU.
◊ De nadruk ligt nog steeds op dierziektebestrijding en productiedieren. Er is sprake van een non-
vaccinnatiebeleid. Wetgeving moet de internationale handel niet belemmeren.
◊ Er kwam aandacht voor zoönoses.
◊ Er kwam aandacht voor kleine huisdieren
- Rasstandaard
- Couperen van oren en staarten
- Fokken
- Besluit houders van dieren
◊ Er kwam aandacht voor dierenwelzijn
- De DB ontstond
- Er ontstond welzijnswetgeving, met als uitgangspunten intrinsieke waarde en zedelijkheid
◊ Er kwam aandacht voor proefdieren
◊ Er kwam aandacht voor de beroepsgroep van de DA’en
Wet Dieren: overzichtelijkheid
Eén kaderwet voor de hele keten (DA, overheid, producent voedingsmiddelen en
diergeneesmiddelen, eigenaren en slachthuizen)
Eén besluit en één regeling per doelgroep (bv. Besluit en Regeling diergeneesmiddelen / Besluit
diergeneeskundigen)
Eén uniform handhavingskader voor de overheid
➔ Considerans Regels t.a.v. dieren en handelingen met dieren met als oogpunt
- Gezondheid en welzijn van dieren
- Ethische overwegingen (intrinsieke waarde
- Bescherming van de veiligheid van mens en dier
- Raszuiverheid van de producten van de Nederlandse fokkerij
- Invoer en uitvoer van dieren en dierlijke producten
- Ketenbeheersing diergeneesmiddelenvoorziening
2
, Door MvdM
➔ Wet dieren: Besluit / regeling diergeneesmiddelen > kanalisatie
• Vanuit Europese regelgeving zijn er 2 mogelijkheden:
> Vrije middelen
> Middelen op recept
• In NL hebben we deze regelgeving over diergeneesmiddelen uitgebreid in onze Wet Dieren. Er is
sprake van sterke kanalisatie
> Vrije middelen
> URA Uitsluitend op Recept Afleveren aan een vergunninghouder
> UDA Uitsluitend door DA of Apotheker Afleveren (direct aan eigenaar)
> UDD Uitsluitend door DA toe te Dienen
Besluit diergeneeskundigen (WUD)
Door te lobbyen heeft de beroepsgroep van de diergeneeskundigen voor elkaar gekregen dat er wetgeving
ontstond.
➔ Considerans Regels m.b.t. de uitoefening van de diergeneeskunde (UD)
1. Definitie handelingen UD
2. Uitoefening DGK als beroep
3. Wie zijn toegelaten tot de UD?
4. Veterinair Tuchtrecht
Veterinaire volksgezondheid – fase 3
Functie DA: het gebruikmaken van je diergeneeskundige kennis om mensen gezond te houden
▪ NL verkeert momenteel in fase 3.
▪ In de 21e eeuw gaat de veterinaire volksgezondheid niet alleen meer over dieren. De onderwerpen waarover
wordt gesproken gaan veel verder. Gezondheidswetenschap staat centraal.
▪ In plaats van alleen handelen, wordt er nu wetenschappelijk nagedacht over mogelijke risico’s en gevolgen.
▪ Er is aandacht voor gezondheidsrisico’s voor de DA.
▪ Belangrijke onderwerpen die momenteel aandacht krijgen;
- Gezond voer - gezonde dieren - gezond voedsel
- Dierenwelzijn
- Milieubescherming & leefomgeving van de mens irt het dier
- Nieuwe voedselsoorten
- Maatschappelijke evenementen, zoals The Canal Swim & Zwarte Cross
- Hulpdieren
- Inzetten van dieren voor ouderen
- Circulaire landbouw.
Toekomstige wetgeving
Wetgeving loopt altijd achter de feiten aan: eerst gebeurt er iets / ontstaat er iets ; dan was wordt er nagedacht over
mogelijk regels.
Wetgeving ontstaat uit maatschappelijke dillema’s en problemen.
Veterinaire volksgezondheid
o Diergeneeskunde staat nu midden in de samenleving. Het publiek, de media en de politiek houden de DA
kritisch in de gaten. Van alle kanten is er kritiek.
o Als dierenarts heb je morele verantwoordelijkheden
o De rol van GD-DA is tegenwoordig enorm groot, omdat de mens en hun huisdieren zo innig samenleven
o Er wordt gebruikt van wet en regelgeving
o Er is een algemeen belang.
3
