Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Groei 1
HC 2 – Cluster A1+A2 algemene embryologie tot aan de kopvorming
0-8 weken → de embryonale periode (vorming van
organen, etc.)
→ Hierna feutale periode
Fertilisatie 12-24 uur na ovulatie
→ Bevruchte eicel (diploïde zygote) met 22 paar autosomale en 1 paar seks chromosomen (X/Y)
→ 2 cel stadium wordt al binnen 30 uur bereikt
→ (1 cel wordt een blastomeer genoemd)
→ 12-16 cel stadium wordt binnen 3 dagen bereikt – Morula-stadium
→ Hierna wordt een blastocyst gevormd door compactie van cellen (spherisch embryo)
Bevruchting vindt plaats in amulla tuba uterina
(eileider)
In de blastocyst zit al een inner cell mass
(embryoblast), er is dus sprake van blastocyst
hatching (uitkomen)
Binnen 5-6 dagen verplaatst de blastocyst zich
richting cavum uteri (baarmoeder/uterus)
, Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Figuur 2: Blastocyst hatching (uitkomen) in het cavum uteri
Degeneratie zona pellucida & inner cell mass (embryoblast)
Figuur 1: pathologische blastocyst implantatie (niet de
juiste plek)
Zona pellucida → oude celmembraan van de eicel (oocyt membraan)
Klieving en innesteling (nidatie)
Blastocyst innesteling (nidatie) in het endometrium (baarmoederslijmvlies)
- Zo’n 6-7 dagen na de fertilisatie
→ Eerst appositie: de embryokant moet richting het endometrium toe
→ Dan adhesie: het embryo moet aan het endometrium vast gaan zitten
De blastocyst boort zich in de baarmoederwand en kan een innestelingsbloeding veroorzaken
Figuur 3: Vorming trophoblastcellen/outer-cell-mass (placentaire voorlopercellen)
, Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Placentale circulatie en dooierzak
- Na 9-10 dagen is er blastocyst implantatie en ontstaat een bi-laminair embryo
Bi-laminair embryoblast = hypoblast + epiblast
De amnionholte en chorionholte zijn de vruchtzakken waar het kind uiteindelijk in groeit
Na 10-13 dagen ontstaat er ook een verbinding tussen de maternale zijde en embryonale zijde zodat
er een circulatie kan ontstaan
De dooierzak die ontstaan is na 13 dagen, is de “motor” die de eerste processen op gang brengt
→ Zonder de dooierzak is er geen leven mogelijk
Figuur 5:
Dag 8 – (verdere) innesteling en vorming van Figuur 4:
(syncytio)trofoblast = placentaire voorlopercellen Dag 9 – innesteling en vorming primaire dooierzakholte door
hypoblast cellen (aanwezigheid van een amnionholte)
Figuur 7:
Figuur 6:
Dag 10/13 - vorming placentaire circulatie
Dag 13 - placentaire circulatie compleet: Afsnoering primitieve
en extra-embryonale holte (chorionholte)
dooierzak (exocoelomic cyst) en vorming van een secundaire dooierzak
Figuur 8:
Dag 14/15 - bi-laminair embryo aan hechtsteel (wordt
uiteindelijk de navelstreng)
, Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Gastrulatie en notochord
Na 14 dagen is de implantatie compleet
→ Bi-laminaire embryo wordt een trilaminair embryo (3-
lagig):
Wanneer de amnionholte en dooierzak weg worden
gehaald, blijft er een platte ‘schijf’ over van de epiblast en
de hypoblast
→ Bi-laminaire kiemschijf
1. De hypoblastcellen worden vervangen door
epiblastcellen waarbij het endoderm ontstaat
→ darm, lever, longen, pancreas, thyroid en thymus
2. Een nieuwe laag cellen komt via de primitiefstreep
tussen de epiblast en hypoblast: het mesoderm
→ bindweefsel/spieren, het bloedvatstelsel, bot/kraakbeen
en het hart
3. De epiblast heet vanaf nu het ectoderm
→ huid, centrale zenuwstelsel en de neurale lijst cellen
De primitiefstreep ligt aan de rugzijde (de
kant van het ectoderm)
Caudale zijde van het embryo bevat het cloacaal membraan → uiteindelijk de anus
Craniale zijde van het embryo bevat het oropharyngeaal membraan → uiteindelijk de mondholte
Tussen deze twee membranen “groeit” nog een notochord, hierboven zal het CZS gaan groeien
Figuur 9: Migratie/invaginatie van epiblastcellen door primitiefstreep
Groei 1
HC 2 – Cluster A1+A2 algemene embryologie tot aan de kopvorming
0-8 weken → de embryonale periode (vorming van
organen, etc.)
→ Hierna feutale periode
Fertilisatie 12-24 uur na ovulatie
→ Bevruchte eicel (diploïde zygote) met 22 paar autosomale en 1 paar seks chromosomen (X/Y)
→ 2 cel stadium wordt al binnen 30 uur bereikt
→ (1 cel wordt een blastomeer genoemd)
→ 12-16 cel stadium wordt binnen 3 dagen bereikt – Morula-stadium
→ Hierna wordt een blastocyst gevormd door compactie van cellen (spherisch embryo)
Bevruchting vindt plaats in amulla tuba uterina
(eileider)
In de blastocyst zit al een inner cell mass
(embryoblast), er is dus sprake van blastocyst
hatching (uitkomen)
Binnen 5-6 dagen verplaatst de blastocyst zich
richting cavum uteri (baarmoeder/uterus)
, Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Figuur 2: Blastocyst hatching (uitkomen) in het cavum uteri
Degeneratie zona pellucida & inner cell mass (embryoblast)
Figuur 1: pathologische blastocyst implantatie (niet de
juiste plek)
Zona pellucida → oude celmembraan van de eicel (oocyt membraan)
Klieving en innesteling (nidatie)
Blastocyst innesteling (nidatie) in het endometrium (baarmoederslijmvlies)
- Zo’n 6-7 dagen na de fertilisatie
→ Eerst appositie: de embryokant moet richting het endometrium toe
→ Dan adhesie: het embryo moet aan het endometrium vast gaan zitten
De blastocyst boort zich in de baarmoederwand en kan een innestelingsbloeding veroorzaken
Figuur 3: Vorming trophoblastcellen/outer-cell-mass (placentaire voorlopercellen)
, Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Placentale circulatie en dooierzak
- Na 9-10 dagen is er blastocyst implantatie en ontstaat een bi-laminair embryo
Bi-laminair embryoblast = hypoblast + epiblast
De amnionholte en chorionholte zijn de vruchtzakken waar het kind uiteindelijk in groeit
Na 10-13 dagen ontstaat er ook een verbinding tussen de maternale zijde en embryonale zijde zodat
er een circulatie kan ontstaan
De dooierzak die ontstaan is na 13 dagen, is de “motor” die de eerste processen op gang brengt
→ Zonder de dooierzak is er geen leven mogelijk
Figuur 5:
Dag 8 – (verdere) innesteling en vorming van Figuur 4:
(syncytio)trofoblast = placentaire voorlopercellen Dag 9 – innesteling en vorming primaire dooierzakholte door
hypoblast cellen (aanwezigheid van een amnionholte)
Figuur 7:
Figuur 6:
Dag 10/13 - vorming placentaire circulatie
Dag 13 - placentaire circulatie compleet: Afsnoering primitieve
en extra-embryonale holte (chorionholte)
dooierzak (exocoelomic cyst) en vorming van een secundaire dooierzak
Figuur 8:
Dag 14/15 - bi-laminair embryo aan hechtsteel (wordt
uiteindelijk de navelstreng)
, Samenvatting hoorcolleges Groei | Sarah Nijhof
Gastrulatie en notochord
Na 14 dagen is de implantatie compleet
→ Bi-laminaire embryo wordt een trilaminair embryo (3-
lagig):
Wanneer de amnionholte en dooierzak weg worden
gehaald, blijft er een platte ‘schijf’ over van de epiblast en
de hypoblast
→ Bi-laminaire kiemschijf
1. De hypoblastcellen worden vervangen door
epiblastcellen waarbij het endoderm ontstaat
→ darm, lever, longen, pancreas, thyroid en thymus
2. Een nieuwe laag cellen komt via de primitiefstreep
tussen de epiblast en hypoblast: het mesoderm
→ bindweefsel/spieren, het bloedvatstelsel, bot/kraakbeen
en het hart
3. De epiblast heet vanaf nu het ectoderm
→ huid, centrale zenuwstelsel en de neurale lijst cellen
De primitiefstreep ligt aan de rugzijde (de
kant van het ectoderm)
Caudale zijde van het embryo bevat het cloacaal membraan → uiteindelijk de anus
Craniale zijde van het embryo bevat het oropharyngeaal membraan → uiteindelijk de mondholte
Tussen deze twee membranen “groeit” nog een notochord, hierboven zal het CZS gaan groeien
Figuur 9: Migratie/invaginatie van epiblastcellen door primitiefstreep
