Samenvatting Klinische optometrie
Verminderd zicht (Macula en imaging)
De macula is een rond gebied aan de achterste pool, gelegen in de temporale vasculaire
arcades.
• Het meet tussen de 5 en 6 mm in diameter en bedekt de centrale 15-20° van het
gezichtsveld.
• In het netvlies liggen lichtgevoelige cellen (staafjes en kegeltjes) die een belangrijke rol
spelen bij het omzetten van licht in beelden. In de macula liggen heel veel kegeltjes bij
elkaar.
Histologisch toont het meer dan één laag ganglioncellen, in tegenstelling tot de enkele
ganglioncellaag van het perifere netvlies.
De binnenste lagen van de macula bevatten de gele xanthofyl carotenoïde pigmenten
luteïne en zeaxanthine in een veel hogere concentratie dan het perifere netvlies (vandaar de
volledige naam 'macula lutea' - gele plaque).
Lagen van de macula:
Perifovea
Parafovea
Fovea
Foveola
Umbo
De fovea
• Een holte in het netvliesoppervlak in het midden van de macula, met een diameter
van 1,5 mm.
• Het bevat speciale kleurgevoelige kegeltjes en daarmee het gedeelte is dat voor ons meest
heldere en scherpe gezichtsvermogen zorgt.
De foveola
• Vormt de centrale bodem van de fovea en heeft een diameter van 0,35 mm.
• Het is het dunste deel van het netvlies en is verstoken van ganglioncellen, die alleen
bestaan uit een hoge dichtheid van kegelfotoreceptoren en hun kernen, samen met
Müller-cellen.
1
, De umbo
• Een holte in het centrum van de foveola die overeenkomt met de foveolaire lichtreflex,
waarvan het verlies een vroeg teken van beschadiging kan zijn.
De foveale avasculaire zone (FAZ), een centraal gebied zonder bloedvaten maar omgeven door een
continu netwerk van capillairen, bevindt zich binnen de fovea maar strekt zich uit voorbij de foveola.
• De exacte diameter varieert met de leeftijd en de ziekte en de limieten kunnen alleen
nauwkeurig worden bepaald door middel van fluoresceïne-angiografie (gemiddeld 0,6 mm).
FAG: fluorescentie-angiografie. Een onderzoek naar de bloedvaten van het netvlies met een
fluorescerende vloeistof.
ICG: Indocyaninegroen angiografie. Er worden contrastfoto’s van de ogen gemaakt.
OCT
Het OCT scan apparaat stuurt een infrarode lichtbundel
door het oog naar het netvlies; Het netvlies weerkaatst de
lichtbundel. Het apparaat vangt het weerkaatste licht op
en vertaalt het in beeld; Het beeld is opgebouwd uit
verschillende kleuren, waardoor de structuren van het
netvlies zichtbaar zijn.
OCT van de retina op doorsnede:
1. ILM → Inner Limiting Membrane
2. NFL → Nerve Fiber Layer
2
Verminderd zicht (Macula en imaging)
De macula is een rond gebied aan de achterste pool, gelegen in de temporale vasculaire
arcades.
• Het meet tussen de 5 en 6 mm in diameter en bedekt de centrale 15-20° van het
gezichtsveld.
• In het netvlies liggen lichtgevoelige cellen (staafjes en kegeltjes) die een belangrijke rol
spelen bij het omzetten van licht in beelden. In de macula liggen heel veel kegeltjes bij
elkaar.
Histologisch toont het meer dan één laag ganglioncellen, in tegenstelling tot de enkele
ganglioncellaag van het perifere netvlies.
De binnenste lagen van de macula bevatten de gele xanthofyl carotenoïde pigmenten
luteïne en zeaxanthine in een veel hogere concentratie dan het perifere netvlies (vandaar de
volledige naam 'macula lutea' - gele plaque).
Lagen van de macula:
Perifovea
Parafovea
Fovea
Foveola
Umbo
De fovea
• Een holte in het netvliesoppervlak in het midden van de macula, met een diameter
van 1,5 mm.
• Het bevat speciale kleurgevoelige kegeltjes en daarmee het gedeelte is dat voor ons meest
heldere en scherpe gezichtsvermogen zorgt.
De foveola
• Vormt de centrale bodem van de fovea en heeft een diameter van 0,35 mm.
• Het is het dunste deel van het netvlies en is verstoken van ganglioncellen, die alleen
bestaan uit een hoge dichtheid van kegelfotoreceptoren en hun kernen, samen met
Müller-cellen.
1
, De umbo
• Een holte in het centrum van de foveola die overeenkomt met de foveolaire lichtreflex,
waarvan het verlies een vroeg teken van beschadiging kan zijn.
De foveale avasculaire zone (FAZ), een centraal gebied zonder bloedvaten maar omgeven door een
continu netwerk van capillairen, bevindt zich binnen de fovea maar strekt zich uit voorbij de foveola.
• De exacte diameter varieert met de leeftijd en de ziekte en de limieten kunnen alleen
nauwkeurig worden bepaald door middel van fluoresceïne-angiografie (gemiddeld 0,6 mm).
FAG: fluorescentie-angiografie. Een onderzoek naar de bloedvaten van het netvlies met een
fluorescerende vloeistof.
ICG: Indocyaninegroen angiografie. Er worden contrastfoto’s van de ogen gemaakt.
OCT
Het OCT scan apparaat stuurt een infrarode lichtbundel
door het oog naar het netvlies; Het netvlies weerkaatst de
lichtbundel. Het apparaat vangt het weerkaatste licht op
en vertaalt het in beeld; Het beeld is opgebouwd uit
verschillende kleuren, waardoor de structuren van het
netvlies zichtbaar zijn.
OCT van de retina op doorsnede:
1. ILM → Inner Limiting Membrane
2. NFL → Nerve Fiber Layer
2
