Wetenschapsoriëntatie – Hoofdstuk 1 Inleiding onderzoek
§1.1 Inleiding en planning en begrippen
1.1C Opwarmen
Wetenschap = Onderzoek doen:
Gebaseerd op feiten
Verzamelde kennis moet je kunnen bewijzen om wetenschap te zijn
Moet generaliseerbaar = reproduceerbaar zijn Moet opnieuw uitgevoerd kunnen
worden
Er moeten meerdere mensen naar hebben gekeken, niet maar 1 persoon
Pseudowetenschap = Opvattingen die geen wetenschap zijn volgens de eisen waar een
wetenschap aan moet voldoen, maar waarvan aanhangers er wel van overtuigd zijn dat het
een wetenschap is Vaak doen pseudowetenschappers zelf geen kritisch onderzoek, maar
is het gebaseerd op verhalen (bv. homeopathie, astrologie)
Pseudowetenschappelijke manier van onderzoeken: Bv. meerdere factoren tegelijk testen
ipv 1, mensen beïnvloeden door bv van tevoren een filmpje te laten zien Onderzoek is
dan niet kritisch genoeg
Generaliseren = Op basis van resultaten van 1 of meerdere individuen trek je een algemene
conclusie Is alleen wetenschappelijk als je weet dat alle individuen gelijk zijn
§1.2 Wetenschap in de Rechtbank
1.2A Waarheid?
Strafrecht Wetenschap
Zekerheid Gaat uit van twijfel
Rust in maatschappij Onrust, waarheid is
nooit te achterhalen
Strafrecht wil zaken afhandelen, rust in maatschappij. Wetenschappers zullen altijd blijven
zoeken naar alternatieve verklaringen, waarheid is nooit te achterhalen
Valideren = Aantonen dat iets juist is, dat het vermoeden klopt
Falsificeren = Aantonen dat iets onjuist is, dat het vermoeden niet klopt
Tunnelvisie = Op zoek gaan naar bewijs dat het vermoeden klopt, ipv er zonder vermoeden
ingaan en op zoek gaan naar waarheid Bewijs wordt naar misdaad gebracht, ipv dat
alternatieve scenario’s ook goed bekeken worden
Prosecutor’s fallacy = Denkfout waarbij je een redenering maakt die niet klopt
Alternatieve scenario’s = Situaties die ook gebeurd kunnen zijn, deze zijn anders dan de
situatie die je in eerste instantie verwacht of als conclusie hebt getrokken
, §1.3 Waarnemen en denken
1.3A Sherlock of Huygens?
Deductie Inductie
Conclusie getrokken vanuit feiten Conclusie getrokken vanuit
aannames en waarnemingen
Vertrekken vanuit iets dat je al weet Vertrekken vanuit jezelf en kennis
vergroten Er ontstaat iets nieuws
Theorie toetsen Theorie vormen
Logisch geldend
Als P, dan Q Als aan voorwaarde P wordt voldaan, volgt conclusie Q
Voorbeeld:
Als Marieke zingt, danst Piet:
Als Marieke zingt, danst Piet P, dus Q (Logisch) geldig
Piet danst niet, dus Marieke zingt niet Niet Q, dus niet P (Logisch) geldig
Marieke zingt niet, dus Piet danst niet Niet P, dus niet Q (Logisch) ongeldig
Piet danst, dus Marieke zingt Q, dus P (Logisch) ongeldig
(Logisch) geldig = Conclusie volgt noodzakelijk uit de argumenten Is geen andere
conclusie mogelijk
Correct = Als conclusie ook daadwerkelijk de waarheid is Conclusie klopt ook inhoudelijk
Betrouwbaar = Waarneming is al vaak genoeg gedaan om te kunnen generaliseren, zodat de
conclusie voor alle gevallen geldt, bv:
Zon is altijd opgekomen, vandaag ook, morgen zal zon dus opkomen Betrouwbaar
In de uitleg staat het onderwerp altijd vooraan in de zin, in het Nederlands staat het
onderwerp dus altijd vooraan Onbetrouwbaar
Empirisme = Filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis uit ervaring voortkomt
Inductief redeneren
Rationalisme = Filosofische stroming die de rede en het denken aanwijst als voornaamste
kennisbron Deductief redeneren
§1.4 Dubbelblind onderzoek
1.4A Dubbelblind onderzoek
Als je patiënt middel tegen hoofdpijn geeft en
hoofdpijn trekt weg, wil dit niet zeggen dat het
middel ook echt werkt Hoofdpijn kan zijn
weggetrokken, patiënt voelt zich beter door het idee
dat die een middel krijgt of arts heeft onderzoek
beïnvloed Dubbelblind onderzoek belangrijk
Placebo = Nepgeneesmiddel = Lijkt op echte
geneesmiddel, maar bevat geen werkzame stoffen
In dubbelblind onderzoek krijgen patiënten of
geneesmiddel of placebo Zowel patiënt als arts
weet niet wie geneesmiddel krijgt en wie placebo
Dubbelblind onderzoek
§1.1 Inleiding en planning en begrippen
1.1C Opwarmen
Wetenschap = Onderzoek doen:
Gebaseerd op feiten
Verzamelde kennis moet je kunnen bewijzen om wetenschap te zijn
Moet generaliseerbaar = reproduceerbaar zijn Moet opnieuw uitgevoerd kunnen
worden
Er moeten meerdere mensen naar hebben gekeken, niet maar 1 persoon
Pseudowetenschap = Opvattingen die geen wetenschap zijn volgens de eisen waar een
wetenschap aan moet voldoen, maar waarvan aanhangers er wel van overtuigd zijn dat het
een wetenschap is Vaak doen pseudowetenschappers zelf geen kritisch onderzoek, maar
is het gebaseerd op verhalen (bv. homeopathie, astrologie)
Pseudowetenschappelijke manier van onderzoeken: Bv. meerdere factoren tegelijk testen
ipv 1, mensen beïnvloeden door bv van tevoren een filmpje te laten zien Onderzoek is
dan niet kritisch genoeg
Generaliseren = Op basis van resultaten van 1 of meerdere individuen trek je een algemene
conclusie Is alleen wetenschappelijk als je weet dat alle individuen gelijk zijn
§1.2 Wetenschap in de Rechtbank
1.2A Waarheid?
Strafrecht Wetenschap
Zekerheid Gaat uit van twijfel
Rust in maatschappij Onrust, waarheid is
nooit te achterhalen
Strafrecht wil zaken afhandelen, rust in maatschappij. Wetenschappers zullen altijd blijven
zoeken naar alternatieve verklaringen, waarheid is nooit te achterhalen
Valideren = Aantonen dat iets juist is, dat het vermoeden klopt
Falsificeren = Aantonen dat iets onjuist is, dat het vermoeden niet klopt
Tunnelvisie = Op zoek gaan naar bewijs dat het vermoeden klopt, ipv er zonder vermoeden
ingaan en op zoek gaan naar waarheid Bewijs wordt naar misdaad gebracht, ipv dat
alternatieve scenario’s ook goed bekeken worden
Prosecutor’s fallacy = Denkfout waarbij je een redenering maakt die niet klopt
Alternatieve scenario’s = Situaties die ook gebeurd kunnen zijn, deze zijn anders dan de
situatie die je in eerste instantie verwacht of als conclusie hebt getrokken
, §1.3 Waarnemen en denken
1.3A Sherlock of Huygens?
Deductie Inductie
Conclusie getrokken vanuit feiten Conclusie getrokken vanuit
aannames en waarnemingen
Vertrekken vanuit iets dat je al weet Vertrekken vanuit jezelf en kennis
vergroten Er ontstaat iets nieuws
Theorie toetsen Theorie vormen
Logisch geldend
Als P, dan Q Als aan voorwaarde P wordt voldaan, volgt conclusie Q
Voorbeeld:
Als Marieke zingt, danst Piet:
Als Marieke zingt, danst Piet P, dus Q (Logisch) geldig
Piet danst niet, dus Marieke zingt niet Niet Q, dus niet P (Logisch) geldig
Marieke zingt niet, dus Piet danst niet Niet P, dus niet Q (Logisch) ongeldig
Piet danst, dus Marieke zingt Q, dus P (Logisch) ongeldig
(Logisch) geldig = Conclusie volgt noodzakelijk uit de argumenten Is geen andere
conclusie mogelijk
Correct = Als conclusie ook daadwerkelijk de waarheid is Conclusie klopt ook inhoudelijk
Betrouwbaar = Waarneming is al vaak genoeg gedaan om te kunnen generaliseren, zodat de
conclusie voor alle gevallen geldt, bv:
Zon is altijd opgekomen, vandaag ook, morgen zal zon dus opkomen Betrouwbaar
In de uitleg staat het onderwerp altijd vooraan in de zin, in het Nederlands staat het
onderwerp dus altijd vooraan Onbetrouwbaar
Empirisme = Filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis uit ervaring voortkomt
Inductief redeneren
Rationalisme = Filosofische stroming die de rede en het denken aanwijst als voornaamste
kennisbron Deductief redeneren
§1.4 Dubbelblind onderzoek
1.4A Dubbelblind onderzoek
Als je patiënt middel tegen hoofdpijn geeft en
hoofdpijn trekt weg, wil dit niet zeggen dat het
middel ook echt werkt Hoofdpijn kan zijn
weggetrokken, patiënt voelt zich beter door het idee
dat die een middel krijgt of arts heeft onderzoek
beïnvloed Dubbelblind onderzoek belangrijk
Placebo = Nepgeneesmiddel = Lijkt op echte
geneesmiddel, maar bevat geen werkzame stoffen
In dubbelblind onderzoek krijgen patiënten of
geneesmiddel of placebo Zowel patiënt als arts
weet niet wie geneesmiddel krijgt en wie placebo
Dubbelblind onderzoek
