Overzicht Farmacologie Respiratie
Bronchodilatatie
Bronchodilators worden gebruikt bij aandoeningen die bronchoconstrictie veroorzaken. Ze
worden vooral bij paarden gebruikt, en soms bij gezelschapsdieren.
Er is altijd een mate van gladde spiercel contractie in de bronchiën door de activiteit van de
n. vagus. De tonus van het gladde spierweefsel is bepalend voor de diameter, en dus de
balans tussen weerstand voor de luchtstroom (constrictie) en de fysiologische dode ruimte
(dilatatie).
De contractie wordt geïnitieerd door de activatie van muscarine-receptoren
(AChM-receptoren) door acetylcholine, wat direct te linken is aan de activiteit van de n.
vagus. De mate van activatie kan beïnvloed worden door vele factoren.
Soort stof Naam Werking Bijwerkingen Toepassing
Parasympaticolytica Atropine ↓Endogene activiteit AChM-receptoren → Atropine:
(AChM-receptor van ACh op komen ook voor in Systemische
antagonisten) Ipratropium (afgeleide muscarinereceptoren perifere zenuwstelsel toepassing in acute
van atropine) → ↓gladde spiercel → algeheel situaties met heftige
contractie parasympaticolytisch benauwdheid tgv
effect bronchoconstrictie
Acute
Verminderde motiliteit bronchoconstrictie →
van MDK, tachycardie intraveneuze
toediening
Atropine → tertiair
amine→ passeert BHB Ipratropium:
→ centrale Per inhalatie
bijwerkingen
Ipratropium →
quaternair amine →
nauwelijks
geresorbeerd vanaf
plaats van toediening
→ sterk effect + weinig
systemische
bijwerkingen
Sympaticomimetica Clenbuterol Activatie van Geen systemische Clenbuterol:
(β2-adrenoceptor β2-adrenoceptoren in bijwerkingen Parenteraal of oraal
agonisten) Salbutamol (humaan) luchtwegen → ↑cAMP Combinatietherapie
→ inactivatie myosin Overdosering → met
light chain kinase → activatie glucocorticosteroïden
relaxatie spiercel β1-adrenoceptoren → → dosering
tachycardie, excitatie, β2-adrenoceptor
zweten agonisten verlagen (½)
Glucocorticosteroïden
→ downregulatie
β2-adrenoceptoren
Niet bij honden → groot
risico op
, hartspiernecrose
Niet bij LH
Salbutamol:
Per inhalatie (als
aerosol)
Methylxanthines Theofylline Remming van Dosisafhankelijke Theofylline:
(fosfodiesterase fosfodiesterase → bijwerkingen: Orale toediening
remmers / adenosine- ↓cAMP afbraak → Excitatie/rusteloosheid, Start met lage dosering
receptor antagonisten ↑cAMP → inactivatie tachycardie, tremoren, → adhv klinisch verloop
myosin light chain maag-darm problemen, aanpassen
kinase → relaxatie polyurie/polydipsie,
spiercel hartritmestoornisssen
Blokkering van
adenosine-receptoren
→ ↓remming van cAMP
productie → ↑cAMP →
inactivatie myosin light
chain kinase →
relaxatie spiercel
Faciliteren van de Afvoer van Mucus
Mucus vangt geïnhaleerde deeltjes weg, bevochtigd de luchtstroom en het slijmvlies en
zorgt voor mechanische en immunologische bescherming van het slijmvlies.
Trilhaarepitheel en het hoestreflex zijn belangrijk voor de afvoer van mucus
Soort stof Naam Werking Bijwerkingen Toepassing
Mucolytica Acetylcysteïne Acetylcysteïne: - Per os
Structuur met vrije
Broomhexine SH-groep → geen Per inhalatie →
vorming van irriterend)
zwavelbruggen in
glycoproteïnen → Verbetert de passage
↓viscositeit van mucus van antibiotica
Broomhexine:
Verbreking van
mucopolysaccharide
vezels in het slijm
Verdampers - Nebulizers/damp - -
ruimtes → verdamping
van water of
fysiologische
zoutoplossing →
watertoevoeging aan
mucus → ↓viscositeit
van mucus
Expectorantia Guaifenesine (humaan) Prikkeling van Orale toediening
maagslijmvlies →
Bronchodilatatie
Bronchodilators worden gebruikt bij aandoeningen die bronchoconstrictie veroorzaken. Ze
worden vooral bij paarden gebruikt, en soms bij gezelschapsdieren.
Er is altijd een mate van gladde spiercel contractie in de bronchiën door de activiteit van de
n. vagus. De tonus van het gladde spierweefsel is bepalend voor de diameter, en dus de
balans tussen weerstand voor de luchtstroom (constrictie) en de fysiologische dode ruimte
(dilatatie).
De contractie wordt geïnitieerd door de activatie van muscarine-receptoren
(AChM-receptoren) door acetylcholine, wat direct te linken is aan de activiteit van de n.
vagus. De mate van activatie kan beïnvloed worden door vele factoren.
Soort stof Naam Werking Bijwerkingen Toepassing
Parasympaticolytica Atropine ↓Endogene activiteit AChM-receptoren → Atropine:
(AChM-receptor van ACh op komen ook voor in Systemische
antagonisten) Ipratropium (afgeleide muscarinereceptoren perifere zenuwstelsel toepassing in acute
van atropine) → ↓gladde spiercel → algeheel situaties met heftige
contractie parasympaticolytisch benauwdheid tgv
effect bronchoconstrictie
Acute
Verminderde motiliteit bronchoconstrictie →
van MDK, tachycardie intraveneuze
toediening
Atropine → tertiair
amine→ passeert BHB Ipratropium:
→ centrale Per inhalatie
bijwerkingen
Ipratropium →
quaternair amine →
nauwelijks
geresorbeerd vanaf
plaats van toediening
→ sterk effect + weinig
systemische
bijwerkingen
Sympaticomimetica Clenbuterol Activatie van Geen systemische Clenbuterol:
(β2-adrenoceptor β2-adrenoceptoren in bijwerkingen Parenteraal of oraal
agonisten) Salbutamol (humaan) luchtwegen → ↑cAMP Combinatietherapie
→ inactivatie myosin Overdosering → met
light chain kinase → activatie glucocorticosteroïden
relaxatie spiercel β1-adrenoceptoren → → dosering
tachycardie, excitatie, β2-adrenoceptor
zweten agonisten verlagen (½)
Glucocorticosteroïden
→ downregulatie
β2-adrenoceptoren
Niet bij honden → groot
risico op
, hartspiernecrose
Niet bij LH
Salbutamol:
Per inhalatie (als
aerosol)
Methylxanthines Theofylline Remming van Dosisafhankelijke Theofylline:
(fosfodiesterase fosfodiesterase → bijwerkingen: Orale toediening
remmers / adenosine- ↓cAMP afbraak → Excitatie/rusteloosheid, Start met lage dosering
receptor antagonisten ↑cAMP → inactivatie tachycardie, tremoren, → adhv klinisch verloop
myosin light chain maag-darm problemen, aanpassen
kinase → relaxatie polyurie/polydipsie,
spiercel hartritmestoornisssen
Blokkering van
adenosine-receptoren
→ ↓remming van cAMP
productie → ↑cAMP →
inactivatie myosin light
chain kinase →
relaxatie spiercel
Faciliteren van de Afvoer van Mucus
Mucus vangt geïnhaleerde deeltjes weg, bevochtigd de luchtstroom en het slijmvlies en
zorgt voor mechanische en immunologische bescherming van het slijmvlies.
Trilhaarepitheel en het hoestreflex zijn belangrijk voor de afvoer van mucus
Soort stof Naam Werking Bijwerkingen Toepassing
Mucolytica Acetylcysteïne Acetylcysteïne: - Per os
Structuur met vrije
Broomhexine SH-groep → geen Per inhalatie →
vorming van irriterend)
zwavelbruggen in
glycoproteïnen → Verbetert de passage
↓viscositeit van mucus van antibiotica
Broomhexine:
Verbreking van
mucopolysaccharide
vezels in het slijm
Verdampers - Nebulizers/damp - -
ruimtes → verdamping
van water of
fysiologische
zoutoplossing →
watertoevoeging aan
mucus → ↓viscositeit
van mucus
Expectorantia Guaifenesine (humaan) Prikkeling van Orale toediening
maagslijmvlies →
