Overzicht Respiratie
Anatomie en Embryologie
De luchtwegen kunnen op 2 manieren ingedeeld worden: op anatomie of op functie. Bij een
indeling op anatomie wordt er onderscheid gemaakt tussen de voorste en diepere
luchtwegen. De voorste luchtwegen bestaan uit de neus, sinussen, nasofarynx, larynx en
trachea. De diepere luchtwegen bestaan uit de bronchiën, longen, pleura en diafragma.
Wanneer de indeling op basis van functie is, wordt er onderscheid gemaakt tussen het
luchtgeleidende deel en het respiratoire deel. Het luchtgeleidende deel kan weer ingedeeld
worden in intra- en extrapulmonair (binnen of buiten de longen), het respiratoire deel is
volledig intrapulmonair
Neus en Bovenlip
Embryologie van het aangezicht en de neusvleugels:
1. Er ontstaat een mesenchymale zwelling in het
kopgebied, rondom het stomodeum
2. De prominentia frontonasalis vormt de nasale placode
(reukplacode). Dit vormt uiteindelijk de neusvleugels
(prominentia nasalis medialis en lateralis)
3. De prominentia nasalis medialis fuseren in het midden
Embryologie van de neusholte:
1. De reukplacode zakt in het onderliggende
mesenchym, waardoor de reukgroeve (nasal
pits) ontstaat
2. Er ontstaat een scheiding tussen de neus-
en mondholte (stomodeum) door het
oronasale membraan. Dit vormt het
primitieve gehemelte.
3. Het primitieve gehemelte wordt vervangen
door het secundaire gehemelte door de processi palatini vanuit de maxilla
4. Een neusseptum ontwikkelt vanuit het dorsale dak van de neusholte en sluit aan op
het secundaire gehemelte
De voornaamste functie van de neusschelpen/conchae is oppervlaktevergroting. In de
conchae is reukepitheel en respiratoirepitheel aanwezig. Reukepitheel is belangrijk voor
ruiken. Respiratoir epitheel heeft meerdere functies: verwarming, bevochtiging, stofvangen,
H2O opvangen bij expiratie De embryologie van de conchae gaat als volgt:
1. Mesenchymale rollen bekleden het ectoderm
2. Er ontstaat een verbening door endochondrale ossificatie
Er zijn meerdere soorten conchae aanwezig. Rostraal in de neusholte bevinden zich de
dorsale en ventrale conchae. De dorsale conchae ontstaat uit het os nasale en sluit aan bij
de ethmoidale conchae. De ventrale conchae ontstaat uit het os maxillare. Caudaal in de
, neusholte bevindt zich het ethmoidale conchae, ook
wel de zeefbeenholte genoemd. Deze holte is een
labyrint.
Er zijn 4 verschillende neusgangen/meatus nasi van
belang:
● Meatus nasi dorsalis (reukgang)
● Meatus nasi medius (sinusgang)
● Meatus nasi communis (ademgang)
● Meatus nasi ventralis (ademgang)
Klinisch is dit relevant om te weten zodat je tijdens sonderen niet de verkeerde holte ingaat.
Voorhoofdsholten (Sinussen) en Luchtzakken (Paard)
De sinus paranasalis is een postnataal ontstane uitgroeiing van de
neusholte door de schedelbenen. De functies van deze sinus zijn:
bescherming, schedelmorfologie zonder teveel massa en resonantie
van geluid. De 2 meest relevante sinussen zijn de sinus frontalis en
sinus maxillaris. Een kieswortelontsteking kan bijvoorbeeld
doorbreken in de sinus maxillaris
Paarden hebben luchtzakken in het hoofd. Deze luchtzakken
ontstaan uit de ventrale uitzakking van de buis van Eustachius. De
luchtzak draineert via de pharyngotubale opening. De functie is niet
duidelijk, maar waarschijnlijk koelt het het bloed in de a. carotis interna.
De luchtzakken zijn klinisch erg relevant doordat neusuitvloeiing kan
ontstaan na abcedering van een luchtzak.
Larynx/Strottenhoofd
De primaire rol van de larynx is het afsluiten van de
toegang tot de diepere luchtwegen. De secundaire rol
is vocalisatie, doordat de stembanden zich hier
bevinden. Tijdens de ontwikkeling ontstaat uit de 2e
en 3e kieuwboog het tongbeenskelet. Uit de 4e en 6e
kieuwboog ontstaat de larynx.
De larynx bevat veel kraakbeen en gewrichten. Er zijn
5 stukken kraakbeen aanwezig: cartilago epiglottica,
cartilago thyroidea, cartilago cricoidea en 2 cartilago
arytenoidea. De cartilago thyroidea heeft een V-vorm
en ligt tegen de larynx aan. De cartilago cricoidea
heeft een ringvorm en buigt om de trachea heen. Al
het kraakbeen is verbonden met gewrichten:
articulatio cricothyroidea, articulatio cricoarytenoidea
en articulatio thyrohyoidea. In de namen van de
gewrichten staat duidelijk aangegeven welke stukken
kraakbeen hier verbinden.
Anatomie en Embryologie
De luchtwegen kunnen op 2 manieren ingedeeld worden: op anatomie of op functie. Bij een
indeling op anatomie wordt er onderscheid gemaakt tussen de voorste en diepere
luchtwegen. De voorste luchtwegen bestaan uit de neus, sinussen, nasofarynx, larynx en
trachea. De diepere luchtwegen bestaan uit de bronchiën, longen, pleura en diafragma.
Wanneer de indeling op basis van functie is, wordt er onderscheid gemaakt tussen het
luchtgeleidende deel en het respiratoire deel. Het luchtgeleidende deel kan weer ingedeeld
worden in intra- en extrapulmonair (binnen of buiten de longen), het respiratoire deel is
volledig intrapulmonair
Neus en Bovenlip
Embryologie van het aangezicht en de neusvleugels:
1. Er ontstaat een mesenchymale zwelling in het
kopgebied, rondom het stomodeum
2. De prominentia frontonasalis vormt de nasale placode
(reukplacode). Dit vormt uiteindelijk de neusvleugels
(prominentia nasalis medialis en lateralis)
3. De prominentia nasalis medialis fuseren in het midden
Embryologie van de neusholte:
1. De reukplacode zakt in het onderliggende
mesenchym, waardoor de reukgroeve (nasal
pits) ontstaat
2. Er ontstaat een scheiding tussen de neus-
en mondholte (stomodeum) door het
oronasale membraan. Dit vormt het
primitieve gehemelte.
3. Het primitieve gehemelte wordt vervangen
door het secundaire gehemelte door de processi palatini vanuit de maxilla
4. Een neusseptum ontwikkelt vanuit het dorsale dak van de neusholte en sluit aan op
het secundaire gehemelte
De voornaamste functie van de neusschelpen/conchae is oppervlaktevergroting. In de
conchae is reukepitheel en respiratoirepitheel aanwezig. Reukepitheel is belangrijk voor
ruiken. Respiratoir epitheel heeft meerdere functies: verwarming, bevochtiging, stofvangen,
H2O opvangen bij expiratie De embryologie van de conchae gaat als volgt:
1. Mesenchymale rollen bekleden het ectoderm
2. Er ontstaat een verbening door endochondrale ossificatie
Er zijn meerdere soorten conchae aanwezig. Rostraal in de neusholte bevinden zich de
dorsale en ventrale conchae. De dorsale conchae ontstaat uit het os nasale en sluit aan bij
de ethmoidale conchae. De ventrale conchae ontstaat uit het os maxillare. Caudaal in de
, neusholte bevindt zich het ethmoidale conchae, ook
wel de zeefbeenholte genoemd. Deze holte is een
labyrint.
Er zijn 4 verschillende neusgangen/meatus nasi van
belang:
● Meatus nasi dorsalis (reukgang)
● Meatus nasi medius (sinusgang)
● Meatus nasi communis (ademgang)
● Meatus nasi ventralis (ademgang)
Klinisch is dit relevant om te weten zodat je tijdens sonderen niet de verkeerde holte ingaat.
Voorhoofdsholten (Sinussen) en Luchtzakken (Paard)
De sinus paranasalis is een postnataal ontstane uitgroeiing van de
neusholte door de schedelbenen. De functies van deze sinus zijn:
bescherming, schedelmorfologie zonder teveel massa en resonantie
van geluid. De 2 meest relevante sinussen zijn de sinus frontalis en
sinus maxillaris. Een kieswortelontsteking kan bijvoorbeeld
doorbreken in de sinus maxillaris
Paarden hebben luchtzakken in het hoofd. Deze luchtzakken
ontstaan uit de ventrale uitzakking van de buis van Eustachius. De
luchtzak draineert via de pharyngotubale opening. De functie is niet
duidelijk, maar waarschijnlijk koelt het het bloed in de a. carotis interna.
De luchtzakken zijn klinisch erg relevant doordat neusuitvloeiing kan
ontstaan na abcedering van een luchtzak.
Larynx/Strottenhoofd
De primaire rol van de larynx is het afsluiten van de
toegang tot de diepere luchtwegen. De secundaire rol
is vocalisatie, doordat de stembanden zich hier
bevinden. Tijdens de ontwikkeling ontstaat uit de 2e
en 3e kieuwboog het tongbeenskelet. Uit de 4e en 6e
kieuwboog ontstaat de larynx.
De larynx bevat veel kraakbeen en gewrichten. Er zijn
5 stukken kraakbeen aanwezig: cartilago epiglottica,
cartilago thyroidea, cartilago cricoidea en 2 cartilago
arytenoidea. De cartilago thyroidea heeft een V-vorm
en ligt tegen de larynx aan. De cartilago cricoidea
heeft een ringvorm en buigt om de trachea heen. Al
het kraakbeen is verbonden met gewrichten:
articulatio cricothyroidea, articulatio cricoarytenoidea
en articulatio thyrohyoidea. In de namen van de
gewrichten staat duidelijk aangegeven welke stukken
kraakbeen hier verbinden.
