Hoorcolleges SVP
Inhoudsopgave
SVP Hoorcollege 1, Verenigingsrecht........................................................................................................................................ 5
Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen...........................................................................................................................5
Bestuur & toezicht............................................................................................................................................................................6
Lidmaatschap...................................................................................................................................................................................8
Algemene vergadering/ledenraad...................................................................................................................................................8
Casus: Forum voor Democratie......................................................................................................................................................10
Casus PVV.......................................................................................................................................................................................11
SVP Hoorcollege 2, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij.....................................................................................12
Inleiding..........................................................................................................................................................................................12
Kenmerken van de coöperatie.......................................................................................................................................................12
Bijzonderheden..........................................................................................................................................................................12
Financiering van de coöperatie.................................................................................................................................................13
. ....................................................................................................................................................................................................13
Aspecten rondom de oprichting van coöperatie.......................................................................................................................14
Lidmaatschap en ledenovereenkomst...........................................................................................................................................14
Kenmerken van de owm.................................................................................................................................................................15
Structuurregeling...........................................................................................................................................................................16
Casus: governance van Rabobank.................................................................................................................................................17
SVP Hoorcollege 3+4, Stichtingenrecht................................................................................................................................... 18
Stichtingenrecht.............................................................................................................................................................................18
Algemene wettelijke kenmerken Boek 2 BW............................................................................................................................18
De stichting: toepassingsgebied................................................................................................................................................19
Materiële kenmerken................................................................................................................................................................19
Formele kenmerken..................................................................................................................................................................19
Bijzondere wettelijke regelingen...............................................................................................................................................19
Wat maakt een stichting anders dan de andere rechtspersonen?...........................................................................................20
Stichting en tegenstrijdig belang...............................................................................................................................................20
Stichting in concernverband......................................................................................................................................................20
Limitering bestuursfuncties.......................................................................................................................................................21
Organisatie.................................................................................................................................................................................21
Analogieën.................................................................................................................................................................................21
Bijzondere regelingen................................................................................................................................................................22
Omzetting rechtspersonen.............................................................................................................................................................22
Andere aandachtspunten...............................................................................................................................................................22
UBO van een stichting....................................................................................................................................................................23
Wet bestuur en toezicht rechtspersonen.......................................................................................................................................23
Wetsvoorstel transparantie maatschappelijke organisaties.........................................................................................................24
Uitspraak Rechtbank Rotterdam – ECLI:NL:RBROT:2020:7915 (Stichting het Peuterhuis)...........................................................24
SVP Hoorcollege 5, Governance van Zorginstellingen............................................................................................................. 26
Toelating zorginstellingen..............................................................................................................................................................26
1
, a. Wet toetreding zorginstellingen (WTZi)................................................................................................................................26
b. (Concept) Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)................................................................................................................27
Governance van zorginstellingen...................................................................................................................................................29
Medezeggenschap van cliënten.....................................................................................................................................................31
SVP Hoorcollege 6, onderwijsinstellingen............................................................................................................................... 32
Inleiding..........................................................................................................................................................................................32
Primair en voortgezet onderwijs (PO en VO).................................................................................................................................32
Hogescholen en Universiteiten.......................................................................................................................................................34
Medezeggenschap.........................................................................................................................................................................35
Enquêterecht..................................................................................................................................................................................37
SVP Hoorcollege 7, woningcorporaties................................................................................................................................... 39
Achtergrond...................................................................................................................................................................................39
Geschiedenis...................................................................................................................................................................................39
Wettelijk kader...............................................................................................................................................................................40
Huidige stelsel................................................................................................................................................................................40
Statuten.....................................................................................................................................................................................41
Governance....................................................................................................................................................................................42
Toezicht | Extern toezicht.........................................................................................................................................................42
Overige externe governance regelingen...................................................................................................................................44
Toezicht | intern........................................................................................................................................................................44
Hybride stelsel: (terugkijken)....................................................................................................................................................44
Governance | onbehoorlijk bestuur..........................................................................................................................................45
SVP Hoorcollege 8, Publiekrechtelijke rechtsvormen.............................................................................................................. 46
Overheid en rechtspersoonlijkheid.................................................................................................................................................46
Rechtspersonen in Boek 2 BW........................................................................................................................................................46
Publiekrechtelijke rechtspersonen.................................................................................................................................................47
Rechtspersonen artikel 2:1, eerste lid, BW....................................................................................................................................47
Rechtspersonen artikel 2:1, tweede lid, BW..................................................................................................................................48
Wanneer rechtspersoonlijkheid?..............................................................................................................................................49
Effecten van rechtspersoonlijkheid................................................................................................................................................49
Het andere subjectbegrip...............................................................................................................................................................51
Privaatrechtelijk functioneren: vertegenwoordiging.....................................................................................................................51
Vertegenwoordiging Staat der Nederlanden............................................................................................................................52
Handelen tussen publiek- en privaatrecht.....................................................................................................................................53
Inwerking van publiekrecht op privaatrecht..................................................................................................................................54
Externe werking?.......................................................................................................................................................................54
Vertegenwoordiging van de Staat.............................................................................................................................................55
Uitsmijter: onbegrip over publiek-en privaatrecht...................................................................................................................55
SVP Hoorcollege 9, Personenvennootschappen I.................................................................................................................... 57
Inhoud............................................................................................................................................................................................57
Materiele kenmerken.....................................................................................................................................................................57
Samenwerking...........................................................................................................................................................................58
Voordeel....................................................................................................................................................................................58
Verdeling....................................................................................................................................................................................59
Inbreng.......................................................................................................................................................................................59
2
, Handelen van de vennootschap.....................................................................................................................................................60
Openbare vennootschap...........................................................................................................................................................60
Stille vennootschap...................................................................................................................................................................60
Overeenkomst en groep.................................................................................................................................................................61
CV...................................................................................................................................................................................................63
SVP Hoorcollege 10, personenvennootschap II....................................................................................................................... 64
Stand van zaken.............................................................................................................................................................................64
Algemene info................................................................................................................................................................................64
Vormen van personenvennootschap (4)........................................................................................................................................64
Externe aansprakelijkheid in meer detail.......................................................................................................................................65
Winst en verlies/draagplicht..........................................................................................................................................................65
Afgescheiden vermogen.................................................................................................................................................................65
Defungeren en voortzetting...........................................................................................................................................................66
Ontbinding en vereffening.............................................................................................................................................................66
Omzetting in BV..............................................................................................................................................................................66
Vennootschap en faillissementsrecht............................................................................................................................................67
Uitspraak aansprakelijkheid & afgescheiden vermogen...............................................................................................................67
SVP hoorcollege 11, personenvennootschappen III (modernisering).......................................................................................68
Introductie......................................................................................................................................................................................68
De verschillende soorten van de personenvennootschap – beroep en bedrijf..............................................................................68
Rechtspersoonlijkheid van de personenvennootschap..................................................................................................................68
Aansprakelijkheid en draagplicht...................................................................................................................................................69
Commanditaire vennootschap.......................................................................................................................................................69
Voortzetting toe- en uittreding......................................................................................................................................................70
Herstructurering.............................................................................................................................................................................70
Ontbinding en vereffening.............................................................................................................................................................70
Fiscaliteit........................................................................................................................................................................................70
Laatste actualiteiten......................................................................................................................................................................71
SVP Hoorcollege 12, procedures en aansprakelijkheid............................................................................................................ 72
Soorten stichtingen........................................................................................................................................................................72
Verantwoordelijkheid/aansprakelijkheid bestuurders...................................................................................................................72
Stichtingen: rol Openbaar Ministerie en ‘belanghebbenden’........................................................................................................73
Stichtingen en verenigingen in het enquêterecht..........................................................................................................................73
Stichting als ‘betrokkene’...............................................................................................................................................................73
Collectieve acties............................................................................................................................................................................74
SVP Hoorcollege 13, pensioen & pensioenfondsen................................................................................................................. 75
Wat is pensioen?............................................................................................................................................................................75
Hoe wordt vermogen bijeengebracht?.....................................................................................................................................76
Wat is een pensioenfonds?............................................................................................................................................................76
Scheiding juridische eigendom en economisch belang.............................................................................................................76
Omvang pensioenverplichtingen – lage discontovoet..............................................................................................................76
3
, Verdelen zonder regels is ook verdelen….................................................................................................................................77
Wat is de zin van een pensioenfonds?...........................................................................................................................................78
Pensioenfonds: instelling met een sociaal doel die financiële diensten biedt (Pensioenrichtlijn)...........................................78
Stichting – art. 2:285 lid 2 BW...................................................................................................................................................79
Soorten pensioenfondsen.........................................................................................................................................................80
APF met twee kringen heeft drie vermogens............................................................................................................................80
Iets over pensioenverplichtingen...................................................................................................................................................81
De governance van een pensioenfonds.........................................................................................................................................81
Wet versterking bestuur pensioenfondsen 2014 | ander bestuursmodel: enkele afwegingen...............................................81
Pensioenfonds – 5 bestuursmodellen.......................................................................................................................................83
4
Inhoudsopgave
SVP Hoorcollege 1, Verenigingsrecht........................................................................................................................................ 5
Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen...........................................................................................................................5
Bestuur & toezicht............................................................................................................................................................................6
Lidmaatschap...................................................................................................................................................................................8
Algemene vergadering/ledenraad...................................................................................................................................................8
Casus: Forum voor Democratie......................................................................................................................................................10
Casus PVV.......................................................................................................................................................................................11
SVP Hoorcollege 2, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij.....................................................................................12
Inleiding..........................................................................................................................................................................................12
Kenmerken van de coöperatie.......................................................................................................................................................12
Bijzonderheden..........................................................................................................................................................................12
Financiering van de coöperatie.................................................................................................................................................13
. ....................................................................................................................................................................................................13
Aspecten rondom de oprichting van coöperatie.......................................................................................................................14
Lidmaatschap en ledenovereenkomst...........................................................................................................................................14
Kenmerken van de owm.................................................................................................................................................................15
Structuurregeling...........................................................................................................................................................................16
Casus: governance van Rabobank.................................................................................................................................................17
SVP Hoorcollege 3+4, Stichtingenrecht................................................................................................................................... 18
Stichtingenrecht.............................................................................................................................................................................18
Algemene wettelijke kenmerken Boek 2 BW............................................................................................................................18
De stichting: toepassingsgebied................................................................................................................................................19
Materiële kenmerken................................................................................................................................................................19
Formele kenmerken..................................................................................................................................................................19
Bijzondere wettelijke regelingen...............................................................................................................................................19
Wat maakt een stichting anders dan de andere rechtspersonen?...........................................................................................20
Stichting en tegenstrijdig belang...............................................................................................................................................20
Stichting in concernverband......................................................................................................................................................20
Limitering bestuursfuncties.......................................................................................................................................................21
Organisatie.................................................................................................................................................................................21
Analogieën.................................................................................................................................................................................21
Bijzondere regelingen................................................................................................................................................................22
Omzetting rechtspersonen.............................................................................................................................................................22
Andere aandachtspunten...............................................................................................................................................................22
UBO van een stichting....................................................................................................................................................................23
Wet bestuur en toezicht rechtspersonen.......................................................................................................................................23
Wetsvoorstel transparantie maatschappelijke organisaties.........................................................................................................24
Uitspraak Rechtbank Rotterdam – ECLI:NL:RBROT:2020:7915 (Stichting het Peuterhuis)...........................................................24
SVP Hoorcollege 5, Governance van Zorginstellingen............................................................................................................. 26
Toelating zorginstellingen..............................................................................................................................................................26
1
, a. Wet toetreding zorginstellingen (WTZi)................................................................................................................................26
b. (Concept) Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)................................................................................................................27
Governance van zorginstellingen...................................................................................................................................................29
Medezeggenschap van cliënten.....................................................................................................................................................31
SVP Hoorcollege 6, onderwijsinstellingen............................................................................................................................... 32
Inleiding..........................................................................................................................................................................................32
Primair en voortgezet onderwijs (PO en VO).................................................................................................................................32
Hogescholen en Universiteiten.......................................................................................................................................................34
Medezeggenschap.........................................................................................................................................................................35
Enquêterecht..................................................................................................................................................................................37
SVP Hoorcollege 7, woningcorporaties................................................................................................................................... 39
Achtergrond...................................................................................................................................................................................39
Geschiedenis...................................................................................................................................................................................39
Wettelijk kader...............................................................................................................................................................................40
Huidige stelsel................................................................................................................................................................................40
Statuten.....................................................................................................................................................................................41
Governance....................................................................................................................................................................................42
Toezicht | Extern toezicht.........................................................................................................................................................42
Overige externe governance regelingen...................................................................................................................................44
Toezicht | intern........................................................................................................................................................................44
Hybride stelsel: (terugkijken)....................................................................................................................................................44
Governance | onbehoorlijk bestuur..........................................................................................................................................45
SVP Hoorcollege 8, Publiekrechtelijke rechtsvormen.............................................................................................................. 46
Overheid en rechtspersoonlijkheid.................................................................................................................................................46
Rechtspersonen in Boek 2 BW........................................................................................................................................................46
Publiekrechtelijke rechtspersonen.................................................................................................................................................47
Rechtspersonen artikel 2:1, eerste lid, BW....................................................................................................................................47
Rechtspersonen artikel 2:1, tweede lid, BW..................................................................................................................................48
Wanneer rechtspersoonlijkheid?..............................................................................................................................................49
Effecten van rechtspersoonlijkheid................................................................................................................................................49
Het andere subjectbegrip...............................................................................................................................................................51
Privaatrechtelijk functioneren: vertegenwoordiging.....................................................................................................................51
Vertegenwoordiging Staat der Nederlanden............................................................................................................................52
Handelen tussen publiek- en privaatrecht.....................................................................................................................................53
Inwerking van publiekrecht op privaatrecht..................................................................................................................................54
Externe werking?.......................................................................................................................................................................54
Vertegenwoordiging van de Staat.............................................................................................................................................55
Uitsmijter: onbegrip over publiek-en privaatrecht...................................................................................................................55
SVP Hoorcollege 9, Personenvennootschappen I.................................................................................................................... 57
Inhoud............................................................................................................................................................................................57
Materiele kenmerken.....................................................................................................................................................................57
Samenwerking...........................................................................................................................................................................58
Voordeel....................................................................................................................................................................................58
Verdeling....................................................................................................................................................................................59
Inbreng.......................................................................................................................................................................................59
2
, Handelen van de vennootschap.....................................................................................................................................................60
Openbare vennootschap...........................................................................................................................................................60
Stille vennootschap...................................................................................................................................................................60
Overeenkomst en groep.................................................................................................................................................................61
CV...................................................................................................................................................................................................63
SVP Hoorcollege 10, personenvennootschap II....................................................................................................................... 64
Stand van zaken.............................................................................................................................................................................64
Algemene info................................................................................................................................................................................64
Vormen van personenvennootschap (4)........................................................................................................................................64
Externe aansprakelijkheid in meer detail.......................................................................................................................................65
Winst en verlies/draagplicht..........................................................................................................................................................65
Afgescheiden vermogen.................................................................................................................................................................65
Defungeren en voortzetting...........................................................................................................................................................66
Ontbinding en vereffening.............................................................................................................................................................66
Omzetting in BV..............................................................................................................................................................................66
Vennootschap en faillissementsrecht............................................................................................................................................67
Uitspraak aansprakelijkheid & afgescheiden vermogen...............................................................................................................67
SVP hoorcollege 11, personenvennootschappen III (modernisering).......................................................................................68
Introductie......................................................................................................................................................................................68
De verschillende soorten van de personenvennootschap – beroep en bedrijf..............................................................................68
Rechtspersoonlijkheid van de personenvennootschap..................................................................................................................68
Aansprakelijkheid en draagplicht...................................................................................................................................................69
Commanditaire vennootschap.......................................................................................................................................................69
Voortzetting toe- en uittreding......................................................................................................................................................70
Herstructurering.............................................................................................................................................................................70
Ontbinding en vereffening.............................................................................................................................................................70
Fiscaliteit........................................................................................................................................................................................70
Laatste actualiteiten......................................................................................................................................................................71
SVP Hoorcollege 12, procedures en aansprakelijkheid............................................................................................................ 72
Soorten stichtingen........................................................................................................................................................................72
Verantwoordelijkheid/aansprakelijkheid bestuurders...................................................................................................................72
Stichtingen: rol Openbaar Ministerie en ‘belanghebbenden’........................................................................................................73
Stichtingen en verenigingen in het enquêterecht..........................................................................................................................73
Stichting als ‘betrokkene’...............................................................................................................................................................73
Collectieve acties............................................................................................................................................................................74
SVP Hoorcollege 13, pensioen & pensioenfondsen................................................................................................................. 75
Wat is pensioen?............................................................................................................................................................................75
Hoe wordt vermogen bijeengebracht?.....................................................................................................................................76
Wat is een pensioenfonds?............................................................................................................................................................76
Scheiding juridische eigendom en economisch belang.............................................................................................................76
Omvang pensioenverplichtingen – lage discontovoet..............................................................................................................76
3
, Verdelen zonder regels is ook verdelen….................................................................................................................................77
Wat is de zin van een pensioenfonds?...........................................................................................................................................78
Pensioenfonds: instelling met een sociaal doel die financiële diensten biedt (Pensioenrichtlijn)...........................................78
Stichting – art. 2:285 lid 2 BW...................................................................................................................................................79
Soorten pensioenfondsen.........................................................................................................................................................80
APF met twee kringen heeft drie vermogens............................................................................................................................80
Iets over pensioenverplichtingen...................................................................................................................................................81
De governance van een pensioenfonds.........................................................................................................................................81
Wet versterking bestuur pensioenfondsen 2014 | ander bestuursmodel: enkele afwegingen...............................................81
Pensioenfonds – 5 bestuursmodellen.......................................................................................................................................83
4