Begrippenlijst Nederlandse Gezondheidszorg
Begrip Uitleg
Technisch efficiënte combinatie De combinatie die een maximale output
bewerkstelligt
Gezondheidsproductiefunctie Beschrijft de relatie tussen
gezondheidsniveau en de inputfactoren
(f(M))
Marginaal product Bijdrage van 1 extra eenheid M aan H
Afnemend marginaal product élke extra eenheid M, steeds kleinere
bijdrage aan H
Flat-of-the-curve medicine Geen verdere bijdrage van M aan H meer
QALY’s Quality-adjusted life years
DALY’s Disability-adjusted life years
DALE Disability-adjusted life expectancy
Gezondheidszorg Het geheel van zorgverleners (en
ondersteunend personeel), instellingen,
middelen en activiteiten dat direct gericht is
op instandhouding en verbetering van de
gezondheidstoestand en/of
zelfredzaamheid en op het reduceren,
opheffen, compenseren en voorkomen van
tekorten daarin
Collectief gefinancierd Door de hele bevolking samen betaalt
Ziekte van Baumol De productiviteitsontwikkeling in
arbeidsintensieve sectoren zoals de zorg
blijft structureel achter bij die in de rest van
de economie, terwijl de lonen wel gelijke
tred houden met de marksector. Door dit
effect stijgen de prijzen in de zorg harder
dan in de rest van de economie
Langdurige zorg Zorg die 24/7 wordt gegeven en met
toezicht is, bijv. in een verpleeghuis
Curatieve zorg Ziekenhuiszorg, huisarts, wijkverpleging
Maatschappelijke ondersteuning Hulp die nodig is om mensen zelfstandig te
laten leven. Geregeld door de gemeenten.
Bijv. ook daklozenopvang
Jeugdzorg Zorg voor kinderen, jongeren en ouders. Dit
houdt ook psychische zorg in
Geoormerkte belasting Belastingen die gaan naar een bepaalde
sector. Bijv. zorgpremie naar de zorgsector
Budgettair Kader Zorg (BKZ) Hoeveelheid geld die beschikbaar is voor
de gezondheidszorg
Budgettering Bepaald bedrag per instelling garanderen,
geld op? Dan wachten tot het nieuwe geld
Hoofdlijnakkoorden
Innovatieve bekostiging Bekostiging gebaseerd op de
doelmatigheid, bijv. uitkomstenbekostiging
Alternatief aanwendbaar Voor meerdere doelen bruikbaar, maar wel
maar voor één doel tegelijk. Bijv. tijd
Opportuniteitskosten Gemiste opbrengsten van het beste niet
gekozen alternatief
Sunk costs Kosten die al zijn gedaan en niet meer terug
te krijgen zijn. Bijv. reserveringskosten
Moraal Het object van ethiek en bestaat uit normen
en waarden
, Begrippenlijst Nederlandse Gezondheidszorg
Normen Concrete richtlijnen voor het handelen
Waarden Idealen en motieven die in een samenleving
of groep als nastrevenswaardig worden
beschouwd
Recht Het object van rechtsgeleerdheid en bestaat
uit rechtsregels en rechtsbeginselen
Industrialisatie Steeds meer arbeid op geconcentreerde
plekken
Urbanisatie Meer mensen verhuizen naar de stad
Causaal verhaal Oorzakelijk. Een verschijnsel wordt
veroorzaakt door of is het gevolg van een
ander verschijnsel. Causaal verband tussen
twee variabelen.
Interdependentie Binnen een stad is iedereen min of meer
afhankelijk van elkaar
Segregatie Een groep mensen die zich afscheid van de
rest
Fatalistische houding Aannemen dat je er niks aan kan doen wat
er gebeurd met je. Bijv. hopen dat je niet
ziek wordt en dat het jou overslaat
Contagionisme Ziekte door immoreel gedrag – gericht op
isoleren ziekte
Miasma-theorie Ziekte door kwalijke dampen – gericht op
terugdringen stankbronnen
Vrije marktwerking Omvang en samenstelling van de productie
zijn afhankelijk van de beslissingen van
individuele consumenten en producenten
Vraagcurve Loopt naar beneden. Als de prijs lager is
zullen consumenten meer kopen
Aanbodcurve Loopt omhoog. Als de prijs hoger is zullen
aanbieders meer willen verkopen
Marktevenwicht Wanneer vraag en aanbod gelijk zijn
Prijsevenwicht De prijs waarvoor aanbieders evenveel
willen verkopen als consumenten willen
kopen
Aanbodoverschot (excess supply) Wanneer er te veel aanbod is door een te
hoge prijs. Aanbieders zullen hun prijs laten
zakken
Vraagoverschot (excess demand) Wanneer er meer vraag is dan aanbod.
Mensen zullen tegen elkaar gaan bieden en
de prijs gaat weer omhoog
Gereguleerde marktwerking Marktwerking binnen de door de overheid
gestelde voorwaarden en beperkingen
Consumptiegoed Goed of dienst waarbij de kosten en baten
tegelijk komen
Investeringsgoed Goed of dienst waarbij de kosten eerst
komen en de baten pas later
Bijziendheid Mensen overschatten de kosten en
onderschatten de baten
Nudging Mensen in een goede richting duwen door
onbewuste acties
Aanbodgeïnduceerde vraag Het verschil tussen de door zorgverleners
verstrekte hoeveelheid zorg en de door een
even goed geïnformeerde patiënt gewenste
Begrip Uitleg
Technisch efficiënte combinatie De combinatie die een maximale output
bewerkstelligt
Gezondheidsproductiefunctie Beschrijft de relatie tussen
gezondheidsniveau en de inputfactoren
(f(M))
Marginaal product Bijdrage van 1 extra eenheid M aan H
Afnemend marginaal product élke extra eenheid M, steeds kleinere
bijdrage aan H
Flat-of-the-curve medicine Geen verdere bijdrage van M aan H meer
QALY’s Quality-adjusted life years
DALY’s Disability-adjusted life years
DALE Disability-adjusted life expectancy
Gezondheidszorg Het geheel van zorgverleners (en
ondersteunend personeel), instellingen,
middelen en activiteiten dat direct gericht is
op instandhouding en verbetering van de
gezondheidstoestand en/of
zelfredzaamheid en op het reduceren,
opheffen, compenseren en voorkomen van
tekorten daarin
Collectief gefinancierd Door de hele bevolking samen betaalt
Ziekte van Baumol De productiviteitsontwikkeling in
arbeidsintensieve sectoren zoals de zorg
blijft structureel achter bij die in de rest van
de economie, terwijl de lonen wel gelijke
tred houden met de marksector. Door dit
effect stijgen de prijzen in de zorg harder
dan in de rest van de economie
Langdurige zorg Zorg die 24/7 wordt gegeven en met
toezicht is, bijv. in een verpleeghuis
Curatieve zorg Ziekenhuiszorg, huisarts, wijkverpleging
Maatschappelijke ondersteuning Hulp die nodig is om mensen zelfstandig te
laten leven. Geregeld door de gemeenten.
Bijv. ook daklozenopvang
Jeugdzorg Zorg voor kinderen, jongeren en ouders. Dit
houdt ook psychische zorg in
Geoormerkte belasting Belastingen die gaan naar een bepaalde
sector. Bijv. zorgpremie naar de zorgsector
Budgettair Kader Zorg (BKZ) Hoeveelheid geld die beschikbaar is voor
de gezondheidszorg
Budgettering Bepaald bedrag per instelling garanderen,
geld op? Dan wachten tot het nieuwe geld
Hoofdlijnakkoorden
Innovatieve bekostiging Bekostiging gebaseerd op de
doelmatigheid, bijv. uitkomstenbekostiging
Alternatief aanwendbaar Voor meerdere doelen bruikbaar, maar wel
maar voor één doel tegelijk. Bijv. tijd
Opportuniteitskosten Gemiste opbrengsten van het beste niet
gekozen alternatief
Sunk costs Kosten die al zijn gedaan en niet meer terug
te krijgen zijn. Bijv. reserveringskosten
Moraal Het object van ethiek en bestaat uit normen
en waarden
, Begrippenlijst Nederlandse Gezondheidszorg
Normen Concrete richtlijnen voor het handelen
Waarden Idealen en motieven die in een samenleving
of groep als nastrevenswaardig worden
beschouwd
Recht Het object van rechtsgeleerdheid en bestaat
uit rechtsregels en rechtsbeginselen
Industrialisatie Steeds meer arbeid op geconcentreerde
plekken
Urbanisatie Meer mensen verhuizen naar de stad
Causaal verhaal Oorzakelijk. Een verschijnsel wordt
veroorzaakt door of is het gevolg van een
ander verschijnsel. Causaal verband tussen
twee variabelen.
Interdependentie Binnen een stad is iedereen min of meer
afhankelijk van elkaar
Segregatie Een groep mensen die zich afscheid van de
rest
Fatalistische houding Aannemen dat je er niks aan kan doen wat
er gebeurd met je. Bijv. hopen dat je niet
ziek wordt en dat het jou overslaat
Contagionisme Ziekte door immoreel gedrag – gericht op
isoleren ziekte
Miasma-theorie Ziekte door kwalijke dampen – gericht op
terugdringen stankbronnen
Vrije marktwerking Omvang en samenstelling van de productie
zijn afhankelijk van de beslissingen van
individuele consumenten en producenten
Vraagcurve Loopt naar beneden. Als de prijs lager is
zullen consumenten meer kopen
Aanbodcurve Loopt omhoog. Als de prijs hoger is zullen
aanbieders meer willen verkopen
Marktevenwicht Wanneer vraag en aanbod gelijk zijn
Prijsevenwicht De prijs waarvoor aanbieders evenveel
willen verkopen als consumenten willen
kopen
Aanbodoverschot (excess supply) Wanneer er te veel aanbod is door een te
hoge prijs. Aanbieders zullen hun prijs laten
zakken
Vraagoverschot (excess demand) Wanneer er meer vraag is dan aanbod.
Mensen zullen tegen elkaar gaan bieden en
de prijs gaat weer omhoog
Gereguleerde marktwerking Marktwerking binnen de door de overheid
gestelde voorwaarden en beperkingen
Consumptiegoed Goed of dienst waarbij de kosten en baten
tegelijk komen
Investeringsgoed Goed of dienst waarbij de kosten eerst
komen en de baten pas later
Bijziendheid Mensen overschatten de kosten en
onderschatten de baten
Nudging Mensen in een goede richting duwen door
onbewuste acties
Aanbodgeïnduceerde vraag Het verschil tussen de door zorgverleners
verstrekte hoeveelheid zorg en de door een
even goed geïnformeerde patiënt gewenste
