Superdiversiteit: De ander
, Inhoudsopgaven
Hoofdstuk 1: Het belang van menselijke relaties.......................................................................2
Begrippen Hoofdstuk 1:..............................................................................................................8
Hoofdstuk 2: Functies van groepen en groepsontwikkeling......................................................8
Hoofdstuk 3: De armoede van sociaal kapitaal........................................................................13
Hoofdstuk 4: Diversiteit denken toepassen.............................................................................15
Hoofdstuk 5: Het belangrijkste is dat ik er nog toe doe! Ouderen..........................................18
Hoofdstuk 6: Sociaal werk en sociale netwerken.....................................................................20
Hoofdstuk 7: Sociaal netwerk en sociale netwerken. Hoog tijd voor nieuwe verbindingen.. .26
Hoofdstuk 8: Mensen met een verstandelijke beperking........................................................28
Hoofdstuk 9:Mannen, vrouwen en kinderen...........................................................................33
Hoofdstuk 10: Balansmodel......................................................................................................40
Hoofdstuk 11: Herstelwerkzaamheden. Mensen met psychische aandoeningen...................41
Hoofdstuk 12: Emoties.............................................................................................................45
Hoofdstuk 1: Het belang van menselijke relaties
1.1 De need to belong
Mensen hebben van nature een sterke ‘need to belong’ of te wel drang om ergens bij te
horen. Onderdeel van iets zijn en sociale contacten hebben, brengen ontzetten veel
voordelen met zich mee. Lang geleden waren relaties en groepsverbanden zelfs letterlijk van
2
,levensbelang om te kunnen overleven. De drie belangrijkste redenen tot overleving zijn de
volgende:
Het zorgt voor sociale steun
Het maakt samenwerking bij belangrijke taken mogelijk
Het zorgt voor voortplanting
Vroeger was het heel belangrijk om samen te leven. Zo konden we elkaar beschermen tegen
wilde dieren, en konden we zorgen dat er eten was.
1.1.1 Sociale steun als overlevingsmechanisme
Sociaal kapitaal: De hulpmiddelen die je uit je netwerk kan halen.
De bronnen waartoe mensen via hun relaties met anderen toegang hebben.
Voorbeeld: Wendy is mijn hulpbron om een familie te hebben.
Voorbeeld: vincent is mijn hulpbron om mijn bed in elkaar te zetten.
Sociale steun kan 4 vormen aannemen
- Emotionele steun: Mensen ondersteunen op emotioneel gebied.
Voorbeeld: Lisa is verdrietig om Jasper want hij maakt het uit, ik luister naar haar
verhaal ‘het komt wel goed’.
- Informationele steun: Mensen helpen adviezen of informatie te geven.
Voorbeeld: je buurman die je helpt met het aanvragen van de subsiedies. Iemand je
je helpt met de informatie die je nodig hebt.
- Instrumentele steun (praktische steun)
Voorbeeld: Je ouders die je helpen om een kamer te vinden.
- Waarderende steun: behoefte hebben aan waardering en bekrachtigd worden in wat
wij doen.
Voorbeeld: Iemand zegt tegen je dat je het zo goed doet op school.
Sociale steun is niet altijd zichtbaar. Bij steun gaat het niet om de daadwerkelijke
hoeveelheid steun die mensen ontvangen, maar om de waargenomen hoeveelheid steun.
(mensen kunnen een hele steunende omgeving hebben maar dit niet zo ervaren.) De
waargenomen steun is van invloed op de welzijn van mensen.
- Niet altijd zichtbaar.
- Waargenomen hoeveelheid steun (hoeveel steun ervaar jij?)
- Stressvolle levensgebeurtenissen.
VB: iemand die ziek word, of komt te overlijden, maar ook leuke dingen als een
kindje krijgen of een verhuizing.
1. Hoe meer ingrijpende levensgebeurtenissen meemaken, hoe slechter hun gezondheid is.
2. Hoe meer sociale steun mensen ervaren, hoe minder vatbaar ze zijn voor de negatieve
invloed van ingrijpende gebeurtenissen.
3
, Prosociaal gedrag: het helpen van mensen.
Waarom helpen we anderen?
Reden 1: Genetische band (familie)
Volgens de theorie van inclusive fitness, Hamilton 1964: Mensen zijn gericht op de
overleving van hun genen.
Reden 2: Het verbeterd de eigen reputatie
Volgens de theorie van het competitive altruism, Van vught, roberts & hardy, 2007 vertonen
mensen prosociaal gedrag om daarmee hun reputatie te verbeteren.
Reden 3: Mensen voelen empathie voor de ander
Empathie heeft te maken met een manier van denken, namelijk mentale vermogen om
perspectief van een ander in te nemen.
Reden 4: Mensen zijn gemotiveerd om onlust gevoelens te verminderen
Volgens het negative-state-relief-model hoeven mensen geen empathie te voelen om
iemand in nood te helpen. Je kan ook mensen helpen om bij jezelf negatieve gevoelens als
angstig, gestrest en schuld weg te nemen.
Reden 5: Mensen zijn gemotiveerd om zich goed te voelen.
Volgens de theorie de mood enhancement helpen mensen omdat ze daarmee onbewust in
een betere stemming te komen. Prosociaal gedrag: helpen, steunen, en verzorgen kan
bevredigend zijn: het geeft het gevoel dat je belangrijk bent voor de ander en dat iemand je
nodig heeft.
Reden 6: Mensen ervaren plichtsbesef.
Mensen kunnen prosociaal gedrag vertonen omdat het ze het gevoel hebben daartoe
verplicht te zijn.
Voorbeeld; Iemand heeft in het verleden jou geholpen met het verhuizen, nu gaat degene
verhuizen en moet je hem ook helpen omdat je hem dat verplicht bent.
Reden 7: Mensen streven naar wederkerigheid= Er iets voor terug krijgen.
Volgens sociaal-uitwisselings-theorieën, helpen mensen anderen omdat ze hopen daar nu of
in de toekomst iets voor terug te krijgen, of omdat de ander hen in het verveleden heeft
geholpen.
Empathie stimuleert je om iemand te helpen en gebeurt op 2 manieren:
Bewuste empathie: Wanneer iemand zijn best doet om zich in de ander in te leven door
goed te luisteren en je af te vragen hoe het zou zijn.
4
, Inhoudsopgaven
Hoofdstuk 1: Het belang van menselijke relaties.......................................................................2
Begrippen Hoofdstuk 1:..............................................................................................................8
Hoofdstuk 2: Functies van groepen en groepsontwikkeling......................................................8
Hoofdstuk 3: De armoede van sociaal kapitaal........................................................................13
Hoofdstuk 4: Diversiteit denken toepassen.............................................................................15
Hoofdstuk 5: Het belangrijkste is dat ik er nog toe doe! Ouderen..........................................18
Hoofdstuk 6: Sociaal werk en sociale netwerken.....................................................................20
Hoofdstuk 7: Sociaal netwerk en sociale netwerken. Hoog tijd voor nieuwe verbindingen.. .26
Hoofdstuk 8: Mensen met een verstandelijke beperking........................................................28
Hoofdstuk 9:Mannen, vrouwen en kinderen...........................................................................33
Hoofdstuk 10: Balansmodel......................................................................................................40
Hoofdstuk 11: Herstelwerkzaamheden. Mensen met psychische aandoeningen...................41
Hoofdstuk 12: Emoties.............................................................................................................45
Hoofdstuk 1: Het belang van menselijke relaties
1.1 De need to belong
Mensen hebben van nature een sterke ‘need to belong’ of te wel drang om ergens bij te
horen. Onderdeel van iets zijn en sociale contacten hebben, brengen ontzetten veel
voordelen met zich mee. Lang geleden waren relaties en groepsverbanden zelfs letterlijk van
2
,levensbelang om te kunnen overleven. De drie belangrijkste redenen tot overleving zijn de
volgende:
Het zorgt voor sociale steun
Het maakt samenwerking bij belangrijke taken mogelijk
Het zorgt voor voortplanting
Vroeger was het heel belangrijk om samen te leven. Zo konden we elkaar beschermen tegen
wilde dieren, en konden we zorgen dat er eten was.
1.1.1 Sociale steun als overlevingsmechanisme
Sociaal kapitaal: De hulpmiddelen die je uit je netwerk kan halen.
De bronnen waartoe mensen via hun relaties met anderen toegang hebben.
Voorbeeld: Wendy is mijn hulpbron om een familie te hebben.
Voorbeeld: vincent is mijn hulpbron om mijn bed in elkaar te zetten.
Sociale steun kan 4 vormen aannemen
- Emotionele steun: Mensen ondersteunen op emotioneel gebied.
Voorbeeld: Lisa is verdrietig om Jasper want hij maakt het uit, ik luister naar haar
verhaal ‘het komt wel goed’.
- Informationele steun: Mensen helpen adviezen of informatie te geven.
Voorbeeld: je buurman die je helpt met het aanvragen van de subsiedies. Iemand je
je helpt met de informatie die je nodig hebt.
- Instrumentele steun (praktische steun)
Voorbeeld: Je ouders die je helpen om een kamer te vinden.
- Waarderende steun: behoefte hebben aan waardering en bekrachtigd worden in wat
wij doen.
Voorbeeld: Iemand zegt tegen je dat je het zo goed doet op school.
Sociale steun is niet altijd zichtbaar. Bij steun gaat het niet om de daadwerkelijke
hoeveelheid steun die mensen ontvangen, maar om de waargenomen hoeveelheid steun.
(mensen kunnen een hele steunende omgeving hebben maar dit niet zo ervaren.) De
waargenomen steun is van invloed op de welzijn van mensen.
- Niet altijd zichtbaar.
- Waargenomen hoeveelheid steun (hoeveel steun ervaar jij?)
- Stressvolle levensgebeurtenissen.
VB: iemand die ziek word, of komt te overlijden, maar ook leuke dingen als een
kindje krijgen of een verhuizing.
1. Hoe meer ingrijpende levensgebeurtenissen meemaken, hoe slechter hun gezondheid is.
2. Hoe meer sociale steun mensen ervaren, hoe minder vatbaar ze zijn voor de negatieve
invloed van ingrijpende gebeurtenissen.
3
, Prosociaal gedrag: het helpen van mensen.
Waarom helpen we anderen?
Reden 1: Genetische band (familie)
Volgens de theorie van inclusive fitness, Hamilton 1964: Mensen zijn gericht op de
overleving van hun genen.
Reden 2: Het verbeterd de eigen reputatie
Volgens de theorie van het competitive altruism, Van vught, roberts & hardy, 2007 vertonen
mensen prosociaal gedrag om daarmee hun reputatie te verbeteren.
Reden 3: Mensen voelen empathie voor de ander
Empathie heeft te maken met een manier van denken, namelijk mentale vermogen om
perspectief van een ander in te nemen.
Reden 4: Mensen zijn gemotiveerd om onlust gevoelens te verminderen
Volgens het negative-state-relief-model hoeven mensen geen empathie te voelen om
iemand in nood te helpen. Je kan ook mensen helpen om bij jezelf negatieve gevoelens als
angstig, gestrest en schuld weg te nemen.
Reden 5: Mensen zijn gemotiveerd om zich goed te voelen.
Volgens de theorie de mood enhancement helpen mensen omdat ze daarmee onbewust in
een betere stemming te komen. Prosociaal gedrag: helpen, steunen, en verzorgen kan
bevredigend zijn: het geeft het gevoel dat je belangrijk bent voor de ander en dat iemand je
nodig heeft.
Reden 6: Mensen ervaren plichtsbesef.
Mensen kunnen prosociaal gedrag vertonen omdat het ze het gevoel hebben daartoe
verplicht te zijn.
Voorbeeld; Iemand heeft in het verleden jou geholpen met het verhuizen, nu gaat degene
verhuizen en moet je hem ook helpen omdat je hem dat verplicht bent.
Reden 7: Mensen streven naar wederkerigheid= Er iets voor terug krijgen.
Volgens sociaal-uitwisselings-theorieën, helpen mensen anderen omdat ze hopen daar nu of
in de toekomst iets voor terug te krijgen, of omdat de ander hen in het verveleden heeft
geholpen.
Empathie stimuleert je om iemand te helpen en gebeurt op 2 manieren:
Bewuste empathie: Wanneer iemand zijn best doet om zich in de ander in te leven door
goed te luisteren en je af te vragen hoe het zou zijn.
4
