Samenvatting Duits Literatuur
Aufklärung (1700-1770)
Zeitgeschichte
- Burgerlijke cultuur gaat ten onder door dertigjarige oorlog
- Was ontwikkeld in de stad in late middeleeuwen en renaissance
- Duitsland liep weer eens een beetje achter
- Spirituele cultuur: Aufklärung → blik op buitenland
- Verlichting
Kunstgeschichte
- Tijd van de reden
- Immanuel Kant
- “Habe Mut, dich deines eigenen Verstandes zu bedienen!”
- Reactie op … uit Barock: volledige omdraai
- Invloed religie kleiner, invloed wetenschap groter
- Optimisme: “de mens wordt gelukkiger door de reden/Vernunft)
- Benadrukken van de nood van mensenliefde en tolerantie → Duldsamkeit
- Franse invloed
- Vooral Gottsched (theater)
- Drama
- De drie eenheden (1 plek, 1 handeling, binnen 24 uur)
- Voorschrift van Alexandrijn (taal gebonden door ritme)
- Ständeklausel (hoofdpersonen = adel in tragedie)
- In komedie is de hoofdpersoon iemand uit burgerij
- Mensen kunnen wel zelf nadenken, maar hebben geen moed dit ook echt te doen.
Het grootste deel van de mensen vindt het gevaarlijk zelf na te denken
- Kerk en adel legde ze wel een mening op
Aantekeningen
Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781)
- Bürgerliche Tragödie
- Verwerpt de theorie van drie eenheden, vervangt Alexandrijn door Blankvers
(zonder rijm) en zet zich af van het Ständeklausel.
- Emilia Galotti & Minna von Barnhelm oder das Soldatenglück
- Kijkt veel naar Engelse literatuur
- Zijn literair voorbeeld was Shakespeare
- Wordt laatste 10 jaar van zijn leven Bibliothekars
- Rij van bijdragen voor geschiedenis en literatuur uit de bibliotheek
- Verdedigt het principe van de Aufklärung tegenover de intolerante Starrsinn van de
orthodoxe wereld
- Legt zijn religieuze standpunten uit in Nathan der Weise
- Het middelpunt van dit dramatische gedicht is de parabel van de drie
ringen
- Boccaccio
- “Welke van de drie wereldreligies (jodendom, christendom en
islamitische) is de ware religie, waar ze allemaal vordering uit halen?”
, - Lessing: De echte religie heeft de macht “vor Gott und
Menschen angenehm zu machen.”
- De echte religie is met tolerantie, Sanftmut en weldoen
- De religie bewijst zijn waarheid in de hoogste
eerbaarheid, in eerlijk handelen ligt de waarheid van
het geloof, niet in boeken
- Mensenliefde, humaniteit (religieuze tolerantie is er een deel van) is
belichaamd.
- Humaniteitsideaal, wat later voorbeeldig wordt.
Sturm und Drang (1770-1785)
Motto: er zijn twee extremen → heel blij of heel verdrietig/depressief
Zeitgeschichte
- Duitsland bestaat uit 300 kleine vorstendommen
- Mensen wenden zich tegen de onderdrukking en uitbuiting door de adel
- Vrijheid: politiek, sociaal en persoonlijke leven
- “Le sentiment est plus que la raison” → buitenland wordt belangrijker
Kunstgeschichte
- Naamgeving van een drama van Friedrich Klinger
- Johann Gottfried Herder 1744-1803
- Duitse Rousseau: “Poëzie is niet iets wat je leert, maar iets uit het binnenste
van je hart”
- Volkslieder → Stimmen der Völker in Liedern
- De kunstenaar moet een genie zijn die uit intuïtie, spontaniteit en originaliteit schrijft
en zich niet bezighoudt met regels en wetten
- Protest tegen status quo (Faust bijvoorbeeld)
- Shakespeare groot voorbeeld. Regels boeien hem niet
- Epik: autobiografisch
- Die Leiden des jungen Werthers (grote zelfmoordgolf tot gevolg)
- Het burgerlijke individu moet zelf zijn identiteit bepalen, los van anderen
- Lyrik: volkse tendens → volkslieder
- Oden, hymnen en ballades
- Thema: Natuur, vrijheid en vaderland
- Dramatik is belangrijkst
- Invloed van Shakespeare: realistische drama
- Thema: politieke vrijheid, trouwen buiten klasse, onwettige moeder
- Explosivstil: grote contrasten
- Elfenkoning heeft S&D en Aufklärung
-
Aantekeningen
Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832)
- Groeit op in burgerij en gaat rechten studeren omdat het moest van zijn vader
- Herder laat hem kennismaken met Sturm und Drang in 1770
- 1770: verliefd op Friederieke Brion → liefdesgedichten
Aufklärung (1700-1770)
Zeitgeschichte
- Burgerlijke cultuur gaat ten onder door dertigjarige oorlog
- Was ontwikkeld in de stad in late middeleeuwen en renaissance
- Duitsland liep weer eens een beetje achter
- Spirituele cultuur: Aufklärung → blik op buitenland
- Verlichting
Kunstgeschichte
- Tijd van de reden
- Immanuel Kant
- “Habe Mut, dich deines eigenen Verstandes zu bedienen!”
- Reactie op … uit Barock: volledige omdraai
- Invloed religie kleiner, invloed wetenschap groter
- Optimisme: “de mens wordt gelukkiger door de reden/Vernunft)
- Benadrukken van de nood van mensenliefde en tolerantie → Duldsamkeit
- Franse invloed
- Vooral Gottsched (theater)
- Drama
- De drie eenheden (1 plek, 1 handeling, binnen 24 uur)
- Voorschrift van Alexandrijn (taal gebonden door ritme)
- Ständeklausel (hoofdpersonen = adel in tragedie)
- In komedie is de hoofdpersoon iemand uit burgerij
- Mensen kunnen wel zelf nadenken, maar hebben geen moed dit ook echt te doen.
Het grootste deel van de mensen vindt het gevaarlijk zelf na te denken
- Kerk en adel legde ze wel een mening op
Aantekeningen
Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781)
- Bürgerliche Tragödie
- Verwerpt de theorie van drie eenheden, vervangt Alexandrijn door Blankvers
(zonder rijm) en zet zich af van het Ständeklausel.
- Emilia Galotti & Minna von Barnhelm oder das Soldatenglück
- Kijkt veel naar Engelse literatuur
- Zijn literair voorbeeld was Shakespeare
- Wordt laatste 10 jaar van zijn leven Bibliothekars
- Rij van bijdragen voor geschiedenis en literatuur uit de bibliotheek
- Verdedigt het principe van de Aufklärung tegenover de intolerante Starrsinn van de
orthodoxe wereld
- Legt zijn religieuze standpunten uit in Nathan der Weise
- Het middelpunt van dit dramatische gedicht is de parabel van de drie
ringen
- Boccaccio
- “Welke van de drie wereldreligies (jodendom, christendom en
islamitische) is de ware religie, waar ze allemaal vordering uit halen?”
, - Lessing: De echte religie heeft de macht “vor Gott und
Menschen angenehm zu machen.”
- De echte religie is met tolerantie, Sanftmut en weldoen
- De religie bewijst zijn waarheid in de hoogste
eerbaarheid, in eerlijk handelen ligt de waarheid van
het geloof, niet in boeken
- Mensenliefde, humaniteit (religieuze tolerantie is er een deel van) is
belichaamd.
- Humaniteitsideaal, wat later voorbeeldig wordt.
Sturm und Drang (1770-1785)
Motto: er zijn twee extremen → heel blij of heel verdrietig/depressief
Zeitgeschichte
- Duitsland bestaat uit 300 kleine vorstendommen
- Mensen wenden zich tegen de onderdrukking en uitbuiting door de adel
- Vrijheid: politiek, sociaal en persoonlijke leven
- “Le sentiment est plus que la raison” → buitenland wordt belangrijker
Kunstgeschichte
- Naamgeving van een drama van Friedrich Klinger
- Johann Gottfried Herder 1744-1803
- Duitse Rousseau: “Poëzie is niet iets wat je leert, maar iets uit het binnenste
van je hart”
- Volkslieder → Stimmen der Völker in Liedern
- De kunstenaar moet een genie zijn die uit intuïtie, spontaniteit en originaliteit schrijft
en zich niet bezighoudt met regels en wetten
- Protest tegen status quo (Faust bijvoorbeeld)
- Shakespeare groot voorbeeld. Regels boeien hem niet
- Epik: autobiografisch
- Die Leiden des jungen Werthers (grote zelfmoordgolf tot gevolg)
- Het burgerlijke individu moet zelf zijn identiteit bepalen, los van anderen
- Lyrik: volkse tendens → volkslieder
- Oden, hymnen en ballades
- Thema: Natuur, vrijheid en vaderland
- Dramatik is belangrijkst
- Invloed van Shakespeare: realistische drama
- Thema: politieke vrijheid, trouwen buiten klasse, onwettige moeder
- Explosivstil: grote contrasten
- Elfenkoning heeft S&D en Aufklärung
-
Aantekeningen
Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832)
- Groeit op in burgerij en gaat rechten studeren omdat het moest van zijn vader
- Herder laat hem kennismaken met Sturm und Drang in 1770
- 1770: verliefd op Friederieke Brion → liefdesgedichten
