Samenvatting Psychologie de Basis tentamen 4

Psychologie de Basis 4
Kennisclip Attitudes
Wat is een attitude?
 Een verzameling van al je meningen en voorkeuren
 Automatische evaluatie van iets
o Voorbeeld: ik ga automatisch met de metro in plaats van de tram, dit gaat
zonder dat ik er een mening over heb.
 “Geneigdheid”

Waarom hebben we attitudes?
De 3 fundamentele menselijke motieven
1. Behoefte om ons goed te voelen over onszelf
- Mening/houding zegt iets over je identiteit, “waar je voor staat”
2. Behoefte om ergens bij te horen
- Verbinding voelen door dezelfde mening, “wij vinden”
3. Behoefte om de wereld accuraat waar te nemen / weten waar je aan toe bent
- Mening/houding geeft richting aan je handelen: houvast

Een attitude is opgebouwd uit jouw overwegingen.
Hoe meer overwegingen je hebt hoe complexer en genuanceerder de attitude is.
- Voorbeeld: vreemdgaan. Je hebt 2 belangrijke overwegingen namelijk vertrouwen
en eerlijkheid. Dan zorgt dit ervoor dat je een attitude hebt en je vreemdgaan dus
niet doet. Door maar 2 overwegingen is je mening erg sterk.
Feitje: Als je ergens nog niet mee in aanraking bent gekomen, of als je er nog niet over
nagedacht hebt, dan is je attitude vaak sterker.

Samenstelling attitudes:
1. Affectieve component
Wat voel je erbij? Ik vind konijntje schattig en lief, ik wil ze knuffelen = emoties
2. Cognitieve component
Wat weet je ervan? Zijn knaagdieren, lange oren, voeren
3. Gedragsmatige component
Wat doe je ermee? Hoe handel je ernaar? Als ik konijnen heb ga ik ze ’s ochtends
eten geven
Als zwakke affectieve of cognitieve attitude.

Soorten attitudes
Expliciete attitudes:
- Bewust
- Paraat
- Helder
Voorbeeld: Je krijgt de vraag, heb je vooroordelen? Je 1e reactie is, nee ik heb geen
vooroordelen, want je wilt ze ook niet hebben maar impliciet kunnen die vooroordelen er wel
zijn.

Impliciete attitudes:
- Onbewust
- Onopzettelijk
- Onbeheersbaar

Hoe meet je expliciete attitudes?
- Gewoonweg ernaar vragen
o Wat vind je van…
- Met een attitudeschaal (zo’n vragenlijst met stellingen van 0-5 etc.)

, Hoe meet je impliciete attitudes?
 Dat is wat lastiger aangezien deze niet bewust zijn
Meten van fysiologische reacties
- Hoofdbewegingen
- Hartslag (omhoog of omlaag)
- Huidgeleiding



Kennisclip Denkfouten
Cognitieve dissonantie:
- Tegenstrijd cognities (wat je denkt en vindt) tussen gedrag  denkwijze, attitude
en waarden aanpassen. (Wordt gezien als een beschermingsmechanisme)
Voorbeeld:
Je weet dat roken ongezond is, maar je rookt  “ik ben nog jong en gezond, ik ben niet
verslaafd.”

Confirmation bias:
- Negeren van dissonantie-veroorzakende zaken.
Voorbeeld:
Als je besloten hebt om naar Marokko te gaan in de zomer, dan negeer je alle voordelen van
andere vakantielanden en je negeert alle nadelen van Marokko.
- Verklaart (deels) het voortbestaan van:
o Paranormale overtuigingen en bijgeloof
o Samenzweringstheorieën (conspiracy theories)

Fundamentele attributiefout:
- Zien van het gedrag van anderen:
o Nadruk op persoonlijke karaktertrekken, bijna geen nadruk op de situatie
Voorbeeld:
Student komt te laat, docent maakt fundamentele attributiefout (neiging) omdat zij denkt dat
het gaat om een luie student die te laat is omdat hij er geen zin in had, moe was etc.
(karaktertrekken, persoonlijk) terwijl de trein vertraging had (de situatie)

Self-serving bias:
- Beoordeling van zelf:
o Nadruk op interne factoren (karakter) als uitkomst positief
o Nadruk op externe factoren (situatie) als uitkomst negatief
Voorbeeld:
Als je veel geld hebt ben je geneigd om te zeggen: “Ik ben hier gekomen omdat ik zo’n
doorzetter ben, ik werk hard, ik ben slim etc.” Dus de positieve kant komt door je eigen
krachten en karakter. Als je weinig geld hebt dan ligt het niet aan jou maar aan de situatie.
Zo betaalt je baan je te weinig en is je huur te hoog en daarom hou je niet veel geld over.

Opwaartse/neerwaartse sociale vergelijkingen:
Attitude (mening) naar jezelf veranderen.
- Opwaarts:
o Vergelijking tussen eigen stressvolle situaties en die van anderen met een
effectievere coping strategie  voorbeeld om van te leren (maar kan zelf
beeld verlagen.)
Voorbeeld:
Als je een presentatie moet geven en dat vindt je spannend. Dan kijk je naar iemand anders
die een presentatie geeft en dan denk je: ‘Die doet dat veel beter, ziet er beter uit.” Dan ben