Samenvatting Geschiedenis historische contexten havo

Geschiedenis historische contexten

Het Britse rijk
Kenmerkende aspecten
Tijdvak 5 – kenmerkend aspect 18
Het begin van de Europese overzeese expansie.

Tijdvak 5 – kenmerkend aspect 21
De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West – Europa
tot gevolg had.

Tijdvak 6 – kenmerkend aspect 25
Wereldwijde handelscontacten, handels kapitalisme en het begin van de
wereldeconomie.

Tijdvak 7 – kenmerkend aspect 27
Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen
van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.

Tijdvak 7 – kenmerkend aspect 29
Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantage
koloniën en de daarmee verbonden trans-Atlatische slavenhandel, en de
opkomst van het abolitionisme.

Tijdvak 7 – kenmerkend aspect 30
De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over
grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.

Tijdvak 8 – kenmerkend aspect 31
De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële samenleving.

Tijdvak 8 – kenmerkend aspect 32
Discussies over de ‘sociale kwestie’.

Tijdvak 8 – kenmerkend aspect 33
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.

Tijdvak 8 – kenmerkend aspect 34
De opkomst van emancipatiebewegingen.

Tijdvak 8 – kenmerkend aspect 35
Voortschrijdende democratisering met deelname van steeds meer mannen en
vrouwen aan het politieke proces.

Tijdvak 8 – kenmerkend aspect 36
De opkomst van politiek – maatschappelijke stromingen: liberalisme,
nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.

1, Engeland tegen Spanje
Deelvraag, op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de
Amerika’s (1585 – 1833)?

,16e eeuw, Europese overzeese expansie

Waarom wilden landen koloniën?
Economie
 Specerijen
 Goud en zilver
 Grondstoffen

Politiek
 Veroveren van een groot rijk

Cultuur
 Nieuwsgierigheid en zucht naar avontuur
 Verspreiding van het christendom

Portugezen en Spanjaarden begonnen met de Europese overzeese expansie.

Eind 16e eeuw, Engelsen verkennen Noord - Amerika
Ze zijn op zoek naar:
 Mogelijke uitvalsbasis in de strijd met Spanje
 Eventuele kolonie

1585, Roanoke wordt de eerste kolonie van Engeland.

16e eeuw, reformatie leidt tot splitsing van christendom in Europa.
Katholiek – Protestant

Anglicaans, Engeland
Katholiek, trouw aan de paus, Spanje

Katholieke koning Filips II van Spanje stuurt de ‘onoverwinnelijke’ Armada om
Engeland aan te vallen.
Aanval mislukt. Engeland verlaat Spanje, maar Engeland kan eerste kolonie in
Noord – Amerika niet behouden.




2, De eerste Engelse kolonisten
Deelvraag, op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de
Amerika’s (1585-1833)?

In de 17e eeuw stichtten Engelsen nieuwe kolonies in Noord - Amerika
Aantal kolonisten in Noord – Amerika groeit gestaag.

,Verschillende reden voor vertrek naar koloniën:
 Landbouwgrond
 Handel (met inheemse bevolking, indianen)
 Werkgelegenheid in nijverheid
 Goud en zilver
 Geloofsvervolging in Europa

Strenge calvinistische puriteinen vinden Anglicaanse kerk te katholiek.
Ze vrezen vervolging door katholieke koning van Engeland.
Puriteinen vluchten naar de tolerante Nederlandse republiek.
Ze zijn bang dat ze hun cultuur verliezen in de republiek.
Puriteinen vertrekken naar Noord – Amerika.

1620, stichting van puriteinse nederzetting in New England.
Doel: geheel nieuwe puriteinse calvinistische samenleving starten.
Ze worden Pilgrim Fathers genoemd: voorvaders van de Verenigde Staten.

Kolonisten zijn afhankelijk van inheemse bevolking voor voedsel.
Kolonisten – gebruiksvoorwerpen - indianen
Indianen – voedsel – kolonisten

Veel kolonisten kijken neer op ‘barbaarse Indianen’
 Indianen worden tot slaaf gemaakt
 Kolonisten nemen grondgebied in


Inheemse bevolking wordt gedecimeerd door:
 Bloedige oorlogen
 Nieuwe Europese ziektes




3, verschillende soorten koloniën
Deelvraag, op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de
Amerika’s (1585-1833)?

13 Britse koloniën in Noord - Amerika
Noorden, vestigingskolonien
Bevolking bestaat vooral uit Europeanen en hun afstammelingen
 Landbouw
 Handel
 Nijverheid

, Zuiden, plantage koloniën
Bevolking bestaat voor een groter deel uit slaven
Producten voor de export onder andere
 Katoen
 Tabak

13 koloniën vormen slechts een deel van het Britse rijk in Amerika.
Andere plantage koloniën zijn winstgevender. Bijvoorbeeld Barbados en Jamaica
in het Caribische gebied.
Alle Engelse koloniën maken gebruik van slavenhandel.

Slavenhandel groeit door lucratieve driehoekshandel.
Hiervoor richten de Engelsen de Royal African Company op.
RAC heeft het monopolie op de Engelse handel met West – Afrika.




4, De Amerikaanse revolutie
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse kolonien in de Amerika's?
(1585 - 1833)?
18e eeuw, verlichting
Stroming van geleerden die meenden dat alles met behulp van het verstand kon
worden verklaard. Dat zou bijdragen aan de vooruitgang van de samenleving.
Verlichting zorgt voor grote veranderingen in het denken over de samenleving.
Dislike, samenleving gebaseerd op erfelijke rechten en plichten of religieuze
ideeen (traditie en bijgeloof).
Liever een samenleving gebaseerd op de rede.
18e eeuw, europese kolonisten komen in aanraking met verlichte ideeen.
Rousseau en Locke - volkssoevereiniteit
- De bevolking heeft het hoogste gezag.