Hoofdstuk 2: De Klassieke oudheid (Grieken en Romeinen)
Paragraaf 1: De Griekse democratie
De Atheense democratie bestond uit een volksvergadering. Er kwamen burgers
bijeen van verschillende gemeenten/wijken om over wetvoorstellen te
vergaderen en te stemmen. De term voor de democratie die werd gebruikt in
Athene noemen we ook wel de directe democratie. Dit is een vorm van
democratie waarbij alle Atheense mannen die geen slaaf waren, rechtstreeks
mochten meebeslissen. Een voorwaarde voor deze democratie is dat er niet te
veel burgers zijn. In het oude Griekenland kon de directe democratie ontstaan
doordat Grieken in kleine stadstaatjes (polis) woonden. Alleen vrije/volwassen
mannen bezaten burgerrecht (het recht dat toebehoort aan de bewoners van
een bepaalde stad of staat).
Deze onderlinge gelijkheid was erg belangrijk voor de Atheners. Ze vreesde
namelijk voor een al te machtige leider. Ze wilde een tiran voorkomen. Een
tiran is een tijdelijke alleenheerser. De belangrijkste beslissingen waren dus in
handen van de volksvergadering. Omdat hier niet alles aan de orde kon komen,
koos de volksvergadering elk jaar een stadsbestuur, de raad van 500. Het
dagelijkse bestuur had elke dag een andere voorzitter en om de maand andere
50 raadsleden. De bestuursfuncties waren dus tijdelijk en je werd verkozen. De
angst voor al te veel macht bij één persoon was ook zichtbaar in het leger.
Filosofische Grieken ontwikkelden in de loop van de tijd een wetenschappelijke
manier van denken, waarbij ze alles met hun verstand probeerden te
beredeneren. De Grieken hadden een gezamelijk schrift en taal. Daarnaast
geloofden ze in veel in goden.
Paragraaf 2: Het hellenisme, niet belangrijk, kort samengevat:
Aan de onafhankelijkheid van de Griekse stadstaatjes kwam een einde toen zij
werden veroverd door Alexander de grote (Koning van Macedonië). Deze
jeugdige veroveraar naam geen genoegen met Griekenland, maar veroverde
ook het uitgestrekte Perzische rijk en Egypte. Het hellenisme betekent het
verspreiden van de Griekse cultuur buiten Griekeland. Het leger van Alexander
de grote nam de Griekse cultuur met zich mee naar het Oosten.
, Paragraaf 3: De Romeinse republiek
Het ontstaan en de uitbreiding van het Romeinse rijk hebben verschillende
oorzaken. De vernietiging van Carthago (belangrijke handelsstad in Noord-
Afrika) vormt onderdeel van de ontstaansgeschiedenis van het Romeinse rijk.
Het was nooit het plan om een groot rijk te stichten. Dat zo’n rijk uiteindelijk
ontstond kwam dus door een aaneenschakeling van gebeurtenissen. De
behoefte aan veiligheid en de wens van macht en roem stimuleerden
bijvoorbeeld steeds nieuwe generaties Romeinen om gebieden te veroveren.
Dat kostte geld en soldaten, maar door de veroveringen namen ook de
inkomsten toe. De geschiedenis van de Romeinse veroveringen strekt zich uit
over vele eeuwen. Vanaf de 3e eeuw had Rome inmiddels een groot deel van
Italië onder controle. Later werden ook Spanje, Griekenland, Noord-Afrika,
Frankrijk en deken van het Midden-Oosten aan het Romeinse rijk toegevoegd.
In de 2e eeuw was het rijk op z’n grootst en woonden er zo’n 50 miljoen
mensen.
Bij de uitbreiding van hun rijk maakten de Romeinen gebruik van twee
middelen: diplomatie en oorlogvoering. Deze twee vulden elkaar aan. De
diplomatie bestond vooral uit het sluiten van bondgenootschappen met lokale
beheerders. Rome beloofde daarbij bescherming in ruil voor gehoorzaamheid
en levering nog van soldaten. Trouwe bondgenoten (zoals Utica) werden
beloond. Faalde deze diplomatie, dan probeerde Rome het door middel van
militair geweld oftewel oorlogvoering.
Er waren 3 redenen waarom de Romeinen zoveel aan het verover waren.
Reden 1 (offensief): Voor glorie, eer, macht en roem
Reden 2 (defensief): Bescherming en veiligheid
Reden 3 (economisch): Voedsel, slaven, belasting en handelsnetwerken
Het bestuur van de Romeinse republiek bestond uit magistraten. Dat waren
mensen die tijdelijk een hoog ambt vervulden. Deze magistraten werden
aangewezen door vergaderingen van burgers. Burgers hadden een belangrijke
rol in de wetgeving, daarom werd Rome in die tijd een republiek genoemd.
Centraal in de republiek stond de senaat, een permanente vergadering van
ongeveer 300 leden, die afkomstig waren uit de rijkste en machtigste families.
De senaat nam de belangrijke besluiten. Bovendien benoemde hij elk jaar uit
zijn midden 2 leden tot consul. De consul was de hoogste ambtenaar drager in
de romeinse republiek. Ze waren verantwoordelijk voor het burgerlijke en
militaire bestuur.
Paragraaf 1: De Griekse democratie
De Atheense democratie bestond uit een volksvergadering. Er kwamen burgers
bijeen van verschillende gemeenten/wijken om over wetvoorstellen te
vergaderen en te stemmen. De term voor de democratie die werd gebruikt in
Athene noemen we ook wel de directe democratie. Dit is een vorm van
democratie waarbij alle Atheense mannen die geen slaaf waren, rechtstreeks
mochten meebeslissen. Een voorwaarde voor deze democratie is dat er niet te
veel burgers zijn. In het oude Griekenland kon de directe democratie ontstaan
doordat Grieken in kleine stadstaatjes (polis) woonden. Alleen vrije/volwassen
mannen bezaten burgerrecht (het recht dat toebehoort aan de bewoners van
een bepaalde stad of staat).
Deze onderlinge gelijkheid was erg belangrijk voor de Atheners. Ze vreesde
namelijk voor een al te machtige leider. Ze wilde een tiran voorkomen. Een
tiran is een tijdelijke alleenheerser. De belangrijkste beslissingen waren dus in
handen van de volksvergadering. Omdat hier niet alles aan de orde kon komen,
koos de volksvergadering elk jaar een stadsbestuur, de raad van 500. Het
dagelijkse bestuur had elke dag een andere voorzitter en om de maand andere
50 raadsleden. De bestuursfuncties waren dus tijdelijk en je werd verkozen. De
angst voor al te veel macht bij één persoon was ook zichtbaar in het leger.
Filosofische Grieken ontwikkelden in de loop van de tijd een wetenschappelijke
manier van denken, waarbij ze alles met hun verstand probeerden te
beredeneren. De Grieken hadden een gezamelijk schrift en taal. Daarnaast
geloofden ze in veel in goden.
Paragraaf 2: Het hellenisme, niet belangrijk, kort samengevat:
Aan de onafhankelijkheid van de Griekse stadstaatjes kwam een einde toen zij
werden veroverd door Alexander de grote (Koning van Macedonië). Deze
jeugdige veroveraar naam geen genoegen met Griekenland, maar veroverde
ook het uitgestrekte Perzische rijk en Egypte. Het hellenisme betekent het
verspreiden van de Griekse cultuur buiten Griekeland. Het leger van Alexander
de grote nam de Griekse cultuur met zich mee naar het Oosten.
, Paragraaf 3: De Romeinse republiek
Het ontstaan en de uitbreiding van het Romeinse rijk hebben verschillende
oorzaken. De vernietiging van Carthago (belangrijke handelsstad in Noord-
Afrika) vormt onderdeel van de ontstaansgeschiedenis van het Romeinse rijk.
Het was nooit het plan om een groot rijk te stichten. Dat zo’n rijk uiteindelijk
ontstond kwam dus door een aaneenschakeling van gebeurtenissen. De
behoefte aan veiligheid en de wens van macht en roem stimuleerden
bijvoorbeeld steeds nieuwe generaties Romeinen om gebieden te veroveren.
Dat kostte geld en soldaten, maar door de veroveringen namen ook de
inkomsten toe. De geschiedenis van de Romeinse veroveringen strekt zich uit
over vele eeuwen. Vanaf de 3e eeuw had Rome inmiddels een groot deel van
Italië onder controle. Later werden ook Spanje, Griekenland, Noord-Afrika,
Frankrijk en deken van het Midden-Oosten aan het Romeinse rijk toegevoegd.
In de 2e eeuw was het rijk op z’n grootst en woonden er zo’n 50 miljoen
mensen.
Bij de uitbreiding van hun rijk maakten de Romeinen gebruik van twee
middelen: diplomatie en oorlogvoering. Deze twee vulden elkaar aan. De
diplomatie bestond vooral uit het sluiten van bondgenootschappen met lokale
beheerders. Rome beloofde daarbij bescherming in ruil voor gehoorzaamheid
en levering nog van soldaten. Trouwe bondgenoten (zoals Utica) werden
beloond. Faalde deze diplomatie, dan probeerde Rome het door middel van
militair geweld oftewel oorlogvoering.
Er waren 3 redenen waarom de Romeinen zoveel aan het verover waren.
Reden 1 (offensief): Voor glorie, eer, macht en roem
Reden 2 (defensief): Bescherming en veiligheid
Reden 3 (economisch): Voedsel, slaven, belasting en handelsnetwerken
Het bestuur van de Romeinse republiek bestond uit magistraten. Dat waren
mensen die tijdelijk een hoog ambt vervulden. Deze magistraten werden
aangewezen door vergaderingen van burgers. Burgers hadden een belangrijke
rol in de wetgeving, daarom werd Rome in die tijd een republiek genoemd.
Centraal in de republiek stond de senaat, een permanente vergadering van
ongeveer 300 leden, die afkomstig waren uit de rijkste en machtigste families.
De senaat nam de belangrijke besluiten. Bovendien benoemde hij elk jaar uit
zijn midden 2 leden tot consul. De consul was de hoogste ambtenaar drager in
de romeinse republiek. Ze waren verantwoordelijk voor het burgerlijke en
militaire bestuur.
