Samenvatting Kennislijn Welkom OVK11WKM01

KENNISLIJN 1.1
GEZONDHEID, GEZONDHEIDSGEDRAG EN GEZONDHEIDSVAARDIGHEDEN

Gezondheidspsychologie ontstaan uit:
 Sociale psychologie
 Behaviorisme
 Klinische psychologie
 Cognitieve psychologie


Medische psychologie: Een psychisch probleem is een symptoom van een achterliggend
lichamelijk gebrek.

Psychosomatische geneeskunde: Lichaam en geest hebben beide invloed op gezondheid
en ziekte

Medische sociologie: Gezondheid en ziekte moeten in een breder sociaal perspectief
worden geplaatst

Klinische psychologie: Vakgebied dat zich specialiseert in de diagnostiek en behandeling
van mensen met psychische problemen

Gezondheidsgedrag: Gedrag, ongeacht de gezondheidstoestand waarin men bevindt

Gezondheidsvaardigheden: De combinatie van cognitieve en sociale vaardigheden
aangeduid die nodig is om adequaat met informatie over gezondheid, ziekte en zorg om te
gaan.

Collectivisme: Legt nadruk op het individu als deel van een groter geheel

! HOLISME: Men pakt niet alleen het zuiver lichamelijke of waarneembare aan, maar het
hele wezen


.
.
.
.
;

.
.
.
.

,WANNEER IS IEMAND DE CLIËNT VAN DE VERPLEEGKUNDIGE?

GEZONDHEID  GEZONDHEIDSGEDRAG  GEZONDHEIDSVAARDIGHEDEN




ACTUEEL GESCHAAD Vermogens die leiden tot gezondheidsgedrag
BEDREIGD Toereikend/ beperkt toereikend

EDUQUAAT/INADEQUAAT
Dat wat een persoon voor zichzelf
(en andere) doet om gezond te blijven

Eduquaat = Gaat beter
Inadequaat = Gaat slechter

GEZONDHEIDSVAARDIGHEDEN (ZZA):
ZELFREDZAAMHEID:  Praktisch zelf de dingen kunnen doen
ZELFMANAGEMENT:  Sturing kunnen geven aan wat er moet gebeuren
ADEPTIEF VERMOGEN:  Geduld, volhouden, loslaten en accepteren

MODELLEN/VISIES OVER GEZONDHEID EN ZIEKTE

Lekentheorie: Wat een persoon zelf begrijpt

Biologische visie op de gezondheid: Stabiel houden van processen en reacties in het
lichaam

Medisch-biologische visie op de gezondheid: Richt zich vooral op ziekte en de
behandeling en preventie van ziekte

Voorkomen van …

Psychologische visie op de gezondheid: Gaat om het geestelijk vervullen van de sociale en
maatschappelijke rollen van een persoon (persoonlijke benadering)

Sociologische visie op de gezondheid: Waarbij iemand goede relaties onderhoudt met
zijn omgeving

Bio psychosociale visie op de gezondheid: Optelsom van alles + bio psychosociale
aspecten

Sociale visie op de gezondheid: Persoon is gezond als hij zijn sociale rollen in de
maatschappij kan vervullen binnen geldende waarde en normen
Professionele, medische gezondheid: Afwezigheid van ziekte of lichaamsgebrek
(Klassieke benadering)


2

,Homeostase: Het contact houden van fysiologische processen en biochemische reacties in
het menselijk lichaam

Humane, Multi causale visie op gezondheid: De mens is meer dan zijn lichaam (bredere
benadering, positieve benadering)

! Dynamische visie op gezondheid: De mens is als holistische eenheid gezond wanneer hij
in balans is met zowel zichzelf als zijn externe milieu. En door zijn aanpassingsvermogen en
de regie te houden op zijn gezondheid. (Zo worden wij opgeleid)

HOLISTISCH: Breed kijken naar…

ILLNESS, SICKNESS, DISEASE

Illness: Het ziektegevoel
Sickness: Hoe iemand met zijn ziekte en met zijn klachten omgaat
Disease: Ziekte zoals wij die constateren, de meetbare stoornis volgens de diagnose van de
arts

POSITIEVE GEZONDHEID = ZZA:
 Persoonsgericht
 Aandacht voor de hulpvraag
 Aandacht voor de situatie waarbinnen de hulpvraag gesteld wordt
 Aandacht voor de mogelijkheden van de cliënt om ook zelf bij te dragen aan het
beantwoorden/oplossen van de hulpvraag


6 DIMENSIES POSITEIVE GEZONDHEID
1. Lichaamsfunctie
2. Mentaal welbevinden
3. Zingeving
4. Kwaliteit van leven
5. Meedoen
6. Dagelijks functioneren




3

, WHO: Wereldgezondheidsorganisatie
Doel: Op internationaal niveau de gezondheid te bevorderen en daarmee
gezondheidsproblemen terug te dringen.
Gezondheidsverschillen in en tussen landen terugdringen

Definitie gezondheid 1948: ‘A state of complete physical, social and mental well-being and
not merely the absence of disease or infirmity’

Nul delijnszorg – Rijksvaccinatieprogramma  preventie
Eerstelijnszorg – Huisarts
Tweedelijnszorg – Specialistische zorg




KENNISLIJN 1.2
BEHOUD GEZONDHEID VAN HET OPGROEIEND KIND

Kraambed:
Borstvoeding komt op gang  vorming colostrum (biest)
Hormonen komen op gang
 Prolactine = melkproductie
 Oxytocine = toeschietreflex

Elasticiteit symfyse  kan tot bekken instabiliteit leiden

A terme zuigeling = 37-42 weken zwangerschap
Ranprematuur = 32-37 weken zwangerschap
Prematuur = < 32 weken zwangerschap
Serotien = > 42 weken zwangerschap

Lichaamsgewicht daalt circa 10% in de eerste weken

Zuigeling  Hartslag 120-150 per minuut
 Adem frequentie 40-50 per minuut

HIELPRIK PKU (FENYLKETONURIE)
 Na 4e – 7e dag na geboorte
 Opsporen stofwisselingsziekte
 PKV
= Phenylalanine komt vrij bij de afbraak van eiwitten  hoge concentratie 
zenuwcellen beschadigen
= Te kort/afwezigheid van enzym
= Gevolg  hersenbeschadiging en verstandelijk beperking
4