Hoorcollege Europese Economie II: Macro
Hoorcollege 2: Economische groei en integratie
Zorgt Europese integratie voor economische groei? Volgens het Centraal
Plan Bureau levert het de Europese burger 2000 euro per jaar. Is dit ook
economische groei?
Wat is economische groei eigenlijk?
- Groei van het per capita inkomen (BBP) Economische groei vereist
meer productie per arbeider.
Hoe kun je ieder jaar meer produceren?
Antwoord: Ieder jaar meer of betere ‘tools’ (hulpmiddelen), wat zijn die
‘tools’ (= kapitaal):
- fysiek kapitaal: machines, deze zorgen ervoor dat we meer kunnen
produceren
- human capital: skills, training, experience, etc.
- Knowledge capital: technologie
B&W hoofdstuk 7: het effect van Europese integratie op economische
groei.
Is er economische groei door de interne markt van Europa?
Ja, maar deze is tijdelijk. Europese integratie leidt volgens hen tot
efficiëntere allocatie van productiefactoren.
1. Efficiëntere productie (werkloze Spanjaarden gaan naar Duitsland
om daar te werken
2. Beter investeringsklimaat: extra investeringen
Hogere productiviteit leidt tot meer economische groei
Deze voordelen zijn echter niet constant, maar is tijdelijk/eenmalig.
Om de vraag: is de economie van de EEC landen sterker gegroeid dan
landen die hier niet lid van waren?, te kunnen beantwoorden, maakt B&W
gebruik van het Solow model. Hiervoor is het noodzakelijk om een aantal
aannames te doen:
- Eu = gesloten economie
- Volledig geïntegreerd kapitaal en arbeidsmarkt
- Overal dezelfde technologie
- Huishoudens sparen (en investeren) een vast percentage van het
inkomen s (20 – 35 %).
Het model laat zien dat er sprake is van afnemende meeropbrengsten.
Samenvattend:
Afnemende meeropbrengsten, dat wil zeggen:
- productiviteit neemt toe, maar
- de groei (van de productiviteit) neemt af
dalende marginale productiviteit kapitaal (MPK)
dalend rendement op kapitaal
de MPK bereken je door de verandering in productiviteit te
verrekenen met de verandering in kapitaal, de curve is aflopend,
omdat kapitaal niet meer zo veel stijgt als er reeds veel
, geïnvesteerd is. Het rendement is gelijk aan verandering Y
(productie) gedeeld door verandering X (kapitaal).
Waar komt kapitaal vandaan? Bedrijven lenen dit, hoe veel leent een
bedrijf?
Antwoord: tot marginale kosten van kapitaal gelijk is aan de marginale van
de kosten. Wat kost het en wat levert het op? Zolang iets meer oplevert
dan het kost, blijf je produceren, totdat dit gelijk is aan de baten. MC =
MR.
Marginale opbrengst van kapitaal = MPK: de hoeveelheid extra
productiviteit als gevolg van de hogere investering van kapitaal. Dit zijn de
marginale baten.
Marginale kosten van kapitaal = r (rente)
Bedrijven blijven dus lenen, totdat MPK gelijk is aan r.
Problemen van het kapitaal:
Machines verslijten/verouderen en daarom moeten ze worden
afgeschreven. Afschrijving op kapitaal:
Netto toevoeging aan kapitaalgoederenvoorraad: = investering –
afschrijving
1. investering = vast percentage van de GDP (s =
savings/gespaard geld)
= 30% van nationaal inkomen
= s (GDP/L) =0,3 (GDP/L)
2. Afschrijving = vast percentage per jaar -> zie PP voor teken.
= (K/L) = 0,12 (K/L)
/L betekent gedeeld door aantal werkenden, productiemiddelen. Als je de
productie deelt door de L, krijg je de arbeidsproductiviteit per werknemer.
Je kunt op de Solow diagram aflezen hoe veel er bij een bepaalde
productie wordt geïnvesteerd en afgeschreven. Het evenwicht ligt bij het
raakpunt van de afschrijvingscurve en investeringcurve, dat is een
evenwicht van de kapitaal input. Het kan niet zo zijn de afschrijving hoger
ligt dan de investeringen.
Essentie van het solow model:
- kapitaalaccumulatie is geen bron van lange termijn groei
- Evenwicht = K/L* = ‘vast’ punt
Hoe verklaart Solow dan economische groei?
Antwoord: technologische ontwikkeling
Effect technologische ontwikkeling: technologische verbetering zorgt voor
productiestijging
Europese integratie in Solow model
2 effecten van Europese integratie op groei:
, 1. allocatie effect: efficiëntere allocatie zorgt voor
productiviteitsstijging: met zelfde hoeveelheid K
(kapitaalsintensiteit) meer productie
2. ‘Medium term growth bonus’ effect: meer kapitaal door beter
investeringsklimaat.
Idee van dit effect: Europese integratie meer efficiëntie beter
investeringsklimaat meer investering/per arbeider hoger
GDP/per arbeider kapitaalintensievere productie (K/L gestegen)
productie per arbeider stijgt.
= Eenmalige economische groei door Europese integratie
Medium Term growth bonus effect
Ook: induced capital formation effect
Lange termijn groei: knowledge capital
Niet alles fysiek kapitaal; maar ook knowledge capital: bijvoorbeeld
technologie
Belangrijkste kenmerk knowledge:
Geen afnemende meeropbrengsten, maar constante meeropbrengsten.
Essentie: Europese integratie kan rate of technical progress veranderen.
Hoorcollege 3
Metaal geld (goud en zilver)
Metaal geld: de hele wereld één grote monetaire unie. Waarde van papier
is gebaseerd op vertrouwen (fiducie). Fudiciar geld:
- nominale waarde > intrinsieke waarde
- bedrag dat op het geld staat > waarde van het materiaal
Bij 2 soorten geld: Wet van Gresham: ‘Bad money drives out good money’
Wisselkoers regimes:
Twee keuzes: vaste of zwevende wisselkoers.
Een vaste wisselkoers wordt vastgesteld door een centrale bank, als deze
is vastgesteld op een bepaald bedrag/koers, dan verandert koers
minimaal. Dit kan problemen opleveren als de waarde van het geld/de
koers niet meer overkomt met de economische gesteldheid het land.
Zwevende wisselkoers: koers is zeer veranderlijk, hangt af van vraag en
aanbod naar die valuta. Werkt hetzelfde als altijd: als er veel vraag naar is
een bepaalde valuta, dan stijgt de prijs/koers van deze valuta. Wat bepaalt
dan de vraag en aanbod van valuta? Dat hangt van de vraag naar
goederen uit dat land, bijvoorbeeld een product uit Amerika: om uit de VS
iets te kopen, moet je betalen met dollars: om deze te krijgen bied je je
eigen euro’s aan en vraag je dollars: daarmee stijgt de koers van de USD
en daalt die van de euro (toenemend aanbod). Andere factoren die de
koers beïnvloeden zijn valutahandelaren, centrale banken (zij kopen of
verkopen een bepaalde valuta om hun eigen valuta te
beschermen/verbeteren).
Hoe vindt bij vaste wisselkoers aanpassing plaats? De centrale bank kan
ervoor kiezen om de spilkoers aan te passen, omdat deze waarschijnlijk
Hoorcollege 2: Economische groei en integratie
Zorgt Europese integratie voor economische groei? Volgens het Centraal
Plan Bureau levert het de Europese burger 2000 euro per jaar. Is dit ook
economische groei?
Wat is economische groei eigenlijk?
- Groei van het per capita inkomen (BBP) Economische groei vereist
meer productie per arbeider.
Hoe kun je ieder jaar meer produceren?
Antwoord: Ieder jaar meer of betere ‘tools’ (hulpmiddelen), wat zijn die
‘tools’ (= kapitaal):
- fysiek kapitaal: machines, deze zorgen ervoor dat we meer kunnen
produceren
- human capital: skills, training, experience, etc.
- Knowledge capital: technologie
B&W hoofdstuk 7: het effect van Europese integratie op economische
groei.
Is er economische groei door de interne markt van Europa?
Ja, maar deze is tijdelijk. Europese integratie leidt volgens hen tot
efficiëntere allocatie van productiefactoren.
1. Efficiëntere productie (werkloze Spanjaarden gaan naar Duitsland
om daar te werken
2. Beter investeringsklimaat: extra investeringen
Hogere productiviteit leidt tot meer economische groei
Deze voordelen zijn echter niet constant, maar is tijdelijk/eenmalig.
Om de vraag: is de economie van de EEC landen sterker gegroeid dan
landen die hier niet lid van waren?, te kunnen beantwoorden, maakt B&W
gebruik van het Solow model. Hiervoor is het noodzakelijk om een aantal
aannames te doen:
- Eu = gesloten economie
- Volledig geïntegreerd kapitaal en arbeidsmarkt
- Overal dezelfde technologie
- Huishoudens sparen (en investeren) een vast percentage van het
inkomen s (20 – 35 %).
Het model laat zien dat er sprake is van afnemende meeropbrengsten.
Samenvattend:
Afnemende meeropbrengsten, dat wil zeggen:
- productiviteit neemt toe, maar
- de groei (van de productiviteit) neemt af
dalende marginale productiviteit kapitaal (MPK)
dalend rendement op kapitaal
de MPK bereken je door de verandering in productiviteit te
verrekenen met de verandering in kapitaal, de curve is aflopend,
omdat kapitaal niet meer zo veel stijgt als er reeds veel
, geïnvesteerd is. Het rendement is gelijk aan verandering Y
(productie) gedeeld door verandering X (kapitaal).
Waar komt kapitaal vandaan? Bedrijven lenen dit, hoe veel leent een
bedrijf?
Antwoord: tot marginale kosten van kapitaal gelijk is aan de marginale van
de kosten. Wat kost het en wat levert het op? Zolang iets meer oplevert
dan het kost, blijf je produceren, totdat dit gelijk is aan de baten. MC =
MR.
Marginale opbrengst van kapitaal = MPK: de hoeveelheid extra
productiviteit als gevolg van de hogere investering van kapitaal. Dit zijn de
marginale baten.
Marginale kosten van kapitaal = r (rente)
Bedrijven blijven dus lenen, totdat MPK gelijk is aan r.
Problemen van het kapitaal:
Machines verslijten/verouderen en daarom moeten ze worden
afgeschreven. Afschrijving op kapitaal:
Netto toevoeging aan kapitaalgoederenvoorraad: = investering –
afschrijving
1. investering = vast percentage van de GDP (s =
savings/gespaard geld)
= 30% van nationaal inkomen
= s (GDP/L) =0,3 (GDP/L)
2. Afschrijving = vast percentage per jaar -> zie PP voor teken.
= (K/L) = 0,12 (K/L)
/L betekent gedeeld door aantal werkenden, productiemiddelen. Als je de
productie deelt door de L, krijg je de arbeidsproductiviteit per werknemer.
Je kunt op de Solow diagram aflezen hoe veel er bij een bepaalde
productie wordt geïnvesteerd en afgeschreven. Het evenwicht ligt bij het
raakpunt van de afschrijvingscurve en investeringcurve, dat is een
evenwicht van de kapitaal input. Het kan niet zo zijn de afschrijving hoger
ligt dan de investeringen.
Essentie van het solow model:
- kapitaalaccumulatie is geen bron van lange termijn groei
- Evenwicht = K/L* = ‘vast’ punt
Hoe verklaart Solow dan economische groei?
Antwoord: technologische ontwikkeling
Effect technologische ontwikkeling: technologische verbetering zorgt voor
productiestijging
Europese integratie in Solow model
2 effecten van Europese integratie op groei:
, 1. allocatie effect: efficiëntere allocatie zorgt voor
productiviteitsstijging: met zelfde hoeveelheid K
(kapitaalsintensiteit) meer productie
2. ‘Medium term growth bonus’ effect: meer kapitaal door beter
investeringsklimaat.
Idee van dit effect: Europese integratie meer efficiëntie beter
investeringsklimaat meer investering/per arbeider hoger
GDP/per arbeider kapitaalintensievere productie (K/L gestegen)
productie per arbeider stijgt.
= Eenmalige economische groei door Europese integratie
Medium Term growth bonus effect
Ook: induced capital formation effect
Lange termijn groei: knowledge capital
Niet alles fysiek kapitaal; maar ook knowledge capital: bijvoorbeeld
technologie
Belangrijkste kenmerk knowledge:
Geen afnemende meeropbrengsten, maar constante meeropbrengsten.
Essentie: Europese integratie kan rate of technical progress veranderen.
Hoorcollege 3
Metaal geld (goud en zilver)
Metaal geld: de hele wereld één grote monetaire unie. Waarde van papier
is gebaseerd op vertrouwen (fiducie). Fudiciar geld:
- nominale waarde > intrinsieke waarde
- bedrag dat op het geld staat > waarde van het materiaal
Bij 2 soorten geld: Wet van Gresham: ‘Bad money drives out good money’
Wisselkoers regimes:
Twee keuzes: vaste of zwevende wisselkoers.
Een vaste wisselkoers wordt vastgesteld door een centrale bank, als deze
is vastgesteld op een bepaald bedrag/koers, dan verandert koers
minimaal. Dit kan problemen opleveren als de waarde van het geld/de
koers niet meer overkomt met de economische gesteldheid het land.
Zwevende wisselkoers: koers is zeer veranderlijk, hangt af van vraag en
aanbod naar die valuta. Werkt hetzelfde als altijd: als er veel vraag naar is
een bepaalde valuta, dan stijgt de prijs/koers van deze valuta. Wat bepaalt
dan de vraag en aanbod van valuta? Dat hangt van de vraag naar
goederen uit dat land, bijvoorbeeld een product uit Amerika: om uit de VS
iets te kopen, moet je betalen met dollars: om deze te krijgen bied je je
eigen euro’s aan en vraag je dollars: daarmee stijgt de koers van de USD
en daalt die van de euro (toenemend aanbod). Andere factoren die de
koers beïnvloeden zijn valutahandelaren, centrale banken (zij kopen of
verkopen een bepaalde valuta om hun eigen valuta te
beschermen/verbeteren).
Hoe vindt bij vaste wisselkoers aanpassing plaats? De centrale bank kan
ervoor kiezen om de spilkoers aan te passen, omdat deze waarschijnlijk
