Samenvatting contextuele hulpverlening
Hoofdstuk 1: het begrip context
1.2 De context
Het begrip context verwijst naar het netwerk van betekenisvolle relaties. De contextuele benadering
kijkt niet naar de mens als een opzichzelfstaand individu.
1.3 Overdracht binnen families
In het contextuele denken wordt ervan uitgegaan dat een groot deel van de pijn en de vreugde in het
persoonlijk leven en in de levensgeschiedenis van een persoon wordt bepaald door de
(intergenerationele) context waarbinnen hij geboren is.
Er zijn hierin 4 aspecten te onderscheiden:
- Erfelijke aanleg
- Sociale omgevingsfactoren
- Gewoonten en gebruiken
- Normen en waarden
1.4 Ten slotte
Een hulpverlener die werkt vanuit de contextuele benadering ziet een client niet als een los
opzichzelfstaand individu. Hij beziet deze mensen binnen zijn eigen context: het geheel van
betekenisvolle gegeven en verworven relaties waarvan hij deel uitmaakt.
Hoofdstuk 2: Relationele ethiek en de vier dimensies
2.1 Inleiding
Dimensie van de relationele ethiek: dynamische balans tussen geven en ontvangen.
2.2 Geven en ontvangen
Geven en ontvangen leer je in het gezin waarin je opgroeit. Baby’s ontvangen vaak alleen maar,
naarmate ze ouder worden gaan ze steeds meer geven.
Door te geven wat er bij hem, zijn leeftijd en ontwikkeling past, groeit iemand uit tot een
evenwichtige volwassene die in staat is betrouwbare en veilige relaties aan te gaan met andere
mensen.
De balans tussen geven en ontvangen ontwikkelt zich in het gezin waarin iemand opgroeit. Maar
vervolgens werkt ze door in de verworven relaties die een mens in zijn leven aangaat.
, Samenvatting contextuele hulpverlening
2.3 De vier dimensies van de relationele werkelijkheid
De relationele ethiek wordt ook wel de vierde dimensie genoemd.
De contextuele benadering onderscheidt 4 dimensies die alle 4 invloed hebben op de relaties tussen
mensen:
1. Eerste dimensie: De feiten
Objectieve feiten: Geslacht, adoptie, ziekte, gezondheid, scheiding.
Ook sociaal economische omstandigheden zoals opgroeien in tijden van oorlog etc. horen bij de
feiten.
Sommige feiten noemen we onrecht, twee soorten:
- Verdelend onrecht: onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of verantwoordelijk voor
is.
- Vergeldend onrecht: onrecht en het leed dat mensen elkaar bewust of onbewust aandoen.
Er is iemand verantwoordelijk.
2. Tweede dimensie: Psychologie
Deze dimensie is subjectief. En is bedoeld om inzicht te krijgen in de wijze waarop de feiten het leven
van een persoon hebben beïnvloed en de gevolgen daarvan voor de persoonlijkheidsontwikkeling.
Hoe heeft iemand de feiten verwerkt? Wat heeft dit met iemand gedaan?
3. Derde dimensie: Interacties
In deze dimensie staan de interactie- en communicatiepatronen binnen een gezinssysteem centraal.
Het gaat om het onderkennen van patronen van waarneembaar gedrag.
Hoe communiceren ze? Hoe gaan ze met deze gebeurtenis om? Zijn emoties bespreekbaar?
4. Vierde dimensie: Relationele ethiek
In deze dimensie gaat het erom oog te krijgen voor de manier waarop de eerste drie dimensies
invloed hebben of hebben gehad op de balans tussen geven en ontvangen.
Wanneer een kind niet van zijn ouders heeft kunnen ontvangen wat het nodig had, noemt Nagy dat
ook onrecht.
2.3.5 De samenhang tussen de vier dimensies
In een gesprek met client verken je de eerste drie dimensies. Pas wanneer je die in kaart hebt ga je
kijken naar dimensie vier. De vier dimensies beïnvloeden elkaar.
Hoofdstuk 1: het begrip context
1.2 De context
Het begrip context verwijst naar het netwerk van betekenisvolle relaties. De contextuele benadering
kijkt niet naar de mens als een opzichzelfstaand individu.
1.3 Overdracht binnen families
In het contextuele denken wordt ervan uitgegaan dat een groot deel van de pijn en de vreugde in het
persoonlijk leven en in de levensgeschiedenis van een persoon wordt bepaald door de
(intergenerationele) context waarbinnen hij geboren is.
Er zijn hierin 4 aspecten te onderscheiden:
- Erfelijke aanleg
- Sociale omgevingsfactoren
- Gewoonten en gebruiken
- Normen en waarden
1.4 Ten slotte
Een hulpverlener die werkt vanuit de contextuele benadering ziet een client niet als een los
opzichzelfstaand individu. Hij beziet deze mensen binnen zijn eigen context: het geheel van
betekenisvolle gegeven en verworven relaties waarvan hij deel uitmaakt.
Hoofdstuk 2: Relationele ethiek en de vier dimensies
2.1 Inleiding
Dimensie van de relationele ethiek: dynamische balans tussen geven en ontvangen.
2.2 Geven en ontvangen
Geven en ontvangen leer je in het gezin waarin je opgroeit. Baby’s ontvangen vaak alleen maar,
naarmate ze ouder worden gaan ze steeds meer geven.
Door te geven wat er bij hem, zijn leeftijd en ontwikkeling past, groeit iemand uit tot een
evenwichtige volwassene die in staat is betrouwbare en veilige relaties aan te gaan met andere
mensen.
De balans tussen geven en ontvangen ontwikkelt zich in het gezin waarin iemand opgroeit. Maar
vervolgens werkt ze door in de verworven relaties die een mens in zijn leven aangaat.
, Samenvatting contextuele hulpverlening
2.3 De vier dimensies van de relationele werkelijkheid
De relationele ethiek wordt ook wel de vierde dimensie genoemd.
De contextuele benadering onderscheidt 4 dimensies die alle 4 invloed hebben op de relaties tussen
mensen:
1. Eerste dimensie: De feiten
Objectieve feiten: Geslacht, adoptie, ziekte, gezondheid, scheiding.
Ook sociaal economische omstandigheden zoals opgroeien in tijden van oorlog etc. horen bij de
feiten.
Sommige feiten noemen we onrecht, twee soorten:
- Verdelend onrecht: onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of verantwoordelijk voor
is.
- Vergeldend onrecht: onrecht en het leed dat mensen elkaar bewust of onbewust aandoen.
Er is iemand verantwoordelijk.
2. Tweede dimensie: Psychologie
Deze dimensie is subjectief. En is bedoeld om inzicht te krijgen in de wijze waarop de feiten het leven
van een persoon hebben beïnvloed en de gevolgen daarvan voor de persoonlijkheidsontwikkeling.
Hoe heeft iemand de feiten verwerkt? Wat heeft dit met iemand gedaan?
3. Derde dimensie: Interacties
In deze dimensie staan de interactie- en communicatiepatronen binnen een gezinssysteem centraal.
Het gaat om het onderkennen van patronen van waarneembaar gedrag.
Hoe communiceren ze? Hoe gaan ze met deze gebeurtenis om? Zijn emoties bespreekbaar?
4. Vierde dimensie: Relationele ethiek
In deze dimensie gaat het erom oog te krijgen voor de manier waarop de eerste drie dimensies
invloed hebben of hebben gehad op de balans tussen geven en ontvangen.
Wanneer een kind niet van zijn ouders heeft kunnen ontvangen wat het nodig had, noemt Nagy dat
ook onrecht.
2.3.5 De samenhang tussen de vier dimensies
In een gesprek met client verken je de eerste drie dimensies. Pas wanneer je die in kaart hebt ga je
kijken naar dimensie vier. De vier dimensies beïnvloeden elkaar.
