Hoofdstuk 1 en 2 Leeruitkomsten
Je kunt formeel en materieel strafrecht van elkaar onderscheiden en je kunt aangeven
waar het formele en materiële strafrecht in de wet geregeld is.
Materieel strafrecht: ‘Wat’ Welke gedragingen zijn precies strafbaar en met welke straf ze
bedreigd worden. Wetboek van Strafrecht. Sr.
Formeel strafrecht: ‘Hoe’ Welke bevoegdheden de overheid mag gebruiken om de daders op
te sporen, te berechten en te veroordelen. De procedure, strafvordering, strafproces recht.
Wetboek van Strafvordering. Sv.
Je kunt aangeven uit welke vier componenten een strafbaar feit is opgebouwd.
Het vier-lagen model/componenten: De cumulatieve voorwaarden om iemand te straffen.
Bestandsdelen
1. Menselijke gedraging (MG): Alleen personen/mensen, gedraging geheel of
gedeeltelijk, denken is niet strafbaar.
2. Wettelijke delictsomschrijving (DO): Gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de
strafwet terug te vinden zijn. (Legaliteitsbeginsel)
Elementen
3. Wederrechtelijkheid (W): Gedraging in strijd met het recht. Je handeling is strafbaar.
Het is onzinnig mensen te straffen die niet een norm uit het recht hebben
geschonden. Je moet iets gedaan hebben wat tegen het recht in gaat.
4. Schuld (V): Verwijtbaarheid, wanneer iemand redelijkerwijs een andere optie had
dan het overtreden van de wet.
?? Je kunt aangeven hoe een wettelijke delictsomschrijving is opgebouwd en je kunt het
verschil tussen bestanddelen en elementen aangeven.
Bestandsdelen: Staan geschreven in de wet als voorwaarden voor strafbaarheid.
Elementen: Niet geschreven voorwaarden voor strafbaarheid. Wederrechtelijkheid en schuld
(verwijtbaarheid).
?? Je kunt globaal uitleggen welke rol rechtspraak speelt in de theorievorming rond het
strafrecht.
,Je kunt uitleggen wat de begrippen legaliteitsbeginsel, strafmonopolie, generale en
speciale preventie inhouden.
Legaliteitsbeginsel: Je mag iemand nooit straffen als het niet geschreven staat in de wet.
(Art. 1 Sr.)
Strafmonopolie: Alleen de staat mag straffen.
Preventie: Mensen willen geen straf, dus zullen ze voorkomen iets fout te doen.
- Generale preventie: Andere afschikken met straffen uitdelen, naast de gestrafte zelf.
- Speciale preventie: De dader moet leren van de staf, om te voorkomen of
ontmoedigen dat de gestrafte wederom/weer de fout in gaat.
Je kunt onderscheiden op welke verschillende manieren strafbare feiten in het wetboek
zijn omschreven (soorten: misdrijven en overtredingen, formeel en materieel omschreven
delicten, commissie- en omissiedelicten, geprivilegieerde en (door het gevolg)
gekwalificeerde delicten) en je kunt bij een concrete delictsomschrijving aangeven tot
welk soort deze behoort.
Misdrijven en overtredingen:
- Welk soort rechter bevoegd is
- Poging tot en medeplichtig aan een overtreding is niet strafbaar, bij een misdrijf wel
- Toepassen van dwangmiddelen
Delicten omschrijving:
- Formele delictsomschrijving: De handeling staat centraal in de wet.
- Materiele delictsomschrijving: Het veroorzaken van een gevolg staat centraal in de
wet.
Commissie- en omissiedelicten:
- Commissiedelicten: Je handelt in strijd met een verbod.
- Omissiedelicten: Je handelt in strijd met een gebod.
Geprivilegieerde en gekwalificeerde delicten:
- Gepriviliceerd delict: Stafvermindering tegenover het gronddelict in de wet.
- Gekwalificeerd delict: Straf verhogend tegen over het gronddelict in de wet.
Je kunt uitleggen wat wordt bedoeld met causaliteit en aangeven bij welk soort strafbare
feiten causaliteit van belang is.
Causaliteit: Causaal of oorzakelijk verband. Een verband tussen oorzaak en gevolg. Wordt
het gevolg veroorzaakt door de handeling? Ja, dan is er een causaal verband, nee dan niet.
, Samenvatting
RTC-model
R: Rechtsregel: Als eerste de rechtsregel(s) te geven die van toepassing zijn.
T: Toepassing: De onderdelen/voorwaarden (bestanddelen) uiteen halen. De relevante
gegevens uit de casus selecteren en toepassen. Na gaan of hieraan is voldaan aan de hand
van de casus.
C: Conclusie: Op basis van het voorgaande komt het antwoord op de vraag.
Formele en materiele wet
Formele wet: Aangenomen door de regering en State-Generaal.
Materiele wet: Algemeen plaatselijke wet.
Doelen van straffen
1. Vergelding: leedtoevoeging, straffen, voelen dat je wat fout hebt gedaan, voelbaar
maken dat hij een strafrechtelijke norm heeft overschreden.
2. Preventie
Strafbepaling
1. Delictsomschrijving: Geeft aan welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar
heeft willen stellen.
2. Kwalificatie-aanduiding: Maakt duidelijk hoe het gedrag in juridisch opzicht moet
worden benoemd.
3. Strafbedreiging: Bepaalt welk soort straf mag worden opgelegd en wat het maximum
is.
Interpretatiemethode
In de wet staan algemene regels, toepassingen op specifieke gevallen.
1. Wetshistorische interpretatie: wordt gekeken naar de totstandkomingsgeschiedenis
of de memorie (bijgevoegde bijlage).
2. Grammaticale, de taalkundige betekenis van de woorden en het zinsverband.
3. Systematische, de systematiek van de wet.
4. Teleologische, het doel van de wet(gever).
Begrippen
Adagium
Meervoud: Adagia.
Uitgangspunt of motto. Een beginsel waar in het recht naar wordt gestreefd.
Strafrecht
Bestraffen van personen die een strafbaar feit begaat. Tussen de staat en de burger.
Civielrecht
Tussen de burger en burger.
Je kunt formeel en materieel strafrecht van elkaar onderscheiden en je kunt aangeven
waar het formele en materiële strafrecht in de wet geregeld is.
Materieel strafrecht: ‘Wat’ Welke gedragingen zijn precies strafbaar en met welke straf ze
bedreigd worden. Wetboek van Strafrecht. Sr.
Formeel strafrecht: ‘Hoe’ Welke bevoegdheden de overheid mag gebruiken om de daders op
te sporen, te berechten en te veroordelen. De procedure, strafvordering, strafproces recht.
Wetboek van Strafvordering. Sv.
Je kunt aangeven uit welke vier componenten een strafbaar feit is opgebouwd.
Het vier-lagen model/componenten: De cumulatieve voorwaarden om iemand te straffen.
Bestandsdelen
1. Menselijke gedraging (MG): Alleen personen/mensen, gedraging geheel of
gedeeltelijk, denken is niet strafbaar.
2. Wettelijke delictsomschrijving (DO): Gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de
strafwet terug te vinden zijn. (Legaliteitsbeginsel)
Elementen
3. Wederrechtelijkheid (W): Gedraging in strijd met het recht. Je handeling is strafbaar.
Het is onzinnig mensen te straffen die niet een norm uit het recht hebben
geschonden. Je moet iets gedaan hebben wat tegen het recht in gaat.
4. Schuld (V): Verwijtbaarheid, wanneer iemand redelijkerwijs een andere optie had
dan het overtreden van de wet.
?? Je kunt aangeven hoe een wettelijke delictsomschrijving is opgebouwd en je kunt het
verschil tussen bestanddelen en elementen aangeven.
Bestandsdelen: Staan geschreven in de wet als voorwaarden voor strafbaarheid.
Elementen: Niet geschreven voorwaarden voor strafbaarheid. Wederrechtelijkheid en schuld
(verwijtbaarheid).
?? Je kunt globaal uitleggen welke rol rechtspraak speelt in de theorievorming rond het
strafrecht.
,Je kunt uitleggen wat de begrippen legaliteitsbeginsel, strafmonopolie, generale en
speciale preventie inhouden.
Legaliteitsbeginsel: Je mag iemand nooit straffen als het niet geschreven staat in de wet.
(Art. 1 Sr.)
Strafmonopolie: Alleen de staat mag straffen.
Preventie: Mensen willen geen straf, dus zullen ze voorkomen iets fout te doen.
- Generale preventie: Andere afschikken met straffen uitdelen, naast de gestrafte zelf.
- Speciale preventie: De dader moet leren van de staf, om te voorkomen of
ontmoedigen dat de gestrafte wederom/weer de fout in gaat.
Je kunt onderscheiden op welke verschillende manieren strafbare feiten in het wetboek
zijn omschreven (soorten: misdrijven en overtredingen, formeel en materieel omschreven
delicten, commissie- en omissiedelicten, geprivilegieerde en (door het gevolg)
gekwalificeerde delicten) en je kunt bij een concrete delictsomschrijving aangeven tot
welk soort deze behoort.
Misdrijven en overtredingen:
- Welk soort rechter bevoegd is
- Poging tot en medeplichtig aan een overtreding is niet strafbaar, bij een misdrijf wel
- Toepassen van dwangmiddelen
Delicten omschrijving:
- Formele delictsomschrijving: De handeling staat centraal in de wet.
- Materiele delictsomschrijving: Het veroorzaken van een gevolg staat centraal in de
wet.
Commissie- en omissiedelicten:
- Commissiedelicten: Je handelt in strijd met een verbod.
- Omissiedelicten: Je handelt in strijd met een gebod.
Geprivilegieerde en gekwalificeerde delicten:
- Gepriviliceerd delict: Stafvermindering tegenover het gronddelict in de wet.
- Gekwalificeerd delict: Straf verhogend tegen over het gronddelict in de wet.
Je kunt uitleggen wat wordt bedoeld met causaliteit en aangeven bij welk soort strafbare
feiten causaliteit van belang is.
Causaliteit: Causaal of oorzakelijk verband. Een verband tussen oorzaak en gevolg. Wordt
het gevolg veroorzaakt door de handeling? Ja, dan is er een causaal verband, nee dan niet.
, Samenvatting
RTC-model
R: Rechtsregel: Als eerste de rechtsregel(s) te geven die van toepassing zijn.
T: Toepassing: De onderdelen/voorwaarden (bestanddelen) uiteen halen. De relevante
gegevens uit de casus selecteren en toepassen. Na gaan of hieraan is voldaan aan de hand
van de casus.
C: Conclusie: Op basis van het voorgaande komt het antwoord op de vraag.
Formele en materiele wet
Formele wet: Aangenomen door de regering en State-Generaal.
Materiele wet: Algemeen plaatselijke wet.
Doelen van straffen
1. Vergelding: leedtoevoeging, straffen, voelen dat je wat fout hebt gedaan, voelbaar
maken dat hij een strafrechtelijke norm heeft overschreden.
2. Preventie
Strafbepaling
1. Delictsomschrijving: Geeft aan welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar
heeft willen stellen.
2. Kwalificatie-aanduiding: Maakt duidelijk hoe het gedrag in juridisch opzicht moet
worden benoemd.
3. Strafbedreiging: Bepaalt welk soort straf mag worden opgelegd en wat het maximum
is.
Interpretatiemethode
In de wet staan algemene regels, toepassingen op specifieke gevallen.
1. Wetshistorische interpretatie: wordt gekeken naar de totstandkomingsgeschiedenis
of de memorie (bijgevoegde bijlage).
2. Grammaticale, de taalkundige betekenis van de woorden en het zinsverband.
3. Systematische, de systematiek van de wet.
4. Teleologische, het doel van de wet(gever).
Begrippen
Adagium
Meervoud: Adagia.
Uitgangspunt of motto. Een beginsel waar in het recht naar wordt gestreefd.
Strafrecht
Bestraffen van personen die een strafbaar feit begaat. Tussen de staat en de burger.
Civielrecht
Tussen de burger en burger.
