Inhoudsopgave
Week 1B: Rechtsgelijkheid, Rechtszekerheid/Vertrouwen, Transparantie ............................................2
Week 2A: Nadere normstelling, Consistentie, Beleid ...........................................................................3
Week 2B: Wijzigen en intrekken van algemene regels en beschikkingen, Overgangsrecht ..................4
Week 4B: Overheid en privaatrecht .....................................................................................................5
Week 5A: Nadeelcompensatie ............................................................................................................9
Overzicht arresten............................................................................................................................. 14
1
, Week 1B: Rechtsgelijkheid, Rechtszekerheid/Vertrouwen, Transparantie
ABRvS 9 mei 1996, AB 1997, 93 (Kwantum/Venlo) Belangenafweging bij
evenredigheidsbeginsel
- Bladzijde 382 van het boek.
-Nadelige gevolgen van een besluit mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot met het
besluit te dienen doel.
-In deze uitspraak benadrukt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dat ook
onder de Algemene wet bestuursrecht de uitoefening van discretionaire bestuursbevoegdheid in de
regel marginaal door de rechter moet worden getoetst.
Relevant:
Aan deze uitspraak is het arrest Doetinchemse Woonruimtevordering (HR 25-02-1949). Bij
artikel 3:4, tweede lid, van de Awb is bepaald dat de voor een of meer belanghebbenden nadelige
gevolgen van een besluit niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen
doelen
Terughoudende/marginale toetsing door rechter bij beleidsvrije bevoegdheid
Rechtsregel:
Indien een bestuursorgaan een discretionaire bevoegdheid toekomt, mag de rechter enkel marginaal
toetsen. De rechter mag wel oordelen en ingrijpen wanneer het bestuur bij de afweging van in
aanmerking komende belangen, niet in redelijkheid tot de gewraakte bevoegdheidsuitoefening heeft
kunnen komen (willekeur). Afwegen van belangen naar aanleiding van art. 3:4 lid 2 AWB
(evenredigheidsbeginsel). In beginsel marginale toetsing, met andere woorden: bij rechterlijke toetsing
gaat het erom of het bestuursorgaan in redelijkheid tot een bepaalde beslissing heeft kunnen komen.
Voor bestraffende sancties geldt echter integrale toetsing o.g.v. art. 6 EVRM, ofwel “full jurisdiction”: is
de straf niet te zwaar in verhouding tot de ernst van de overtreding en pakt de sanctie niet
onevenredig hoog uit
ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694 (Amsterdamse dakopbouw) vertrouwensbeginsel
- Bladzijde. 386 van boek.
- Gerechtvaardigd gewekt vertrouwen.
- Vraag 1: In hoeverre zijn de door de burger gestelde verwachtingen gerechtvaardigd;
- Vraag 2: een afweging van (een onderzoek naar) enerzijds het belang van de individuele
burger bij honorering van het vertrouwen en anderzijds het algemeen belang en de belangen
van derden die daartegenover staan.
- Vraag 3: (gerechtvaardigdheid van het vertrouwen) onderzoeken of de verwachtingen
bevoegd zijn gewekt en of ze van zodanige aard zijn dat nakoming ervan in beginsel rechtens
mag worden verlangd.
Rechtsregels:
De uitspraak Amsterdamse dakopbouw ziet op de toepassing van het vertrouwensbeginsel. In deze
uitspraak zijn er een drietal vragen geformuleerd aan de hand waarvan beoordeeld dient te worden of
er sprake is van schending van het vertrouwensbeginsel.
1: Kan de uitlating en/of gedraging worden gekwalificeerd als een toezegging?
2: Kan de toezegging aan het bevoegde bestuursorgaan worden toegerekend?
3: Moet het gewekte vertrouwen worden nagekomen en, zo ja, wat is de betekenis daarvan voor de
uitoefening van de betreffende bevoegdheid?
De eerste stap is de juridische kwalificatie van de uitlating en/of gedraging waarop de betrokkende
zich beroept. De vraag die beantwoord dient te worden is of de uitlating en/of gedraging kan worden
gekwalificeerd als een toezegging?
In dat kader is het van belang om aannemelijk te maken of er sprake is geweest van een uitlating
en/of gedraging van ambtenaren die bij de betrokkene redelijkerwijs de indruk hebben gewekt van een
welbewuste standpuntbepaling van het bestuur.
2
Week 1B: Rechtsgelijkheid, Rechtszekerheid/Vertrouwen, Transparantie ............................................2
Week 2A: Nadere normstelling, Consistentie, Beleid ...........................................................................3
Week 2B: Wijzigen en intrekken van algemene regels en beschikkingen, Overgangsrecht ..................4
Week 4B: Overheid en privaatrecht .....................................................................................................5
Week 5A: Nadeelcompensatie ............................................................................................................9
Overzicht arresten............................................................................................................................. 14
1
, Week 1B: Rechtsgelijkheid, Rechtszekerheid/Vertrouwen, Transparantie
ABRvS 9 mei 1996, AB 1997, 93 (Kwantum/Venlo) Belangenafweging bij
evenredigheidsbeginsel
- Bladzijde 382 van het boek.
-Nadelige gevolgen van een besluit mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot met het
besluit te dienen doel.
-In deze uitspraak benadrukt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dat ook
onder de Algemene wet bestuursrecht de uitoefening van discretionaire bestuursbevoegdheid in de
regel marginaal door de rechter moet worden getoetst.
Relevant:
Aan deze uitspraak is het arrest Doetinchemse Woonruimtevordering (HR 25-02-1949). Bij
artikel 3:4, tweede lid, van de Awb is bepaald dat de voor een of meer belanghebbenden nadelige
gevolgen van een besluit niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen
doelen
Terughoudende/marginale toetsing door rechter bij beleidsvrije bevoegdheid
Rechtsregel:
Indien een bestuursorgaan een discretionaire bevoegdheid toekomt, mag de rechter enkel marginaal
toetsen. De rechter mag wel oordelen en ingrijpen wanneer het bestuur bij de afweging van in
aanmerking komende belangen, niet in redelijkheid tot de gewraakte bevoegdheidsuitoefening heeft
kunnen komen (willekeur). Afwegen van belangen naar aanleiding van art. 3:4 lid 2 AWB
(evenredigheidsbeginsel). In beginsel marginale toetsing, met andere woorden: bij rechterlijke toetsing
gaat het erom of het bestuursorgaan in redelijkheid tot een bepaalde beslissing heeft kunnen komen.
Voor bestraffende sancties geldt echter integrale toetsing o.g.v. art. 6 EVRM, ofwel “full jurisdiction”: is
de straf niet te zwaar in verhouding tot de ernst van de overtreding en pakt de sanctie niet
onevenredig hoog uit
ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694 (Amsterdamse dakopbouw) vertrouwensbeginsel
- Bladzijde. 386 van boek.
- Gerechtvaardigd gewekt vertrouwen.
- Vraag 1: In hoeverre zijn de door de burger gestelde verwachtingen gerechtvaardigd;
- Vraag 2: een afweging van (een onderzoek naar) enerzijds het belang van de individuele
burger bij honorering van het vertrouwen en anderzijds het algemeen belang en de belangen
van derden die daartegenover staan.
- Vraag 3: (gerechtvaardigdheid van het vertrouwen) onderzoeken of de verwachtingen
bevoegd zijn gewekt en of ze van zodanige aard zijn dat nakoming ervan in beginsel rechtens
mag worden verlangd.
Rechtsregels:
De uitspraak Amsterdamse dakopbouw ziet op de toepassing van het vertrouwensbeginsel. In deze
uitspraak zijn er een drietal vragen geformuleerd aan de hand waarvan beoordeeld dient te worden of
er sprake is van schending van het vertrouwensbeginsel.
1: Kan de uitlating en/of gedraging worden gekwalificeerd als een toezegging?
2: Kan de toezegging aan het bevoegde bestuursorgaan worden toegerekend?
3: Moet het gewekte vertrouwen worden nagekomen en, zo ja, wat is de betekenis daarvan voor de
uitoefening van de betreffende bevoegdheid?
De eerste stap is de juridische kwalificatie van de uitlating en/of gedraging waarop de betrokkende
zich beroept. De vraag die beantwoord dient te worden is of de uitlating en/of gedraging kan worden
gekwalificeerd als een toezegging?
In dat kader is het van belang om aannemelijk te maken of er sprake is geweest van een uitlating
en/of gedraging van ambtenaren die bij de betrokkene redelijkerwijs de indruk hebben gewekt van een
welbewuste standpuntbepaling van het bestuur.
2
