Hoofdstuk 4 Koopovereenkomst
§1 Koop
De koopovereenkomst is een bijzondere vorm van de overeenkomst. De rechten en
plichten van partijen zijn terug te vinden in Boek 7 van het BW. Dat wil niet zeggen dat de
bepalingen uit Boek 3 en 6 van het BW met betrekking tot aanbod en aanvaarding,
wilsovereenstemming, wilsgebreken, verzuim, enz. (H3) niet gelden. Wel is het zo dat de
specifieke regels vóór de algemene regels gaan. Als er conflicten ontstaan met betrekking
tot een koopovereenkomst staat de oplossing in principe in Boek 7 van het BW. Daarna kan
er eventueel, indien nodig, alsnog een beroep worden gedaan op de algemene bepalingen.
Wettelijke definitie
De definitie van koop staat in art. 7:1 BW: ‘Koop is de overeenkomst waarbij de 1 zich verbindt
een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld te betalen ’.
Uit dit artikel blijkt dat de belangrijkste verplichting van de koper het betalen van een
afgesproken prijs is. Daartegenover staat de verplichting van de verkoper om een zaak,
dat kan zowel roerend als onroerend zijn, te geven aan de koper. Dit noemt men
eigendomsoverdracht. Zo’n koopovereenkomst komt op dezelfde wijze tot stand als iedere
overeenkomst. Zodra er een aanbod wordt aanvaard, is de overeenkomst tot stand
gekomen.
Genus en species
Een onderscheid dat gehanteerd wordt bij koopovereenkomsten is het onderscheid tussen
genuskoop en specieskoop. Bij genuskoop is de koper vooral geïnteresseerd in de soort.
Hij koopt niet een individueel product, maar een onderdeel van de soort. Het maakt dan niet
uit welke zaak of object van een bepaalde soort gekocht en geleverd wordt. Bij
specieskoop is dat anders. Daar is het onderwerp van de koopovereenkomst specifiek
bepaalbaar. De koper wil juist die zaak hebben, en niet een ander, en de leverancier zal dan
ook niet aan zijn verplichting voldoen als hij een andere zaak levert.
Het onderscheid tussen genus en species kan soms lastig te bepalen zijn. Een specieszaak
is een unieke of uniek omschreven zaak, terwijl een genuszaak een aanduiding is voor een
generiek (niet unieke) zaak. Dit onderscheid is met name van belang als er iets misgaat bij
de nakoming van de koopovereenkomst. Als het gaat om een specieszaak is meteen
duidelijk dat nakoming niet meer mogelijk is. Een ingebrekestelling is dan niet nodig. Een
genuszaak kan nog wel gewoon geleverd worden als deze kapot is. Nakoming is nog
mogelijk, dus een ingebrekestelling is verplicht.
Handelskoop en consumentenkoop
Een ander onderscheid met betrekking tot koop is de handelskoop en de consumentenkoop.
Van handelskoop is sprake als er een koop plaatsvindt tussen 2 professionele partijen, in
een bedrijfsmatige setting. Zowel de koper als de verkoper handelt in de uitoefening van zijn
beroep of bedrijf en dus niet privé. Bij consumentenkoop is de verkopende partij een
bedrijf, maar is de koper een particulier (art. 7:5 BW). Het moet dan wel gaan om een
roerende zaak. In art. 7:5 BW is elektriciteit expliciet opgenomen als roerende zaak. De
verkoop van elektriciteit door een bedrijf aan een particulier valt daarmee onder de definitie
van consumentenkoop.
De wet kent een aantal bepalingen die de particulier bij consumentenkoop extra
bescherming geeft.
, Koop van onroerend goed
Ook de particuliere koper van een onroerend goed krijgt in Boek 7 extra bescherming. In
art. 7:2 BW is bijvoorbeeld bepaald dat een dergelijke koopovereenkomst schriftelijk moet
worden aangegaan. In lid 2 van dat artikel is vervolgens bepaald dat de koper recht heeft op
3 dagen bedenktijd. Dat betekent dat hij binnen 3 dagen na de aanvaarding de
overeenkomst met betrekking tot de koop van de woning zonder opgaaf van redenen kan
ontbinden. Deze bepalingen zijn van dwingend recht en er kan dus niet van worden
afgeweken in de overeenkomst. De verkoper kan bij koop van een registergoed nooit vragen
dat de koopprijs in zijn geheel vooruit wordt betaald. Ook dit ter bescherming van de
consumentkoper. Het is slechts mogelijk om te eisen om maximaal 10% van de koopprijs in
een depot te laten storten bij een notaris, om zekerheid te krijgen dat de koper gaat
nakomen (art. 7:26 BW).
Koop op afstand
Door de toename van het gebruik van internet, is ook de digitale handel de laatste jaren erg
gegroeid. Omdat er in dat kader een paar bijzonderheden spelen, heeft de wetgever er een
aantal specifieke bepalingen aan besteed. In afdeling 2B, titel 5 Boek 6 staan een paar
definities met betrekking tot overeenkomsten op afstand, waarbij met name art. 6:230g lid 1
onder e BW van belang is. ‘overeenkomst op afstand: de overeenkomst die tussen de handelaar
en de consument wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop of
dienstverlening op afstand zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en
consument en waarbij, tot en met het moment van het sluiten van de overeenkomst, uitsluitend
gebruikt wordt gemaakt van 1 of meer middelen voor communicatie op afstand.’
Hieruit blijkt dat de bescherming op grond van dit artikel niet beperkt blijft tot handel via
webwinkels, maar ook verkoop via social media, telefonische verkoop of via een bestelbon
uit een tijdschrift. Indien bij de totstandkoming van de overeenkomst, door de verkopende of
dienstverlenende partij, stelselmatig gebruik wordt gemaakt van communicatie op afstand
(en er dus geen direct persoonlijk contact is), kan de koper een beroep doen op deze
regeling. Bij al deze overeenkomsten op afstand is het voor een consument namelijk
moeilijker om datgene wat hij wil hebben voorafgaand aan de koop goed te kunnen
bestuderen.
Waaruit bestaat die extra bescherming voor de koper op afstand? De verkoper dient de
koper vooraf te voorzien van allerlei informatie. Daarbij kan gedacht worden aan zijn eigen
identiteit en adres, de prijs, de wijze van betaling en de termijn voor aanvaarding van het
aanbod (art. 6:230o lid 1 BW). De bedenktijd die klanten hebben bij verkoop op afstand is
minimaal 14 kalenderdagen (art. 6:230o lid 1 BW). Ook deze bedenktijd en de manier van
herroepen, terugsturen en terugbetaling moeten vooraf duidelijk worden gecommuniceerd.
Vooraf aangevinkte hokjes mogen niet meer voorkomen op de website van de verkoper. Een
consument moet uitdrukkelijk toestemming geven voor alle bestellingen en betalingen. Als
een koper heeft besloten om de koop te herroepen en hij heeft dit laten weten aan de
verkoper, dan gaat er een termijn lopen van 14 dagen. Binnen die 14 dagen moet de koper
het product terugsturen naar de webwinkelier (art. 6:230s lid 1 BW) en moet de verkoper het
geld terugstorten (art. 6:230r lid 1 BW).
§2 Eigendomsoverdracht
Of het nu gaat om handelskoop, consumentenkoop, koop van een registergoed of koop op
afstand, overdracht van de eigendom is steeds het uiteindelijke doel. Dat blijkt al uit art. 7:1
§1 Koop
De koopovereenkomst is een bijzondere vorm van de overeenkomst. De rechten en
plichten van partijen zijn terug te vinden in Boek 7 van het BW. Dat wil niet zeggen dat de
bepalingen uit Boek 3 en 6 van het BW met betrekking tot aanbod en aanvaarding,
wilsovereenstemming, wilsgebreken, verzuim, enz. (H3) niet gelden. Wel is het zo dat de
specifieke regels vóór de algemene regels gaan. Als er conflicten ontstaan met betrekking
tot een koopovereenkomst staat de oplossing in principe in Boek 7 van het BW. Daarna kan
er eventueel, indien nodig, alsnog een beroep worden gedaan op de algemene bepalingen.
Wettelijke definitie
De definitie van koop staat in art. 7:1 BW: ‘Koop is de overeenkomst waarbij de 1 zich verbindt
een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld te betalen ’.
Uit dit artikel blijkt dat de belangrijkste verplichting van de koper het betalen van een
afgesproken prijs is. Daartegenover staat de verplichting van de verkoper om een zaak,
dat kan zowel roerend als onroerend zijn, te geven aan de koper. Dit noemt men
eigendomsoverdracht. Zo’n koopovereenkomst komt op dezelfde wijze tot stand als iedere
overeenkomst. Zodra er een aanbod wordt aanvaard, is de overeenkomst tot stand
gekomen.
Genus en species
Een onderscheid dat gehanteerd wordt bij koopovereenkomsten is het onderscheid tussen
genuskoop en specieskoop. Bij genuskoop is de koper vooral geïnteresseerd in de soort.
Hij koopt niet een individueel product, maar een onderdeel van de soort. Het maakt dan niet
uit welke zaak of object van een bepaalde soort gekocht en geleverd wordt. Bij
specieskoop is dat anders. Daar is het onderwerp van de koopovereenkomst specifiek
bepaalbaar. De koper wil juist die zaak hebben, en niet een ander, en de leverancier zal dan
ook niet aan zijn verplichting voldoen als hij een andere zaak levert.
Het onderscheid tussen genus en species kan soms lastig te bepalen zijn. Een specieszaak
is een unieke of uniek omschreven zaak, terwijl een genuszaak een aanduiding is voor een
generiek (niet unieke) zaak. Dit onderscheid is met name van belang als er iets misgaat bij
de nakoming van de koopovereenkomst. Als het gaat om een specieszaak is meteen
duidelijk dat nakoming niet meer mogelijk is. Een ingebrekestelling is dan niet nodig. Een
genuszaak kan nog wel gewoon geleverd worden als deze kapot is. Nakoming is nog
mogelijk, dus een ingebrekestelling is verplicht.
Handelskoop en consumentenkoop
Een ander onderscheid met betrekking tot koop is de handelskoop en de consumentenkoop.
Van handelskoop is sprake als er een koop plaatsvindt tussen 2 professionele partijen, in
een bedrijfsmatige setting. Zowel de koper als de verkoper handelt in de uitoefening van zijn
beroep of bedrijf en dus niet privé. Bij consumentenkoop is de verkopende partij een
bedrijf, maar is de koper een particulier (art. 7:5 BW). Het moet dan wel gaan om een
roerende zaak. In art. 7:5 BW is elektriciteit expliciet opgenomen als roerende zaak. De
verkoop van elektriciteit door een bedrijf aan een particulier valt daarmee onder de definitie
van consumentenkoop.
De wet kent een aantal bepalingen die de particulier bij consumentenkoop extra
bescherming geeft.
, Koop van onroerend goed
Ook de particuliere koper van een onroerend goed krijgt in Boek 7 extra bescherming. In
art. 7:2 BW is bijvoorbeeld bepaald dat een dergelijke koopovereenkomst schriftelijk moet
worden aangegaan. In lid 2 van dat artikel is vervolgens bepaald dat de koper recht heeft op
3 dagen bedenktijd. Dat betekent dat hij binnen 3 dagen na de aanvaarding de
overeenkomst met betrekking tot de koop van de woning zonder opgaaf van redenen kan
ontbinden. Deze bepalingen zijn van dwingend recht en er kan dus niet van worden
afgeweken in de overeenkomst. De verkoper kan bij koop van een registergoed nooit vragen
dat de koopprijs in zijn geheel vooruit wordt betaald. Ook dit ter bescherming van de
consumentkoper. Het is slechts mogelijk om te eisen om maximaal 10% van de koopprijs in
een depot te laten storten bij een notaris, om zekerheid te krijgen dat de koper gaat
nakomen (art. 7:26 BW).
Koop op afstand
Door de toename van het gebruik van internet, is ook de digitale handel de laatste jaren erg
gegroeid. Omdat er in dat kader een paar bijzonderheden spelen, heeft de wetgever er een
aantal specifieke bepalingen aan besteed. In afdeling 2B, titel 5 Boek 6 staan een paar
definities met betrekking tot overeenkomsten op afstand, waarbij met name art. 6:230g lid 1
onder e BW van belang is. ‘overeenkomst op afstand: de overeenkomst die tussen de handelaar
en de consument wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop of
dienstverlening op afstand zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en
consument en waarbij, tot en met het moment van het sluiten van de overeenkomst, uitsluitend
gebruikt wordt gemaakt van 1 of meer middelen voor communicatie op afstand.’
Hieruit blijkt dat de bescherming op grond van dit artikel niet beperkt blijft tot handel via
webwinkels, maar ook verkoop via social media, telefonische verkoop of via een bestelbon
uit een tijdschrift. Indien bij de totstandkoming van de overeenkomst, door de verkopende of
dienstverlenende partij, stelselmatig gebruik wordt gemaakt van communicatie op afstand
(en er dus geen direct persoonlijk contact is), kan de koper een beroep doen op deze
regeling. Bij al deze overeenkomsten op afstand is het voor een consument namelijk
moeilijker om datgene wat hij wil hebben voorafgaand aan de koop goed te kunnen
bestuderen.
Waaruit bestaat die extra bescherming voor de koper op afstand? De verkoper dient de
koper vooraf te voorzien van allerlei informatie. Daarbij kan gedacht worden aan zijn eigen
identiteit en adres, de prijs, de wijze van betaling en de termijn voor aanvaarding van het
aanbod (art. 6:230o lid 1 BW). De bedenktijd die klanten hebben bij verkoop op afstand is
minimaal 14 kalenderdagen (art. 6:230o lid 1 BW). Ook deze bedenktijd en de manier van
herroepen, terugsturen en terugbetaling moeten vooraf duidelijk worden gecommuniceerd.
Vooraf aangevinkte hokjes mogen niet meer voorkomen op de website van de verkoper. Een
consument moet uitdrukkelijk toestemming geven voor alle bestellingen en betalingen. Als
een koper heeft besloten om de koop te herroepen en hij heeft dit laten weten aan de
verkoper, dan gaat er een termijn lopen van 14 dagen. Binnen die 14 dagen moet de koper
het product terugsturen naar de webwinkelier (art. 6:230s lid 1 BW) en moet de verkoper het
geld terugstorten (art. 6:230r lid 1 BW).
§2 Eigendomsoverdracht
Of het nu gaat om handelskoop, consumentenkoop, koop van een registergoed of koop op
afstand, overdracht van de eigendom is steeds het uiteindelijke doel. Dat blijkt al uit art. 7:1
