Samenvatting Specifieke zorggroepen deeltoets 4

Specifieke zorggroepen deeltoets 4

Cyclus 19
Nunez.
H1. Wat is cultuur en wat is interculturele communicatie?

Inleiding
 Cultuur is erg van invloed op onze manier van communicatie

Cultuur: zichtbaar en onzichtbaar
 Cultuur is een soort ui:
o Buitenste laag -> tastbare zaken/artefacten
 Zichtbare laag (kleding, voeding, etc.)
 Handig om te weten, maar er is meer belangrijk bij interculturele
communicatie
o Middelste laag -> normen en waarden
 Geschreven en ongeschreven standaarden voor correct en gewenst gedrag
 Niet zo zichtbaar als artefacten, duurt langer voor je ze opmerkt
o Binnenste laag -> basiswaarden
 Abstract en onzichtbaar
 Voor 7e levensjaar aanwezig
 Je bent je niet bewust van de invloed die de basiswaarden hebben op het
doen en laten
 Bij de interculturele communicatie is het belangrijk om:
o Achter de basiswaarden van je eigen cultuur te komen
 Dan kom je erachter welke invloed dit heeft op je communicatie
o De basiswaarden van de andere cultuur te leren herkennen
 Maakt communicatie creatieveren en effectiever -> culturele synergie

Definitie van cultuur
 Hofstede -> collectieve mentale programmering van de menselijke geest

Culturele programmering
 Programmering is aanleren, gebeurt via:
o Opvoeding
 Aangeleerd van ouders
o Socialisatie
 Door omgang met anderen
o Normen en waarden
 Worden aangeleerd door de cultuur. Hier niet aan voldoen geeft een
ongemakkelijk gevoel, hier wel volgens handelen geeft goed gevoel
o Waarnemingen
 Waarnemingen helpt bij bewust en onbewust keuzes maken over hoe te
gedragen
 Culturele programmering leidt alsnog niet tot allemaal dezelfde mensen
 3 lagen van programmering (piramide, van basis tot top):
o Menselijke natuur (je hebt honger, je wilt eten)
o Cultuur (netjes om te eten met mes en vork)
o Individu (ik eet liever zonder mes en vork)



1

,Culturen en subculturen
 Lijst van mogelijke subculturen:
o Werelddeel
o Land
o Etnische cultuur
o Regio
o Stad of platteland
o Geloof
o Sociale klasse
o Geslacht
o Leeftijd
o Beroep
o Hobby
o Bedrijfscultuur
 Verschillende culturen kunnen wel overlap hebben
o Regionale cultuur kan een landelijke cultuur doen vergeten
 Goede aansturing van multiculturele teams kan leiden tot een erg creatief team
o Slechte aansturing kan ook veel problemen geven

Interculturele communicatie
 Stroomschema communicatie:
o Zender bedenkt inhoud boodschap en codeert deze tot uiteindelijke boodschap (taal,
gebaren, etc.)
o Boodschap verzonden via medium -> geschreven, gesproken, etc.
o Ontvanger ontvangt de boodschap en decodeert deze
o Tijdens coderen en decoderen kan er ruis optreden:
 Externe ruis -> daadwerkelijke herrie
 Interne ruis -> andere dingen aan je hoofd
 Culturele ruis -> culturele programmering beïnvloedt de boodschap

H2. Intercultureel communiceren met de zes basiswaarden van Hall
1. Communicatie in hoog- en laag-context-culturen
 Gaat over hoeveel er tijdens de communicatie uit de context wordt gehaald

Laag-context-cultuur
 Kenmerken communicatie:
o Expliciet
o Gestructureerd
o Met woorden, direct en letterlijk
o Persoonlijke relaties worden gecompartimentaliseerd, blijven binnen die
compartimenten
o Beginnen met kern, later pas bijzaken
 Mensen die daarin met elkaar omgaan hebben graag gedetailleerde achtergrondinformatie
van elkaar
 In Nederland is dit de meest gebruikte communicatiestijl

Hoog-context-cultuur
 Kenmerken:
o Deel van de boodschap zit in de persoon zelf
o Deel van de boodschap zit in context van de boodschap

2

, o Weinig expliciet (woorden), veel impliciet (non-verbaal)
o Grote gemeenschappen en brede netwerken
o Persoonlijke en zakelijke relaties stromen in elkaar over
o Beginnen met context, daarna pas naar kern toewerken
o Soms figuurlijk
 Context:
o Historische achtergrond
o Relatie
o Status
o Sfeer
o Tijd van de dag
o Plaats

Misverstanden door te veel of te weinig context
 Lage context komt voor mensen uit hoge-context-cultuur over als ‘met de deur in huis vallen’
o Te veel informatie -> vernederend
 Hoge context komt voor mensen uit lage-context-cultuur over als ‘vaag en te veel randzaken’
o Te weinig informatie -> onduidelijk, buitensluitend

Geografische verdeling van laag- en hoog-context-culturen
 Laag-context-culturen:
o Noordwest Europa -> NL, GB, Duitsland, Zwitserland, Scandinavië
o Noord Amerika -> VS en Engels sprekende deel Canada
o Australië
o Nieuw Zeeland
 Midden-context-culturen:
o Midden Europa
o Oost Europa
 Hoog-context-culturen:
o Zuid Europa
o Landen rondom Middellandse Zee
o Midden Oosten
o Azië
o Afrika
o Latijns Amerika

Subculturen en verschillen in context
 In multiculturele samenlevingen kan het zijn dat iemand thuis een hoge-context heeft maar
op school/werk de lage-context van NL
 Noord Nederland is meer laag-context, Zuid Nederland meer hoog-context
 Vrouwen zijn meer hoog-context
 Ouderen zijn meer hoog-context
 Individuele ervaringen hebben invloed op je vorm van context-communicatie

Communiceren vanuit een hoog- en laag-context-cultuur
 Vanuit laag-context naar hoog-context:
o Eenvoudiger uitleggen neemt alleen nog maar meer context weg, dus dit niet doen
als iemand het niet begrijpt
o Vaak is plaats noemen (extra context) al genoeg



3

, 2. Monochrone en polychrone tijdsbeleving
 Groot struikelblok in interculturele communicatie
 Monochroon -> 1 ding tegelijk doen
 Polychroon -> meerdere dingen tegelijk doen

Monochrone cultuur
 Kenmerken:
o Lange lijn (lineair)
o In segmenten verdeeld zoals een agenda -> compartimentaliseren
 Maakt het mogelijk je aan een plan te houden
o Tijd is haast tastbaar
o Wordt over tijd gepraat alsof het geld is -> je kan het verspillen, iets kost tijd
o Worden niet graag onderbroken -> niet beleefd en niet efficiënt
 Landen:
o NL
o Noordwest Europese landen
o Angelsaksische landen

Polychrone cultuur
 Kenmerken:
o Tijd beweegt zich ruimtelijk, in alle richtingen
o Kunnen meerdere dingen tegelijk
o Relaties behouden belangrijker dan tijd (gesprek niet afkappen)
o Tijd is rekbaar, past zich aan de behoefte aan
o Geen problemen met onderbrekingen
o Snelheid van werken is afhankelijk van hoe goed de relatie is
o Plannen kunnen vaak omgegooid worden, zijn geen problemen mee
 Landen:
o Zuid Europa
o Latijns Amerika
o Middellandse Zee gebied
o Midden Oosten
o Afrika
o Azië

Werken volgens een monochrone en polychrone tijdsbeleving
 Polychroon kan overkomen als:
o Onbeleefd
o Chaotisch
o Onbetrouwbaar
 Polychroon kan echter juist veel mogelijkheden bieden
 Monochroon kan overkomen als:
o Inflexibel
o Inefficiënt
o Planmatig
o Koud
 Monochroon kan echter veel waardering geven van collega’s en leiden tot meer ontspanning
omdat werk vaker op tijd af is


4