Minor Bravo samenvatting blok 2.2
Algemeen
Ziekte en hun oorzaken
We kunnen ziekte begrijpen door waarnemingen te doen aan de organen en in
te zoomen op het binnenste van de cel:
Veel te leren over ziekte, aard van de verschijnselen, maar meestal
niet over de uiteindelijke oorzaak
Voor oorzaak is het beter om naar de grote wereld buiten het individu te kijken
Helpt om maatregelen te nemen om ziekten te voorkomen
Defi nitie van ziekte
Vroeger werd een ziekte beschouwd als een op zichzelf staand ding, los van de
mens.
Tegenwoordig:
Een afwijking van de normale toestand, die een nadeel in het
functioneren van het organisme met zich meebrengt
Afwezigheid van gezondheid
Er bestaat tot op heden geen bevredigende definitie
Maar ziekte kost wel 10% van het nationaal inkomen
Dimensies in verschijningsvormen ziekte
Ziekte kent meerdere verschijningsvormen
Drie verschillende dimensies:
Subjectieve ervaring:
Illness staat voor ervaren ziekte
Gedrag:
Sickness duidt op ziektegedrag (bijv. doktersbezoek, arbeidsverzuim)
Objectieve waarneming:
Disease betreft een objectief waarneembaar verschijnsel (afwijking van
de normale toestand met objectieve meetmethoden vast te stellen)
Is een psychische stoornis ook en ziekte?
Medisch model
Objectieve benadering
Biologische oorsprong
Gemengde model
, Waarde oordelen bepalen wat afwijkingen zijn
Oorzaken biologisch, sociaal of psychisch van aard
Hoe groot is de kans om een ziekte te krijgen?
Infectieziekten: - Maagdarmkanaal: 88 %
Kanker:
- Dikke darm: 6 %
- Longkanker: 6 %
- Borstkanker (vrouwen): 12 %
- Prostaatkanker (alleen mannen): 12 %
Stofwisselingsziekten: - Diabetes Mellitus 42 %
Psychische stoornissen: - Depressie 52 %
Ademhalingswegen:
- Verkoudheid: veel meer dan 100 %
- Acute bronchitis: veel meer dan 100 %
- Influenza: 82 %
- Astma: 58 %
- COPD: 20 %
Volksgezondheid
Definitie:
De omvang en spreiding van gezondheid en ziekte in de bevolking, of:
De mate van gezondheid van de bevolking in zijn geheel
Volksgezondheid als optelsom van alle individuele gezondheid?
→
… Nee, het geheel is meer dan de som der delen
→
Emergentie in de volksgezondheid
De verantwoordelijke feedbackmechinsmen zijn beleidsmatig van belang
Model van Lalonde
4 categorieën determinanten:
Biologische en genetische factoren
Fysieke en sociale omgeving
Leefstijl
Gezondheidszorgsysteem
Algemeen
Ziekte en hun oorzaken
We kunnen ziekte begrijpen door waarnemingen te doen aan de organen en in
te zoomen op het binnenste van de cel:
Veel te leren over ziekte, aard van de verschijnselen, maar meestal
niet over de uiteindelijke oorzaak
Voor oorzaak is het beter om naar de grote wereld buiten het individu te kijken
Helpt om maatregelen te nemen om ziekten te voorkomen
Defi nitie van ziekte
Vroeger werd een ziekte beschouwd als een op zichzelf staand ding, los van de
mens.
Tegenwoordig:
Een afwijking van de normale toestand, die een nadeel in het
functioneren van het organisme met zich meebrengt
Afwezigheid van gezondheid
Er bestaat tot op heden geen bevredigende definitie
Maar ziekte kost wel 10% van het nationaal inkomen
Dimensies in verschijningsvormen ziekte
Ziekte kent meerdere verschijningsvormen
Drie verschillende dimensies:
Subjectieve ervaring:
Illness staat voor ervaren ziekte
Gedrag:
Sickness duidt op ziektegedrag (bijv. doktersbezoek, arbeidsverzuim)
Objectieve waarneming:
Disease betreft een objectief waarneembaar verschijnsel (afwijking van
de normale toestand met objectieve meetmethoden vast te stellen)
Is een psychische stoornis ook en ziekte?
Medisch model
Objectieve benadering
Biologische oorsprong
Gemengde model
, Waarde oordelen bepalen wat afwijkingen zijn
Oorzaken biologisch, sociaal of psychisch van aard
Hoe groot is de kans om een ziekte te krijgen?
Infectieziekten: - Maagdarmkanaal: 88 %
Kanker:
- Dikke darm: 6 %
- Longkanker: 6 %
- Borstkanker (vrouwen): 12 %
- Prostaatkanker (alleen mannen): 12 %
Stofwisselingsziekten: - Diabetes Mellitus 42 %
Psychische stoornissen: - Depressie 52 %
Ademhalingswegen:
- Verkoudheid: veel meer dan 100 %
- Acute bronchitis: veel meer dan 100 %
- Influenza: 82 %
- Astma: 58 %
- COPD: 20 %
Volksgezondheid
Definitie:
De omvang en spreiding van gezondheid en ziekte in de bevolking, of:
De mate van gezondheid van de bevolking in zijn geheel
Volksgezondheid als optelsom van alle individuele gezondheid?
→
… Nee, het geheel is meer dan de som der delen
→
Emergentie in de volksgezondheid
De verantwoordelijke feedbackmechinsmen zijn beleidsmatig van belang
Model van Lalonde
4 categorieën determinanten:
Biologische en genetische factoren
Fysieke en sociale omgeving
Leefstijl
Gezondheidszorgsysteem