Goederenrecht
Week 1 – college 1
Goederenrecht
- Verhouding persoon-goed
- Gesloten systeem redelijk en billijkheid wordt niks mee gedaan = verbintenissenrecht
- i.b. dwingend recht
- goederenrechtelijke rechten (goed kennen!!!)
- absoluut geldend tegenover iedereen
- droit de suite zaaksgevolg = eigendom blijft op de zaak rusten bijv. auto wordt gestolen
van meneer A, eigendomsrecht blijft gewoon bestaan voor meneer A.
- prioriteit oud gaat nieuw – oude recht gaat voor
- separatisme in faillissement Als meneer A eigenaar is van de auto en leent het uit aan
meneer C, meneer C gaat failliet, kan meneer A gewoon de auto opeisen alsof er geen
faillissement is. Je kunt je zaken opeisen.
Goederenrechtelijke rechten
Uitsluitend op zaken rustend, boek 5:
- eigendom roerend en onroerend zijn
- erfdienstbaarheid
- erfpacht
- opstal
- appartementsrecht
- mandeligheid
op alle andere goederen rustend, boek 3:
- pand
- hypotheek
- vruchtgebruik
= staat in boek 3 betekend dat je ze kunt vestigen op een zaak
Pandrecht op een vermogensrecht vordering, vertegenwoordigt een geldelijke waarde
vermogen = goederen _ schulden
goederen = zaken art. 3:2 _ vermogensrechten
zaken = roerend _ onroerend
,volledige en beperkte rechten
volledig:
- eigendom (zaken) art. 5.1
- toebehoren (vermogensrechten) vorderingsrecht behoor je toe.
beperkt (art. 3.8):
- gebruiks/genotsrechten: vruchtgebruik (3.201), erfdienstbaarheid (5.70), erfpacht (5.85),
opstal (5.101);
- zekerheidsrechten: pand (3.236 e.v.) en hypotheek (3.260)
Eigendom
Omschrijving begrip eigendom:
- het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben (art. 5.1)
NB het eigendomsrecht van een zaak wordt vaak met de zaak zelf vereenzelvigd.
- De eigenaar van een zaak is tevens eigenaar van al haar bestanddelen (art. 5.3)
- Bestanddelen zijn onzelfstandige onderdelen van een zaak (art. 3.4 )
- - ideële band (verkeersopvattingen), zie ook arrest Depex/Curatoren; of
- Materiele (hechte) band. Bijv. bad in het huis kun je niet onbeschadigd uit het huis halen, kun
je alleen samen met het huis overdragen is dus onroerend bestanddeel van het huis.
Als het ligbad niet in het huis zit is het huis niet incompleet.
Criteria:
Zijn apparatuur en gebouw in constructief opzicht op elkaar afgestemd?
Is het gebouw zonder de apparatuur incompleet?
Originele wijzing van verkrijging zoals natrekking leidt tot verval die op de zaak rust
Individualiseringsbeginsel
Vatbaar voor eigendom zijn geïndividualiseerde zaken, en niet slechts naar de soort of hoeveelheid
bepaalde zaken.
Er is sprake van oneigenlijke vermenging
- Arrest Teixeira de Mattos.
Oneigenlijke vermenging = kan niet aantonen dat de spijkerbroek van jou is.
,Eigendom van de grond
Omvat (art. 5.20 lid 1);
- Bovengrond
- Aardlagen hieronder
- Grondwater, dat aan de oppervlakte komt
- Afgepaald grondwater op de grond
- Beplantingen
- Duurzaam met de grond verbonden gebouwen en werken, voor zover deze geen bestanddeel
zijn van een andere onroerende zaak (sub e) bijv. bij huis A loop de kelder een gedeelte door
de grond waar huis B op staat, de kelder van huis A hoort gewoon helemaal bij huis A. huis B
heeft dus geen eigendom op het deel van de kelder wat in zijn grond ligt.
zie ook art. 3.3 en arrest Portacabin.
- Onroerende zaak belasting (betaal je de portacabin en de grond ipv alleen de portacabin)
Of een gebouw onroerend is ligt aan de volgende criteria
- Is het voor aard en inrichting bestemd duurzaam ter plaatse te blijven
- Let op de bedoeling van de gebouwen voor zover die naar buiten toe kenbaar is
- Bestemming van het gebouw moet naar buiten toe kenbaar zijn
- De verkeersopvatting spelen slechts indirect een rol van betekenis
Recht van een eigenaar
- Gebruiksrecht (art. 5.1 lid 2)
- Recht op de afgescheiden vruchten (art 5.1 lid 3)
- Beschikkingsbevoegdheid
- Revindicatie (art. 5.2) relatie tot faillissement bezitter/niet-eigenaar c.q. houder.
Beperkingen eigendomsrecht
Algemeen: art. 5.1 lid 2
Niet-limitatieve opsomming:
- T.a.v. gebruik
- T.a.v. recht op afgescheiden vruchten
- T.a.v. beschikking
- T.a.v. revindicatie
- Publiekrechtelijk (zie ook art. 3.14)
Beperkingen eigendomsrecht, vervolg
Uitoefening eigendomsrecht mag niet onrechtmatig zijn.
Van onrechtmatige eigendomsuitoefening is o.a. sprake bij:
- Misbruik van bevoegdheid (art. 3.13 en 5.54), zie ook arrest Grensoverschrijdende Garage
- Hinder (art. 5.37)
, Hinder, art. 5.37
Hinderlijk gedrag kan een onrechtmatige daad opleveren.
Rumoer, stank, trilling, rook, gas e.d.
Niet elke hinderlijke gedraging is onrechtmatig. Van belang bij beoordeling:
- Wie was er eerst? Anterioriteitsbeginsel
- Vergunning: niet doorslaggevend
- arresten Vermeulen/Lekkerkerker(= arrest vogelplaag) en Hinderlijke uitbouw
- Hoe erg is het? Aard, ernst, duur hinder en aard en mate schade en (plaatselijke)
omstandigheden van het geval
In te stellen actie is onrechtmatige daad (art. 6.162)
Gemeenschap, titel 3.7
Situatie: één of meer goederen die aan twee of meer deelgenoten gezamenlijk toebehoren art.
3.116 Bw
De deelgenoten hebben ieder een aandeel in gemeenschap; niet perse een gelijk aandeel.
Een gemeenschap kan ook schulden omvatten.
Einde: verdeling art. 3.182
Gemeenschap, vervolg
Titel 3.7 is alleen van toepassing op gemeenschappen die voor verdeling vatbaar zijn.
- Eenvoudige gemeenschappen afd. 1
- Bijzondere gemeenschappen afd. 1 en 2, zoals nalatenschappen en specifieke ontbonden
gemeenschappen zoals de huwelijksgemeenschap zie art. 3.189 lid 2 BW
Mandeligheid, titel 5.5
Definitie: vorm van gemeenschap van een onroerende zaak, die toebehoort aan de eigenaars van
verschillende erven en tot gemeenschappelijk nut is bestemd van die erven
Titel 5.5 is van toepassing naast afdeling 1 van titel 3.7
Week 1 – college 1
Goederenrecht
- Verhouding persoon-goed
- Gesloten systeem redelijk en billijkheid wordt niks mee gedaan = verbintenissenrecht
- i.b. dwingend recht
- goederenrechtelijke rechten (goed kennen!!!)
- absoluut geldend tegenover iedereen
- droit de suite zaaksgevolg = eigendom blijft op de zaak rusten bijv. auto wordt gestolen
van meneer A, eigendomsrecht blijft gewoon bestaan voor meneer A.
- prioriteit oud gaat nieuw – oude recht gaat voor
- separatisme in faillissement Als meneer A eigenaar is van de auto en leent het uit aan
meneer C, meneer C gaat failliet, kan meneer A gewoon de auto opeisen alsof er geen
faillissement is. Je kunt je zaken opeisen.
Goederenrechtelijke rechten
Uitsluitend op zaken rustend, boek 5:
- eigendom roerend en onroerend zijn
- erfdienstbaarheid
- erfpacht
- opstal
- appartementsrecht
- mandeligheid
op alle andere goederen rustend, boek 3:
- pand
- hypotheek
- vruchtgebruik
= staat in boek 3 betekend dat je ze kunt vestigen op een zaak
Pandrecht op een vermogensrecht vordering, vertegenwoordigt een geldelijke waarde
vermogen = goederen _ schulden
goederen = zaken art. 3:2 _ vermogensrechten
zaken = roerend _ onroerend
,volledige en beperkte rechten
volledig:
- eigendom (zaken) art. 5.1
- toebehoren (vermogensrechten) vorderingsrecht behoor je toe.
beperkt (art. 3.8):
- gebruiks/genotsrechten: vruchtgebruik (3.201), erfdienstbaarheid (5.70), erfpacht (5.85),
opstal (5.101);
- zekerheidsrechten: pand (3.236 e.v.) en hypotheek (3.260)
Eigendom
Omschrijving begrip eigendom:
- het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben (art. 5.1)
NB het eigendomsrecht van een zaak wordt vaak met de zaak zelf vereenzelvigd.
- De eigenaar van een zaak is tevens eigenaar van al haar bestanddelen (art. 5.3)
- Bestanddelen zijn onzelfstandige onderdelen van een zaak (art. 3.4 )
- - ideële band (verkeersopvattingen), zie ook arrest Depex/Curatoren; of
- Materiele (hechte) band. Bijv. bad in het huis kun je niet onbeschadigd uit het huis halen, kun
je alleen samen met het huis overdragen is dus onroerend bestanddeel van het huis.
Als het ligbad niet in het huis zit is het huis niet incompleet.
Criteria:
Zijn apparatuur en gebouw in constructief opzicht op elkaar afgestemd?
Is het gebouw zonder de apparatuur incompleet?
Originele wijzing van verkrijging zoals natrekking leidt tot verval die op de zaak rust
Individualiseringsbeginsel
Vatbaar voor eigendom zijn geïndividualiseerde zaken, en niet slechts naar de soort of hoeveelheid
bepaalde zaken.
Er is sprake van oneigenlijke vermenging
- Arrest Teixeira de Mattos.
Oneigenlijke vermenging = kan niet aantonen dat de spijkerbroek van jou is.
,Eigendom van de grond
Omvat (art. 5.20 lid 1);
- Bovengrond
- Aardlagen hieronder
- Grondwater, dat aan de oppervlakte komt
- Afgepaald grondwater op de grond
- Beplantingen
- Duurzaam met de grond verbonden gebouwen en werken, voor zover deze geen bestanddeel
zijn van een andere onroerende zaak (sub e) bijv. bij huis A loop de kelder een gedeelte door
de grond waar huis B op staat, de kelder van huis A hoort gewoon helemaal bij huis A. huis B
heeft dus geen eigendom op het deel van de kelder wat in zijn grond ligt.
zie ook art. 3.3 en arrest Portacabin.
- Onroerende zaak belasting (betaal je de portacabin en de grond ipv alleen de portacabin)
Of een gebouw onroerend is ligt aan de volgende criteria
- Is het voor aard en inrichting bestemd duurzaam ter plaatse te blijven
- Let op de bedoeling van de gebouwen voor zover die naar buiten toe kenbaar is
- Bestemming van het gebouw moet naar buiten toe kenbaar zijn
- De verkeersopvatting spelen slechts indirect een rol van betekenis
Recht van een eigenaar
- Gebruiksrecht (art. 5.1 lid 2)
- Recht op de afgescheiden vruchten (art 5.1 lid 3)
- Beschikkingsbevoegdheid
- Revindicatie (art. 5.2) relatie tot faillissement bezitter/niet-eigenaar c.q. houder.
Beperkingen eigendomsrecht
Algemeen: art. 5.1 lid 2
Niet-limitatieve opsomming:
- T.a.v. gebruik
- T.a.v. recht op afgescheiden vruchten
- T.a.v. beschikking
- T.a.v. revindicatie
- Publiekrechtelijk (zie ook art. 3.14)
Beperkingen eigendomsrecht, vervolg
Uitoefening eigendomsrecht mag niet onrechtmatig zijn.
Van onrechtmatige eigendomsuitoefening is o.a. sprake bij:
- Misbruik van bevoegdheid (art. 3.13 en 5.54), zie ook arrest Grensoverschrijdende Garage
- Hinder (art. 5.37)
, Hinder, art. 5.37
Hinderlijk gedrag kan een onrechtmatige daad opleveren.
Rumoer, stank, trilling, rook, gas e.d.
Niet elke hinderlijke gedraging is onrechtmatig. Van belang bij beoordeling:
- Wie was er eerst? Anterioriteitsbeginsel
- Vergunning: niet doorslaggevend
- arresten Vermeulen/Lekkerkerker(= arrest vogelplaag) en Hinderlijke uitbouw
- Hoe erg is het? Aard, ernst, duur hinder en aard en mate schade en (plaatselijke)
omstandigheden van het geval
In te stellen actie is onrechtmatige daad (art. 6.162)
Gemeenschap, titel 3.7
Situatie: één of meer goederen die aan twee of meer deelgenoten gezamenlijk toebehoren art.
3.116 Bw
De deelgenoten hebben ieder een aandeel in gemeenschap; niet perse een gelijk aandeel.
Een gemeenschap kan ook schulden omvatten.
Einde: verdeling art. 3.182
Gemeenschap, vervolg
Titel 3.7 is alleen van toepassing op gemeenschappen die voor verdeling vatbaar zijn.
- Eenvoudige gemeenschappen afd. 1
- Bijzondere gemeenschappen afd. 1 en 2, zoals nalatenschappen en specifieke ontbonden
gemeenschappen zoals de huwelijksgemeenschap zie art. 3.189 lid 2 BW
Mandeligheid, titel 5.5
Definitie: vorm van gemeenschap van een onroerende zaak, die toebehoort aan de eigenaars van
verschillende erven en tot gemeenschappelijk nut is bestemd van die erven
Titel 5.5 is van toepassing naast afdeling 1 van titel 3.7
