Hoofdstuk 1; Ontwikkelingspsychologie.
1.1 ~ Ontwikkelingspsychologie.
Ondanks al deze individuele verschillen die ontstaan vanwege ieders unieke ervaringen,
hebben mensen ook veel met elkaar gemeen. Mensen doorlopen in grote lijnen namelijk wel
eenzelfde soort ontwikkeling.
Het verkrijgen van inzicht in deze algemene menselijke ontwikkelingslijn en welke factoren
bepalend en van invloed zijn op de ontwikkeling, is het vakgebied van de
ontwikkelingspsychologie.
1.2 ~ Geschiedenis van de ontwikkelingspsychologie.
De ontwikkelingspsychologie ontstond als wetenschappelijke discipline namelijk pas eind
negentiende eeuw, maar daar ging een lange traditie van voorwetenschappelijk denken,
speculatie en filosofische overpeinzingen aan vooraf.
De oudheid:
De oude Grieken erkende het belang van spelactiviteiten tijdens de vroegkinderlijke
ontwikkeling en hadden ze al bepaalde ideeën ontwikkeld over de invloed van
omgevingsfactoren op de ontwikkeling van kinderen.
Zo dacht de Griekse filosoof Plato dat kinderen door verwenning prikkelbaar zouden worden
en door extreme strengheid en tirannie juist somber en futloos. Ook de Romeinen boden
ruimte voor de specifieke kenmerken van kinderen en het viel de Romeinse filosoof Cicero al
op dat er een wezenlijk verschil bestond tussen ‘jongeren’ en ‘ouderen’.
De middeleeuwen:
Onder invloed van het opkomende calvinisme ontstond er mogelijk zelfs een
onderdrukkende houding ten opzichte van het kind. De Franse historicus Ariès stelde dat
tijdens de middeleeuwen kinderen als miniatuurvolwassenen werden gezien. De
argumenten van Ariès ten aanzien van de positie van kinderen in de middeleeuwen zijn
veelal gebaseerd op kunstuitingen uit die tijd en veel geleerden betwisten deze visie dan
ook.
Zo benadrukte de geleerde Erasmus in die tijd al dat het belangrijk was om liefdevol met het
kind om te gaan. Erasmus hechtte daarnaast veel waarde aan onderwijs, om het kind
verantwoordelijkheid bij te brengen.
Pioniers:
Belangrijk werk op het gebied van de veranderende kijk op kinderen, leverden de filosofen
Locke en Rousseau. Zij erkenden als eerste nadrukkelijk dat kinderen anders waren dan
volwassenen en werden daarom dan ook gezien als de pioniers op het gebied van de
vroegkinderlijke ontwikkeling.
Locke stelde dat een kind als ‘tabula rasa’, ofwel een onbeschreven blad, ter wereld komt.
Locke vormde met zijn leertheorie een inspiratiebron voor wetenschappers uit een meer
recent verleden, zoals Pavlov en Skinner.
Rousseau daarentegen stelde dat kinderen geen passieve ontvangers zijn, maar actief
experimenterende wezens die hun ontwikkeling zelf in de hand nemen en selectief de
invloeden opnemen waar ze vanuit hun natuurlijke aanleg behoefte aan hebben.
Aanhangers van Rousseau zijn Montessori en Piaget.
1.1 ~ Ontwikkelingspsychologie.
Ondanks al deze individuele verschillen die ontstaan vanwege ieders unieke ervaringen,
hebben mensen ook veel met elkaar gemeen. Mensen doorlopen in grote lijnen namelijk wel
eenzelfde soort ontwikkeling.
Het verkrijgen van inzicht in deze algemene menselijke ontwikkelingslijn en welke factoren
bepalend en van invloed zijn op de ontwikkeling, is het vakgebied van de
ontwikkelingspsychologie.
1.2 ~ Geschiedenis van de ontwikkelingspsychologie.
De ontwikkelingspsychologie ontstond als wetenschappelijke discipline namelijk pas eind
negentiende eeuw, maar daar ging een lange traditie van voorwetenschappelijk denken,
speculatie en filosofische overpeinzingen aan vooraf.
De oudheid:
De oude Grieken erkende het belang van spelactiviteiten tijdens de vroegkinderlijke
ontwikkeling en hadden ze al bepaalde ideeën ontwikkeld over de invloed van
omgevingsfactoren op de ontwikkeling van kinderen.
Zo dacht de Griekse filosoof Plato dat kinderen door verwenning prikkelbaar zouden worden
en door extreme strengheid en tirannie juist somber en futloos. Ook de Romeinen boden
ruimte voor de specifieke kenmerken van kinderen en het viel de Romeinse filosoof Cicero al
op dat er een wezenlijk verschil bestond tussen ‘jongeren’ en ‘ouderen’.
De middeleeuwen:
Onder invloed van het opkomende calvinisme ontstond er mogelijk zelfs een
onderdrukkende houding ten opzichte van het kind. De Franse historicus Ariès stelde dat
tijdens de middeleeuwen kinderen als miniatuurvolwassenen werden gezien. De
argumenten van Ariès ten aanzien van de positie van kinderen in de middeleeuwen zijn
veelal gebaseerd op kunstuitingen uit die tijd en veel geleerden betwisten deze visie dan
ook.
Zo benadrukte de geleerde Erasmus in die tijd al dat het belangrijk was om liefdevol met het
kind om te gaan. Erasmus hechtte daarnaast veel waarde aan onderwijs, om het kind
verantwoordelijkheid bij te brengen.
Pioniers:
Belangrijk werk op het gebied van de veranderende kijk op kinderen, leverden de filosofen
Locke en Rousseau. Zij erkenden als eerste nadrukkelijk dat kinderen anders waren dan
volwassenen en werden daarom dan ook gezien als de pioniers op het gebied van de
vroegkinderlijke ontwikkeling.
Locke stelde dat een kind als ‘tabula rasa’, ofwel een onbeschreven blad, ter wereld komt.
Locke vormde met zijn leertheorie een inspiratiebron voor wetenschappers uit een meer
recent verleden, zoals Pavlov en Skinner.
Rousseau daarentegen stelde dat kinderen geen passieve ontvangers zijn, maar actief
experimenterende wezens die hun ontwikkeling zelf in de hand nemen en selectief de
invloeden opnemen waar ze vanuit hun natuurlijke aanleg behoefte aan hebben.
Aanhangers van Rousseau zijn Montessori en Piaget.
