Weekoverzicht 1
Hoorcollege 1
Socialisatie
- De definitie van socialisatie heeft 3 kenmerken:
o Proces: er gaat tijd overheen
o Verkrijgen/aanleren van overtuigingen, waarden en normen
o Cultuur/samenleving: het eigen maken van overtuigingen, waarden en normen
➔ Socialisatie is een proces waarbij kinderen kennis, vaardigheden en gedragingen
verkrijgen/aanleren en overtuigingen, waarden en normen eigen maken die eigen zijn aan een
bepaalde cultuur/samenleving, waardoor ze in staat zijn te participeren in de samenleving
- Het proces is unidirectioneel, biderectioneel (wederkerig) en transactioneel (ontwikkeling). De
samenwerking van deze 2 of 3 (?) zorgt voor een bepaalde ontwikkeling die per kind verschilt.
Socialisatietheorieën
Een theorie is door de mens geconstrueerd beeld van de werkelijkheid; een theorie is anders dan de
werkelijkheid (empirie), maar een poging om deze begrijpelijk te maken
Freud: Psychodynamische benadering
Socialisatie: regulatie impulsen
- Psychodynamische benadering
o Driften → gedrag: uiting van instinctieve agressieve of seksuele impulsen
o Oorsprong: sterke intrinsieke energie
o In conflict met de omgeving
o Externe controle → interne controle/identificatie (superego)
- Id: primitieve driften → genot
Ego: reguleert impulsen
Superego: geweten
- Taak ouders: zelfregulatie aanleren
Block & Block
- Ego-controle (inhiberen) en ego-resiliency (mate van impuls controleren, waar en wanneer)
Rothbart
- Effortful control: aandacht verdelen, focussen, inhibitie, waarnemend sensitief, aanpassen,
minder plezier (lage intensiteit)
Langeveld
- Baby’s niet verstoren (met rust laten), gewoon laten want anders wordt het verwend (dit is niet
evendence-based)
- Doel opvoeding: kinderen mondig worden en autonoom zijn
o Zelfverantwoordelijke zelfbepaling: in de opvoeding hulpeloosheid afnemen,
zelfstandigheid aanmoedigen
,Spock
- Socialisatie door de tijd heen
- Laar baby met rust
- Ideeën veranderden over tijd naar meer responsiviteit
Watson
- Behavioristisch perspectief → klassieke conditionering
o Nadruk op uiterlijk gedrag
o Versterken van associaties: stimulus -> respons
o Leren door associaties
o Pavlov
- Kind is een onbeschreven blad
- Daarna kwam het behavioristische perspectief weer terug
o Operante conditionering (Skinner)
▪ Aanleren van gewenst gedrag
▪ Bekrachtiging → S-R relaties
▪ Bekrachtigen van positief gedrag vs. bestraffen van ongewenst gedrag
▪ Ouders ‘vormen’ hun kind
Patterson
- Coercion cycle
1. Moeder dringt op áversieve’ manier binnen in de activiteit van het kind
2. Het kind gaat in de tegenaanval
3. Moeder stopt met berispen
Effect op korte termijn
Effect op lange termijn
4. Het kind staakt de tegenaanval
➔ Kind krijgt zijn zin.
Bandura
- Sociaal cognitieve leer theorie
o De mensen heeft een cognitief geheugen en kan daardoor een korte termijn beloning
omzetten naar een lange termijn beloning
o Leren door observeren/imiteren
o Performance vs. learning
▪ Motivatie
▪ Self-efficacy (zelfredzaamheid)
Dit zijn twee aspecten die het leren en imiteren beïnvloeden (motivatie en
zelfredzaamheid)
- Taak ouders: goed voorbeeld/model zijn (modeleren)
- Grotendeels nurture, beetje nature
Bowlby
- Socialisatie is het resultaat van evolutie → nature
- Ook Ainsworth
- Het kind heeft de aangeboren neiging om bij de ouder bescherming te zoeken in geval van stress,
gevaar of ziekte / gebruikt ouder om omgeving te exploreren (gehechtheid)
,- Taak ouders: ingaan op de behoefte aan bescherming/steun → troosten
- Lorenz
- Inprenting (bij ganzen) tijdens de kiritieke en sensitieve periode (bijv. op een montesorri school)
- Taak ouders: in kritieke en sensitieve periodes het kind iets aanleren
- Nature: koestering belangrijker dan eten (experiment van Harlow met aapjes); Socialisatie is het
resultaat van evolutie
Socialisatieprocessen en mechanismen
- Samenhang vs. causaliteit
o Unidirectioneel
o Biderectioneel
- Moderatie
- Mediatie/indirecte effecten
Vier voorbeelden:
Opvoeden als democratie
- Lewin, Lippit, and White
o Autoritaire stijl → ongewenste ontwikkeling → minder streng, minder klemtoon op
ongehoorzaamheid
o Democratische stijl → beste resultaten
o Laissez-faire (permissief) → Baumrind:
eveneens schadelijk als autoritair
- Diana Baumrind is van de 4 opvoedstijlen:
- Opvoedingsdimensies (beter dan in hokjes
plaatsen van 4 opvoedstijlen, maar de pvoedstijlen
zijn hier wel op gebaseerd.
o Ondersteuning/warmte
▪ Beschermende, verzorgende omgeving creëren
▪ Voorzien in affectieve behoeften van het kind
➢ Doel: Gericht op fysiek en emotioneel welzijn van het king, kind voelt zich begrepen
en geaccepteerd
o Controle
▪ Overdracht van kennis, waarden en normen, beiden van structuur
▪ Heeft negatieve en positieve aspecten
1. Opvoeding → gedrag kind
o Weinig betrokkenheid zorgt voor meer externaliserend probleemgedrag
o Hoe meer controle, hoe meer fysieke agressie
o Zo zorgt bijv. een autoritaire opvoedstijl voor boosheid en frustratie
o Er staan nog een aantal voorbeelden in de powerpoint???
2. Gedrag kind → opvoeding
o Kindkenmerken kunnen de omgeving beïnvloeden
▪ Evocatieve processen
o Bij eigen kind zie je meer negatief gedrag
o Gen-omgevingsinteracties
▪ Problemen bij adoptieouders leiden alleen tot antisociaal gedrag bij
adoptiekinderen met een genetisch risico (antisociale biologische ouders)
o Als kinderen meer angst hebben reageren ouder ook angstiger → controlerender
, Angst kind → ouderlijke controle
▪ Ouders anticiperen op angst kind
Ouderlijke controle → angst kind
▪ Toenemende perceptie van dreiging
▪ Afname perceptie van zelfcontrole over dreiging
▪ Geen gelegenheden voor verkennen omgeving en ontwikkeling vaardigheden
Angst ouders?
▪ (modeling) vermijding
3. Gedrag kind x opvoeding → sociale ontwikkeling kind
o Moderator effect/gedrag → als er iets aan een reactie toegevoegd wordt veranderd de
uitkomst
o Veel angstige discipline → angstige kinderen, maar het maakt daarvoor ook weer uit wat
voor discipline en wat voor kind
o Interacties kind en de omgeving (modellen)
▪ Diathesis-Stress Model/ Dual-Risk
Model (kwetsbaarheidsmodel)
• Kwetsbare kinderen →
negatieve ervaringen →
negatieve uitkomst
▪ Differentioal Susceptibility Model
• Sensitief voor positieve en
negatieve ervaringen
• Verschil zit hem in de positieve
kant
• Deze is meer van het heden,
meer accuraat
4. Gedrag kind via opvoeding → sociale ontwikkeling kind
o Direct en indirect gevolg
Hoorcollege 1
Socialisatie
- De definitie van socialisatie heeft 3 kenmerken:
o Proces: er gaat tijd overheen
o Verkrijgen/aanleren van overtuigingen, waarden en normen
o Cultuur/samenleving: het eigen maken van overtuigingen, waarden en normen
➔ Socialisatie is een proces waarbij kinderen kennis, vaardigheden en gedragingen
verkrijgen/aanleren en overtuigingen, waarden en normen eigen maken die eigen zijn aan een
bepaalde cultuur/samenleving, waardoor ze in staat zijn te participeren in de samenleving
- Het proces is unidirectioneel, biderectioneel (wederkerig) en transactioneel (ontwikkeling). De
samenwerking van deze 2 of 3 (?) zorgt voor een bepaalde ontwikkeling die per kind verschilt.
Socialisatietheorieën
Een theorie is door de mens geconstrueerd beeld van de werkelijkheid; een theorie is anders dan de
werkelijkheid (empirie), maar een poging om deze begrijpelijk te maken
Freud: Psychodynamische benadering
Socialisatie: regulatie impulsen
- Psychodynamische benadering
o Driften → gedrag: uiting van instinctieve agressieve of seksuele impulsen
o Oorsprong: sterke intrinsieke energie
o In conflict met de omgeving
o Externe controle → interne controle/identificatie (superego)
- Id: primitieve driften → genot
Ego: reguleert impulsen
Superego: geweten
- Taak ouders: zelfregulatie aanleren
Block & Block
- Ego-controle (inhiberen) en ego-resiliency (mate van impuls controleren, waar en wanneer)
Rothbart
- Effortful control: aandacht verdelen, focussen, inhibitie, waarnemend sensitief, aanpassen,
minder plezier (lage intensiteit)
Langeveld
- Baby’s niet verstoren (met rust laten), gewoon laten want anders wordt het verwend (dit is niet
evendence-based)
- Doel opvoeding: kinderen mondig worden en autonoom zijn
o Zelfverantwoordelijke zelfbepaling: in de opvoeding hulpeloosheid afnemen,
zelfstandigheid aanmoedigen
,Spock
- Socialisatie door de tijd heen
- Laar baby met rust
- Ideeën veranderden over tijd naar meer responsiviteit
Watson
- Behavioristisch perspectief → klassieke conditionering
o Nadruk op uiterlijk gedrag
o Versterken van associaties: stimulus -> respons
o Leren door associaties
o Pavlov
- Kind is een onbeschreven blad
- Daarna kwam het behavioristische perspectief weer terug
o Operante conditionering (Skinner)
▪ Aanleren van gewenst gedrag
▪ Bekrachtiging → S-R relaties
▪ Bekrachtigen van positief gedrag vs. bestraffen van ongewenst gedrag
▪ Ouders ‘vormen’ hun kind
Patterson
- Coercion cycle
1. Moeder dringt op áversieve’ manier binnen in de activiteit van het kind
2. Het kind gaat in de tegenaanval
3. Moeder stopt met berispen
Effect op korte termijn
Effect op lange termijn
4. Het kind staakt de tegenaanval
➔ Kind krijgt zijn zin.
Bandura
- Sociaal cognitieve leer theorie
o De mensen heeft een cognitief geheugen en kan daardoor een korte termijn beloning
omzetten naar een lange termijn beloning
o Leren door observeren/imiteren
o Performance vs. learning
▪ Motivatie
▪ Self-efficacy (zelfredzaamheid)
Dit zijn twee aspecten die het leren en imiteren beïnvloeden (motivatie en
zelfredzaamheid)
- Taak ouders: goed voorbeeld/model zijn (modeleren)
- Grotendeels nurture, beetje nature
Bowlby
- Socialisatie is het resultaat van evolutie → nature
- Ook Ainsworth
- Het kind heeft de aangeboren neiging om bij de ouder bescherming te zoeken in geval van stress,
gevaar of ziekte / gebruikt ouder om omgeving te exploreren (gehechtheid)
,- Taak ouders: ingaan op de behoefte aan bescherming/steun → troosten
- Lorenz
- Inprenting (bij ganzen) tijdens de kiritieke en sensitieve periode (bijv. op een montesorri school)
- Taak ouders: in kritieke en sensitieve periodes het kind iets aanleren
- Nature: koestering belangrijker dan eten (experiment van Harlow met aapjes); Socialisatie is het
resultaat van evolutie
Socialisatieprocessen en mechanismen
- Samenhang vs. causaliteit
o Unidirectioneel
o Biderectioneel
- Moderatie
- Mediatie/indirecte effecten
Vier voorbeelden:
Opvoeden als democratie
- Lewin, Lippit, and White
o Autoritaire stijl → ongewenste ontwikkeling → minder streng, minder klemtoon op
ongehoorzaamheid
o Democratische stijl → beste resultaten
o Laissez-faire (permissief) → Baumrind:
eveneens schadelijk als autoritair
- Diana Baumrind is van de 4 opvoedstijlen:
- Opvoedingsdimensies (beter dan in hokjes
plaatsen van 4 opvoedstijlen, maar de pvoedstijlen
zijn hier wel op gebaseerd.
o Ondersteuning/warmte
▪ Beschermende, verzorgende omgeving creëren
▪ Voorzien in affectieve behoeften van het kind
➢ Doel: Gericht op fysiek en emotioneel welzijn van het king, kind voelt zich begrepen
en geaccepteerd
o Controle
▪ Overdracht van kennis, waarden en normen, beiden van structuur
▪ Heeft negatieve en positieve aspecten
1. Opvoeding → gedrag kind
o Weinig betrokkenheid zorgt voor meer externaliserend probleemgedrag
o Hoe meer controle, hoe meer fysieke agressie
o Zo zorgt bijv. een autoritaire opvoedstijl voor boosheid en frustratie
o Er staan nog een aantal voorbeelden in de powerpoint???
2. Gedrag kind → opvoeding
o Kindkenmerken kunnen de omgeving beïnvloeden
▪ Evocatieve processen
o Bij eigen kind zie je meer negatief gedrag
o Gen-omgevingsinteracties
▪ Problemen bij adoptieouders leiden alleen tot antisociaal gedrag bij
adoptiekinderen met een genetisch risico (antisociale biologische ouders)
o Als kinderen meer angst hebben reageren ouder ook angstiger → controlerender
, Angst kind → ouderlijke controle
▪ Ouders anticiperen op angst kind
Ouderlijke controle → angst kind
▪ Toenemende perceptie van dreiging
▪ Afname perceptie van zelfcontrole over dreiging
▪ Geen gelegenheden voor verkennen omgeving en ontwikkeling vaardigheden
Angst ouders?
▪ (modeling) vermijding
3. Gedrag kind x opvoeding → sociale ontwikkeling kind
o Moderator effect/gedrag → als er iets aan een reactie toegevoegd wordt veranderd de
uitkomst
o Veel angstige discipline → angstige kinderen, maar het maakt daarvoor ook weer uit wat
voor discipline en wat voor kind
o Interacties kind en de omgeving (modellen)
▪ Diathesis-Stress Model/ Dual-Risk
Model (kwetsbaarheidsmodel)
• Kwetsbare kinderen →
negatieve ervaringen →
negatieve uitkomst
▪ Differentioal Susceptibility Model
• Sensitief voor positieve en
negatieve ervaringen
• Verschil zit hem in de positieve
kant
• Deze is meer van het heden,
meer accuraat
4. Gedrag kind via opvoeding → sociale ontwikkeling kind
o Direct en indirect gevolg
