Module E Zwangeren Pathologie
Leerdoelen:
De student kan:
- Vanuit de pathofysiologie benoemen welke effecten zwangerschap heeft
op de moeder
- Vanuit de pathofysiologie hypertensie en foetale groei verklaren bij pre-
eclampsie
- Verschijnselen van zwangerschapshypertensie benoemen en het
therapeutisch beleid uitleggen
- Verschijnselen van eclampsie benoemen en het therapeutisch beleid
uitleggen
- Verschijnselen van pre-eclampsie benoemen en het therapeutisch beleid
uitleggen
- Verschijnselen van HELLP benoemen en het therapeutisch beleid
uitleggen.
Tijdspad zwangerschap
Zwangerschap wordt berekend vanaf de laatste dag van de laatste
menstruatie
- Conceptie 0-2 weken
- Embryonale fase: 3-10 weken
- Groei en differentiatie weefsels en organen, meest kwetsbare fase
- Foetale fase: vanaf einde 10e week
- Uitrijpen organen
- Totale duur: 37-42 weken
Foetale fase
Oorzaken te trage groei foetale fase:
- Chromosomale afwijkingen
- Intoxicaties
- Infecties
- Stoornis in placenta doorbloeding/ solutio placentae (loslaten
placenta)
- Te weinig vruchtwater
Oorzaken positieve discongruentie (te snel groeiend kind)
- Meerling of grote baby
- Te veel vruchtwater
- Diabetes moeder
Gevolgen foetale fase voor moeder
, Respiratie
- Zuurstof behoefte van de moeder gaat omhoog
- Progesteron tijdens de zwangerschap stijgt
- Hierdoor wordt het ademhalingscentrum gevoeliger voor CO2
- Moeder gaat dieper/ meer ventileren
- Alveolaire ventilatie verhoogd waardoor de pCO2 daalt
- Dit creëert een groter verschil in pCO2 tussen moeder en kind
- CO2 diffundeert hierdoor van de placenta van kind naar
moeder
- Moeder ademt de CO2 uit
- FRC moeder daalt
- Diafragma hoger
- Dyspnoe
Circulatie
- Progesteron → vasodilatatie
- Vooral door relaxatie van de vaatwand.
- Hierdoor daalt de perifere vaatweerstand (PVR).
- Ook de ontwikkeling van het uteroplacentaire vaatbed draagt
bij aan de daling van de weerstand.
- ↓ PVR → ↓ bloeddruk
- De daling van de bloeddruk wordt opgevangen door o.a. de
baroreflex → ↑ hartfrequentie.
- ↓ effectieve circulerende vulling → RAAS-activatie
- Nieren houden Na⁺ en H₂O vast.
- Hierdoor neemt het extracellulaire volume/plasmavolume toe.
- ↑ bloedvolume → ↑ veneuze return
- Meer veneuze return → ↑ preload → ↑ slagvolume.
- Samen met de ↑ hartfrequentie leidt dit tot een ↑ CO.
- De daling van de PVR blijft relatief groter dan de stijging van de CO,
door de vasodilatatie en het groeiende uteroplacentaire vaatbed.
(MAP = CO x PVR)
- Daardoor daalt de bloeddruk verder.
- De bloeddruk bereikt meestal rond 20–24 weken zijn laagste
punt: de mid-pregnancy drop.
- Na ongeveer 20–24 weken
- Het circulerend/plasmavolume blijft toenemen.
- Hierdoor neemt de bloeddruk weer wat toe richting de
uitgangswaarde, hoewel de PVR relatief laag blijft.
- Plasmavolume stijgt sterker dan de erytrocyten
- Dit verdunt het bloed, hemodilutie
- Hb daling tot 6 mmol/L, fysiologische anemie tijdens
zwangerschap
Leerdoelen:
De student kan:
- Vanuit de pathofysiologie benoemen welke effecten zwangerschap heeft
op de moeder
- Vanuit de pathofysiologie hypertensie en foetale groei verklaren bij pre-
eclampsie
- Verschijnselen van zwangerschapshypertensie benoemen en het
therapeutisch beleid uitleggen
- Verschijnselen van eclampsie benoemen en het therapeutisch beleid
uitleggen
- Verschijnselen van pre-eclampsie benoemen en het therapeutisch beleid
uitleggen
- Verschijnselen van HELLP benoemen en het therapeutisch beleid
uitleggen.
Tijdspad zwangerschap
Zwangerschap wordt berekend vanaf de laatste dag van de laatste
menstruatie
- Conceptie 0-2 weken
- Embryonale fase: 3-10 weken
- Groei en differentiatie weefsels en organen, meest kwetsbare fase
- Foetale fase: vanaf einde 10e week
- Uitrijpen organen
- Totale duur: 37-42 weken
Foetale fase
Oorzaken te trage groei foetale fase:
- Chromosomale afwijkingen
- Intoxicaties
- Infecties
- Stoornis in placenta doorbloeding/ solutio placentae (loslaten
placenta)
- Te weinig vruchtwater
Oorzaken positieve discongruentie (te snel groeiend kind)
- Meerling of grote baby
- Te veel vruchtwater
- Diabetes moeder
Gevolgen foetale fase voor moeder
, Respiratie
- Zuurstof behoefte van de moeder gaat omhoog
- Progesteron tijdens de zwangerschap stijgt
- Hierdoor wordt het ademhalingscentrum gevoeliger voor CO2
- Moeder gaat dieper/ meer ventileren
- Alveolaire ventilatie verhoogd waardoor de pCO2 daalt
- Dit creëert een groter verschil in pCO2 tussen moeder en kind
- CO2 diffundeert hierdoor van de placenta van kind naar
moeder
- Moeder ademt de CO2 uit
- FRC moeder daalt
- Diafragma hoger
- Dyspnoe
Circulatie
- Progesteron → vasodilatatie
- Vooral door relaxatie van de vaatwand.
- Hierdoor daalt de perifere vaatweerstand (PVR).
- Ook de ontwikkeling van het uteroplacentaire vaatbed draagt
bij aan de daling van de weerstand.
- ↓ PVR → ↓ bloeddruk
- De daling van de bloeddruk wordt opgevangen door o.a. de
baroreflex → ↑ hartfrequentie.
- ↓ effectieve circulerende vulling → RAAS-activatie
- Nieren houden Na⁺ en H₂O vast.
- Hierdoor neemt het extracellulaire volume/plasmavolume toe.
- ↑ bloedvolume → ↑ veneuze return
- Meer veneuze return → ↑ preload → ↑ slagvolume.
- Samen met de ↑ hartfrequentie leidt dit tot een ↑ CO.
- De daling van de PVR blijft relatief groter dan de stijging van de CO,
door de vasodilatatie en het groeiende uteroplacentaire vaatbed.
(MAP = CO x PVR)
- Daardoor daalt de bloeddruk verder.
- De bloeddruk bereikt meestal rond 20–24 weken zijn laagste
punt: de mid-pregnancy drop.
- Na ongeveer 20–24 weken
- Het circulerend/plasmavolume blijft toenemen.
- Hierdoor neemt de bloeddruk weer wat toe richting de
uitgangswaarde, hoewel de PVR relatief laag blijft.
- Plasmavolume stijgt sterker dan de erytrocyten
- Dit verdunt het bloed, hemodilutie
- Hb daling tot 6 mmol/L, fysiologische anemie tijdens
zwangerschap
