Klei & Baksteen
Hoofdstuk 4 | Bouwproducten
Geschreven door: Beyza Tokyay
, Baksteen (colleges)
Baksteen = gebakken klei, wat langs de uiterwaarde van de rivieren wordt - De fabrieken liggen dichtbij langs een rivier (de waal/ de maas)
verkregen, hierdoor is klei een duurzaam bouwmateriaal/ grondstof. Het is
een product wat niet op zal raken. - Natte klei rechtstreeks uit de grond is groen/grijs. Pas na het
bakken krijgt het zijn kleur.
Baksteen kan geen trek opnemen. Het heeft geen buigsterkte. Hierdoor
worden er altijd traditionele boogconstructies gemaakt. Bakkleur: rood geel = verhouding tussen Fe2O3 en CaO en in
kalkarme klei verhouding Fe2O3 en Al2O3.
Bakstenen zijn geïntroduceerd door de Romeinen.
Klei met weinig ijzeroxide bakt wit tot helder geel. Veel = rood.
Handig om te weten (KLEIWINNING): Klei met veel kalk gele bakstenen.
- Winning uit kleiput, rotten op het voorraadveld (1 jaar) vermengen met In een veldbrandoven heb je heel veel verlies aan misbaksels,
zand (vermageren) in de kleimolen. Ze worden na verloop van tijd weer omdat ze niet allemaal even goed worden gebakken. Dichtbij de
afgegraven en opgebouwd, zodat alle plantenresten verdwijnen. bron worden ze teveel gebakken en de buitenzijde wordt te weinig
gebakken.
- Klei wordt vermengt met zand in de kleimolen, zodat het minder krimpt.
1860 Neerwaartse trek, De trek in de schoorsteen zorgt ervoor
- Vormen: werpen in bezande vormbak, afstrijken; dat het warme lucht dat wilt ontsnappen naar beneden wordt
getrokken.
- Afdragers leggen stenen plat op de baan in open lucht, zodat ze
drogen; 1870 ringoven het vuur trekt rond, het wordt verplaatst d.m.v.
- De vormelingen worden in de open lucht tot het drogen gelegd en zo nu brandstof en de luchtstroom. Ze koelen hierna goed af, wat erg
en dan gekanteld. De gedroogde stenen worden groenlingen genoemd; belangrijk is om de bakstenen niet te laten barsten.
- Groenlingen worden opgestapeld tot tassen (na 6 weken drogen) en
vervolgens in de oven geplaatst (met stookgangen gevuld met turf of
hout);
- 2 weken droogstoken, 4 weken bakken, 2 weken afkoelen;
- Stenen krimpen 10 tot 15%
- Uitsorteren (ca. 35% geschikte gevelsteen, 35% binnenmuur) op basis
van maat, klank en soort.
Hoofdstuk 4 | Bouwproducten
Geschreven door: Beyza Tokyay
, Baksteen (colleges)
Baksteen = gebakken klei, wat langs de uiterwaarde van de rivieren wordt - De fabrieken liggen dichtbij langs een rivier (de waal/ de maas)
verkregen, hierdoor is klei een duurzaam bouwmateriaal/ grondstof. Het is
een product wat niet op zal raken. - Natte klei rechtstreeks uit de grond is groen/grijs. Pas na het
bakken krijgt het zijn kleur.
Baksteen kan geen trek opnemen. Het heeft geen buigsterkte. Hierdoor
worden er altijd traditionele boogconstructies gemaakt. Bakkleur: rood geel = verhouding tussen Fe2O3 en CaO en in
kalkarme klei verhouding Fe2O3 en Al2O3.
Bakstenen zijn geïntroduceerd door de Romeinen.
Klei met weinig ijzeroxide bakt wit tot helder geel. Veel = rood.
Handig om te weten (KLEIWINNING): Klei met veel kalk gele bakstenen.
- Winning uit kleiput, rotten op het voorraadveld (1 jaar) vermengen met In een veldbrandoven heb je heel veel verlies aan misbaksels,
zand (vermageren) in de kleimolen. Ze worden na verloop van tijd weer omdat ze niet allemaal even goed worden gebakken. Dichtbij de
afgegraven en opgebouwd, zodat alle plantenresten verdwijnen. bron worden ze teveel gebakken en de buitenzijde wordt te weinig
gebakken.
- Klei wordt vermengt met zand in de kleimolen, zodat het minder krimpt.
1860 Neerwaartse trek, De trek in de schoorsteen zorgt ervoor
- Vormen: werpen in bezande vormbak, afstrijken; dat het warme lucht dat wilt ontsnappen naar beneden wordt
getrokken.
- Afdragers leggen stenen plat op de baan in open lucht, zodat ze
drogen; 1870 ringoven het vuur trekt rond, het wordt verplaatst d.m.v.
- De vormelingen worden in de open lucht tot het drogen gelegd en zo nu brandstof en de luchtstroom. Ze koelen hierna goed af, wat erg
en dan gekanteld. De gedroogde stenen worden groenlingen genoemd; belangrijk is om de bakstenen niet te laten barsten.
- Groenlingen worden opgestapeld tot tassen (na 6 weken drogen) en
vervolgens in de oven geplaatst (met stookgangen gevuld met turf of
hout);
- 2 weken droogstoken, 4 weken bakken, 2 weken afkoelen;
- Stenen krimpen 10 tot 15%
- Uitsorteren (ca. 35% geschikte gevelsteen, 35% binnenmuur) op basis
van maat, klank en soort.
