SAMENVATTING
PSY2026
MENS EN MACHINE
,TAAK 1: INLEIDING
Cognitieve wetenschap wil verklaren hoe mensen verschillende manieren van denken verwerven.
- Verschillende soorten van probleem oplossen en denken beschrijven
- Verklaren HOE onze mind dit doet
- Gevallen waar het denken niet goed werkt verklaren
Computers kunnen intelligenter gemaakt worden door te reflecteren op wat mensen intelligent
maakt.
Waarom cognitief modelleren (simulatie van de mechanismen van het denken)?
- Precisie: termen als bewustzijn, creativiteit, intuitie of intelligentie, of termen als LTM, STM
en set-effect moeten scherp gedefinieerd worden
- Transparantie: precies zien wat er gebeurt
- Heuristieke waarde
2
, Kennis in de mind bestaat uit mentale representaties (regels, concepten, beelden en analogien). Er
zijn mentale procedures die werken op mentale representaties om zo tot denken en handelen te
komen.
Artificial intelligence is de computerwetenschap die zich bezighoudt met intelligente systemen. De
centrale methode van AI is het ontwerpen, bouwen van en experimenteren met computationele
modellen.
Centrale hypothese van de cognitieve wetenschap: denken kan het best begrepen worden in termen
van representationele structuren in het verstand en computationele procedures die werken op deze
structuren.
CRUM: computational-representational understanding of mind
o Kan uitgebreid worden over computers
o Gebruikt een analogie afgeleid uit de ontwikkeling van computers
Programma: data structuren + algoritmen = running programs
Mind: mentale representaties + computationele procedures = denken
4 belangrijke elementen bij computermodellen:
1. een cognitieve theorie stelt een set representationele structuren voor en een set
processen die daarop werken
2. een computationeel model maakt deze structuren en processen preciezer door ze te
interpreteren als computer programma’s die bestaan uit data structuren en algoritmen
3. om het model te testen moet het geimplementeerd worden in een software programma
geschreven in programmeertaal
4. dit programma kan dan draaien op verschillende hardware platformen (bv. PC)
De analogie tussen mind en computer is bruikbaar op alle 3 de levels van de ontwikkeling van
cognitieve theorien: ontdekking, aanpassing en evaluatie.
5 criteria voor het evalueren van een bepaalde theorie over representaties en computaties die
denken probeert te verklaren:
1. representationele power: hoeveel info een bepaalde soort representatie kan uitdrukken,
hoeveel kennis van de wereld in representatietaal kan worden uitgedrukt
2. computationele power: wat je kan doen met een mentale representatie, hoe krachtig de
systemen zijn die gebruik maken van een bepaald representatieformalisme
- probleem oplossen: de theorie moet kunnen verklaren hoe mensen redeneren om
hun doelen te bereiken (plannen, beslissen, verklaren)
- leren: de theorie moet kunnen verklaren hoe mensen dingen leren
3
PSY2026
MENS EN MACHINE
,TAAK 1: INLEIDING
Cognitieve wetenschap wil verklaren hoe mensen verschillende manieren van denken verwerven.
- Verschillende soorten van probleem oplossen en denken beschrijven
- Verklaren HOE onze mind dit doet
- Gevallen waar het denken niet goed werkt verklaren
Computers kunnen intelligenter gemaakt worden door te reflecteren op wat mensen intelligent
maakt.
Waarom cognitief modelleren (simulatie van de mechanismen van het denken)?
- Precisie: termen als bewustzijn, creativiteit, intuitie of intelligentie, of termen als LTM, STM
en set-effect moeten scherp gedefinieerd worden
- Transparantie: precies zien wat er gebeurt
- Heuristieke waarde
2
, Kennis in de mind bestaat uit mentale representaties (regels, concepten, beelden en analogien). Er
zijn mentale procedures die werken op mentale representaties om zo tot denken en handelen te
komen.
Artificial intelligence is de computerwetenschap die zich bezighoudt met intelligente systemen. De
centrale methode van AI is het ontwerpen, bouwen van en experimenteren met computationele
modellen.
Centrale hypothese van de cognitieve wetenschap: denken kan het best begrepen worden in termen
van representationele structuren in het verstand en computationele procedures die werken op deze
structuren.
CRUM: computational-representational understanding of mind
o Kan uitgebreid worden over computers
o Gebruikt een analogie afgeleid uit de ontwikkeling van computers
Programma: data structuren + algoritmen = running programs
Mind: mentale representaties + computationele procedures = denken
4 belangrijke elementen bij computermodellen:
1. een cognitieve theorie stelt een set representationele structuren voor en een set
processen die daarop werken
2. een computationeel model maakt deze structuren en processen preciezer door ze te
interpreteren als computer programma’s die bestaan uit data structuren en algoritmen
3. om het model te testen moet het geimplementeerd worden in een software programma
geschreven in programmeertaal
4. dit programma kan dan draaien op verschillende hardware platformen (bv. PC)
De analogie tussen mind en computer is bruikbaar op alle 3 de levels van de ontwikkeling van
cognitieve theorien: ontdekking, aanpassing en evaluatie.
5 criteria voor het evalueren van een bepaalde theorie over representaties en computaties die
denken probeert te verklaren:
1. representationele power: hoeveel info een bepaalde soort representatie kan uitdrukken,
hoeveel kennis van de wereld in representatietaal kan worden uitgedrukt
2. computationele power: wat je kan doen met een mentale representatie, hoe krachtig de
systemen zijn die gebruik maken van een bepaald representatieformalisme
- probleem oplossen: de theorie moet kunnen verklaren hoe mensen redeneren om
hun doelen te bereiken (plannen, beslissen, verklaren)
- leren: de theorie moet kunnen verklaren hoe mensen dingen leren
3
