Samenvatting Projectmanagement op basis van ICB Versie 4, 4e herziene druk
IPMA D
Inclusief toelichtingen kennisclips
Inhoud
Introductie..........................................................................................................................................3
C11 (H9)..............................................................................................................................................3
C12 (alleen benchmarking) (H9).........................................................................................................3
C14 (H5.07).........................................................................................................................................4
C21 (H3)..............................................................................................................................................5
C22 (alleen verschil project en programma) (H9.02)..........................................................................7
C23 (alleen portfolio en multi-projectmanagement) (H9.03).............................................................7
C25 (H10)............................................................................................................................................8
C27 (H9)..............................................................................................................................................9
C28 (H10)..........................................................................................................................................11
C29 (alleen kostenindeling) (H10).....................................................................................................11
C31 (alleen ppp) (H11)......................................................................................................................12
C32 (H11)..........................................................................................................................................12
C33 (H11.01).....................................................................................................................................14
C41 (H11)..........................................................................................................................................16
C51 (H11.05).....................................................................................................................................17
G11 (H7)...........................................................................................................................................18
G12 (H7)...........................................................................................................................................20
G13 (H7)...........................................................................................................................................22
G21 (H7)...........................................................................................................................................23
G22 (H7)...........................................................................................................................................24
G31 (H7)...........................................................................................................................................25
G32 (H7)...........................................................................................................................................25
G33 (H7)...........................................................................................................................................26
G34 (H7)...........................................................................................................................................28
G35 (H7)...........................................................................................................................................29
G36...................................................................................................................................................30
G41 (H8)...........................................................................................................................................31
G42 (H8)...........................................................................................................................................31
G43 (H8)...........................................................................................................................................32
G51 (H8.02)......................................................................................................................................33
1
,G61 (H8.03)......................................................................................................................................36
G62 (H8.03)......................................................................................................................................38
G72 (H8.07)......................................................................................................................................39
G81 (H8.04)......................................................................................................................................40
G82 (H8.04)......................................................................................................................................41
G91 (H8.06)......................................................................................................................................42
G101 (H8.05)....................................................................................................................................43
V11 (H3) blz. 17 + (H4.06).................................................................................................................44
V21 (H4.04).......................................................................................................................................46
V31 (H5.02).......................................................................................................................................47
V32 (H5.02).......................................................................................................................................48
V33 (H6.02).......................................................................................................................................49
V41 (H5.04).......................................................................................................................................50
V51 (H4.03).......................................................................................................................................53
V52 (H6.03).......................................................................................................................................55
V61 (H5.03).......................................................................................................................................56
V62 (H5.03).......................................................................................................................................58
V71 (H5.06).......................................................................................................................................58
V72 (H5.06).......................................................................................................................................59
V81 (H5.05).......................................................................................................................................61
V91 (H6.01).......................................................................................................................................61
V92 (H6.01).......................................................................................................................................62
V101 (H4.01).....................................................................................................................................63
V102 (H5.01).....................................................................................................................................64
V103 (H5.05).....................................................................................................................................65
V104 (H6.04).....................................................................................................................................66
V105 (H6.02).....................................................................................................................................68
V106 (H6.06).....................................................................................................................................70
V111 (H4.05).....................................................................................................................................71
V112 (H4.05).....................................................................................................................................72
V113 (H4.05) (alleen risico en kansregister).....................................................................................74
V121 (H4.02).....................................................................................................................................75
2
,Introductie
IPMA vereniging van projectmanagers.
ICB: International Competence Baseline: geeft aan wat je allemaal moet weten.
Definities aan het begin van een hoofdstuk moet je kennen.
C11 (H9)
Missie, visie en strategie.
Een project heeft een begin en een eind.
Missie: voor een bedrijf of organisatie of voor jezelf. Voorbeeld missie HR: ‘overtref jezelf’
Visie: voor de toekomst
- Kort en krachtig
- Toekomst gericht
- Het moet iets bereiken
- Vaak begin je met een tijdsaanduiding (over 5 jaar wil ik efficiënter werken)
o In 2025 zijn wij als organisatie klantgerichter en zijn onze klanten tevredener.
Kernwaarden: hard werken, doorzetter, ambitieus, vriendelijk
Vanuit je kernwaarden kun je je visie bepalen. Om je visie te bepalen moet je weten wat je sterke
punten zijn. Maar je kunt ook kijken naar je zwaktes. Je moet ook rekening houden met kansen en
bedreigingen van buitenaf. (SWOT)
Het afstemmen van het project op de missie, visie en strategie van de organisatie moet gebeuren
voordat een project wordt geïnitieerd en de opdrachtgever begint aan de uitvoering van het project.
Het projectresultaat moet aansluiten op het doel van de organisatie.
Missie: beschrijft het bestaansrecht en de identiteit van die organisatie. Door de missie geef je aan
wie je bent en wat je doet. Missie is tijdloos.
Mission statement: korte krachtdadige beschrijving van de missie van een organisatie (kort en
bondig, makkelijk te onthouden, wat wil de organisatie voor de buitenwereld betekenen).
Visie: visionair en ambitieus deel van de gewenste toekomst.
Visie: motiverend, ambitieus, gecommuniceerd, inspirerend, enthousiasmerend.
Kernwaarden: fundamentele overtuigingen die gelden als basis van ons handelen (3 tot 6
kernwaarden, wees specifiek, draag de kernwaarden uit).
Strategiebepaling
Organisatiestrategie: de manier waarop de organisatie middelen inzet om doelen te bereiken.
Fundament strategie: missie, visie en kernwaarden.
Strategie opstellen door: SWOT, scenarioplanning (ontwikkelen in stappen), plaatsen van strategie in
omgeving om te zien hoe zei hierin kan verbeteren.
De strategie kan gezien worden als veranderproces om een organisatie te transformeren.
C12 (alleen benchmarking) (H9)
Benchmarking = vergelijking maken met anderen.
Benchmark op basis van tijd: levert een ander project sneller op dan wij dat doen
Benchmark op basis van bewerkingstijd: doen mijn mensen er langer over dan andere mensen in een
ander project (hoeveel werk wordt er verzet)
Benchmark op basis van kwaliteit: doet een ander projectteam het beter, leveren zij betere kwaliteit
dan wij
3
, Benchmark op basis van budget: doet een ander projectteam het goedkoper dan dat wij doen
Benchmark op basis van scope: levert de andere projectorganisatie meer of minder producten
Benchmark (referentieproduct): de vergelijking van de eigen prestaties en werkmethoden met de
prestaties en de onderliggende processen en methoden van een of meer leidende referentie-
organisaties, met het doel om de eigen prestaties te beoordelen en te verbeteren.
Benchmark wordt gebruikt om de prestaties van de businessprocessen en producten met de beste
prestaties van andere bedrijven binnen en buiten de industrie te vergelijken.
Benchmarken
1. stel vast voor welke processen en prestaties je een benchmark wilt uitvoeren en welke referentie-
organisaties je als benchmark wilt gebruiken.
2. voer de benchmark uit
3. ontwikkel verbetervoorstellen
4. voer de verbeteringen door
5. toets of gewenste resultaten worden behaald
6. voer een nieuwe benchmark uit op dezelfde basis als de vorige
Zorg ervoor dat dezelfde eenheden en omstandigheden met elkaar worden vergeleken.
C14 (H5.07)
Business case (zakelijke rechtvaardiging)
Moet goed zijn wil met verder gaan met een project
Vooraf: Is het wel waard om in dit project te investeren
Gedurende het project wordt gekeken of de business case nog geldig is
Zakelijke rechtvaardiging (business case) (belangrijk)
Gaat niet alleen om de financiële onderbouwing maar ook om in hoeverre het projectresultaat
bijdraagt aan de visie en missie van de organisatie.
Kenmerken businesscase
Business case zorgt voor een goede onderbouwing en zorgt dat het goede project wordt opgestart.
Zorgt voor draagvlak. Werk in de business case met reële baten.
Inhoud business case (kosten, baten, risico’s, overwogen alternatieven)
- Redenen (waarom moet het project worden uitgevoerd, ‘sense of urgency’)
- Overwogen alternatieven (alternatieven om doelen te realiseren, wat als we niks doen,
kunnen we niet een brug doen i.p.v. een tunnel)
- Baten (die met resultaat behaald kunnen worden, meetbaar)
- Kosten (wat zijn de investeringen, levert dat mij dan wat op (baten))
- Tijd (geplande duur)
- Risico’s (met aanzienlijke impact op project)
- Investeringsvergelijking (vergelijking kosten baten en risico’s en beoordeling of het valide is
project te starten/ investeringsvergeijkingstechnieken: NCW,Break-even point,
terugverdientijd)
- Advies (aan de opdrachtgever met mogelijk te ondernemen acties)
Nulmeting = de gevolgen als niet wordt geïnvesteerd
Deltameting = de meting van het verschil in ontwikkeling tussen niet doen en wel wat doen
Projectlevenscyclus = de totale tijdspanne van een project, vanaf projectopdracht tot en met de
projectafsluiting
4
IPMA D
Inclusief toelichtingen kennisclips
Inhoud
Introductie..........................................................................................................................................3
C11 (H9)..............................................................................................................................................3
C12 (alleen benchmarking) (H9).........................................................................................................3
C14 (H5.07).........................................................................................................................................4
C21 (H3)..............................................................................................................................................5
C22 (alleen verschil project en programma) (H9.02)..........................................................................7
C23 (alleen portfolio en multi-projectmanagement) (H9.03).............................................................7
C25 (H10)............................................................................................................................................8
C27 (H9)..............................................................................................................................................9
C28 (H10)..........................................................................................................................................11
C29 (alleen kostenindeling) (H10).....................................................................................................11
C31 (alleen ppp) (H11)......................................................................................................................12
C32 (H11)..........................................................................................................................................12
C33 (H11.01).....................................................................................................................................14
C41 (H11)..........................................................................................................................................16
C51 (H11.05).....................................................................................................................................17
G11 (H7)...........................................................................................................................................18
G12 (H7)...........................................................................................................................................20
G13 (H7)...........................................................................................................................................22
G21 (H7)...........................................................................................................................................23
G22 (H7)...........................................................................................................................................24
G31 (H7)...........................................................................................................................................25
G32 (H7)...........................................................................................................................................25
G33 (H7)...........................................................................................................................................26
G34 (H7)...........................................................................................................................................28
G35 (H7)...........................................................................................................................................29
G36...................................................................................................................................................30
G41 (H8)...........................................................................................................................................31
G42 (H8)...........................................................................................................................................31
G43 (H8)...........................................................................................................................................32
G51 (H8.02)......................................................................................................................................33
1
,G61 (H8.03)......................................................................................................................................36
G62 (H8.03)......................................................................................................................................38
G72 (H8.07)......................................................................................................................................39
G81 (H8.04)......................................................................................................................................40
G82 (H8.04)......................................................................................................................................41
G91 (H8.06)......................................................................................................................................42
G101 (H8.05)....................................................................................................................................43
V11 (H3) blz. 17 + (H4.06).................................................................................................................44
V21 (H4.04).......................................................................................................................................46
V31 (H5.02).......................................................................................................................................47
V32 (H5.02).......................................................................................................................................48
V33 (H6.02).......................................................................................................................................49
V41 (H5.04).......................................................................................................................................50
V51 (H4.03).......................................................................................................................................53
V52 (H6.03).......................................................................................................................................55
V61 (H5.03).......................................................................................................................................56
V62 (H5.03).......................................................................................................................................58
V71 (H5.06).......................................................................................................................................58
V72 (H5.06).......................................................................................................................................59
V81 (H5.05).......................................................................................................................................61
V91 (H6.01).......................................................................................................................................61
V92 (H6.01).......................................................................................................................................62
V101 (H4.01).....................................................................................................................................63
V102 (H5.01).....................................................................................................................................64
V103 (H5.05).....................................................................................................................................65
V104 (H6.04).....................................................................................................................................66
V105 (H6.02).....................................................................................................................................68
V106 (H6.06).....................................................................................................................................70
V111 (H4.05).....................................................................................................................................71
V112 (H4.05).....................................................................................................................................72
V113 (H4.05) (alleen risico en kansregister).....................................................................................74
V121 (H4.02).....................................................................................................................................75
2
,Introductie
IPMA vereniging van projectmanagers.
ICB: International Competence Baseline: geeft aan wat je allemaal moet weten.
Definities aan het begin van een hoofdstuk moet je kennen.
C11 (H9)
Missie, visie en strategie.
Een project heeft een begin en een eind.
Missie: voor een bedrijf of organisatie of voor jezelf. Voorbeeld missie HR: ‘overtref jezelf’
Visie: voor de toekomst
- Kort en krachtig
- Toekomst gericht
- Het moet iets bereiken
- Vaak begin je met een tijdsaanduiding (over 5 jaar wil ik efficiënter werken)
o In 2025 zijn wij als organisatie klantgerichter en zijn onze klanten tevredener.
Kernwaarden: hard werken, doorzetter, ambitieus, vriendelijk
Vanuit je kernwaarden kun je je visie bepalen. Om je visie te bepalen moet je weten wat je sterke
punten zijn. Maar je kunt ook kijken naar je zwaktes. Je moet ook rekening houden met kansen en
bedreigingen van buitenaf. (SWOT)
Het afstemmen van het project op de missie, visie en strategie van de organisatie moet gebeuren
voordat een project wordt geïnitieerd en de opdrachtgever begint aan de uitvoering van het project.
Het projectresultaat moet aansluiten op het doel van de organisatie.
Missie: beschrijft het bestaansrecht en de identiteit van die organisatie. Door de missie geef je aan
wie je bent en wat je doet. Missie is tijdloos.
Mission statement: korte krachtdadige beschrijving van de missie van een organisatie (kort en
bondig, makkelijk te onthouden, wat wil de organisatie voor de buitenwereld betekenen).
Visie: visionair en ambitieus deel van de gewenste toekomst.
Visie: motiverend, ambitieus, gecommuniceerd, inspirerend, enthousiasmerend.
Kernwaarden: fundamentele overtuigingen die gelden als basis van ons handelen (3 tot 6
kernwaarden, wees specifiek, draag de kernwaarden uit).
Strategiebepaling
Organisatiestrategie: de manier waarop de organisatie middelen inzet om doelen te bereiken.
Fundament strategie: missie, visie en kernwaarden.
Strategie opstellen door: SWOT, scenarioplanning (ontwikkelen in stappen), plaatsen van strategie in
omgeving om te zien hoe zei hierin kan verbeteren.
De strategie kan gezien worden als veranderproces om een organisatie te transformeren.
C12 (alleen benchmarking) (H9)
Benchmarking = vergelijking maken met anderen.
Benchmark op basis van tijd: levert een ander project sneller op dan wij dat doen
Benchmark op basis van bewerkingstijd: doen mijn mensen er langer over dan andere mensen in een
ander project (hoeveel werk wordt er verzet)
Benchmark op basis van kwaliteit: doet een ander projectteam het beter, leveren zij betere kwaliteit
dan wij
3
, Benchmark op basis van budget: doet een ander projectteam het goedkoper dan dat wij doen
Benchmark op basis van scope: levert de andere projectorganisatie meer of minder producten
Benchmark (referentieproduct): de vergelijking van de eigen prestaties en werkmethoden met de
prestaties en de onderliggende processen en methoden van een of meer leidende referentie-
organisaties, met het doel om de eigen prestaties te beoordelen en te verbeteren.
Benchmark wordt gebruikt om de prestaties van de businessprocessen en producten met de beste
prestaties van andere bedrijven binnen en buiten de industrie te vergelijken.
Benchmarken
1. stel vast voor welke processen en prestaties je een benchmark wilt uitvoeren en welke referentie-
organisaties je als benchmark wilt gebruiken.
2. voer de benchmark uit
3. ontwikkel verbetervoorstellen
4. voer de verbeteringen door
5. toets of gewenste resultaten worden behaald
6. voer een nieuwe benchmark uit op dezelfde basis als de vorige
Zorg ervoor dat dezelfde eenheden en omstandigheden met elkaar worden vergeleken.
C14 (H5.07)
Business case (zakelijke rechtvaardiging)
Moet goed zijn wil met verder gaan met een project
Vooraf: Is het wel waard om in dit project te investeren
Gedurende het project wordt gekeken of de business case nog geldig is
Zakelijke rechtvaardiging (business case) (belangrijk)
Gaat niet alleen om de financiële onderbouwing maar ook om in hoeverre het projectresultaat
bijdraagt aan de visie en missie van de organisatie.
Kenmerken businesscase
Business case zorgt voor een goede onderbouwing en zorgt dat het goede project wordt opgestart.
Zorgt voor draagvlak. Werk in de business case met reële baten.
Inhoud business case (kosten, baten, risico’s, overwogen alternatieven)
- Redenen (waarom moet het project worden uitgevoerd, ‘sense of urgency’)
- Overwogen alternatieven (alternatieven om doelen te realiseren, wat als we niks doen,
kunnen we niet een brug doen i.p.v. een tunnel)
- Baten (die met resultaat behaald kunnen worden, meetbaar)
- Kosten (wat zijn de investeringen, levert dat mij dan wat op (baten))
- Tijd (geplande duur)
- Risico’s (met aanzienlijke impact op project)
- Investeringsvergelijking (vergelijking kosten baten en risico’s en beoordeling of het valide is
project te starten/ investeringsvergeijkingstechnieken: NCW,Break-even point,
terugverdientijd)
- Advies (aan de opdrachtgever met mogelijk te ondernemen acties)
Nulmeting = de gevolgen als niet wordt geïnvesteerd
Deltameting = de meting van het verschil in ontwikkeling tussen niet doen en wel wat doen
Projectlevenscyclus = de totale tijdspanne van een project, vanaf projectopdracht tot en met de
projectafsluiting
4
