Samenvatting casussen | Farmacotherapie op maat | UU

1: Angststoornissen
Pathogenese angst:
- Een angststoornis en depressie kunnen qua symptomen erg op elkaar
lijken, het is daarom noodzakelijk dat er een goede diagnose plaatsvindt,
om de patiënt zo goed mogelijk te kunnen
helpen
- De amygdala:
 Belangrijke rol bij angst, de amygdala heeft
output naar veel verschillende hersendelen:
 OFC & ACC  angstgevoelens
 PAG van de hersenstam  motorische
angstresponses (fight or flight)
 Hypothalamus  HPA-as activatie;
verhoogde coritsol (op lange termijn kan
dit leiden tot cardiale problemen)
 PBN  veranderingen in de ademhaling
 LC  autonome veranderingen: verhoogde hartslag en bloeddruk
 Hippocampus  traumatische herinneringen kunnen de amygdala
stimuleren (dit is een samenspel)
- De CSTC-baan:
 Belangrijk rol bij zorgen maken
 DLPFC  striatum  thalamus 
DLPFC; leidt tot zorgen maken
o Heel veel verschillende
neurotransmitters spelen
een belangrijke rol bij de
regulatie hiervan (5HT,
GABA, glutamaat, NE, etc.)
Gegeneraliseerde angststoornis:
- Kenmerken: toegenomen alertheid,
vermoeidheid, concentratie- en
slaapproblemen én uiteraard
gegeneraliseerde angst/ zorgen maken
- Beleid:
1. SSRI’s/ SNRI’s/ buspiron
 (Es)citalopram, sertraline, fluoxetine
 Venlafaxine, duloxetine
 Buspiron
 Eventueel; benzo’s om de eerste paar weken van de behandeling te
overbruggen
2. Andere SSRI/ SNRI/ agomelatine
 (Es)citalopram, sertraline, fluoxetine
 Venlafaxine, duloxetine
 Agomelatine  indien er sprake is van veel serotonerge klachten
3. Pregabaline of lorazepam
4. Een ander middel van stap 3
Sociale angststoornis:

, - Kenmerken: verwachte paniekaanvallen,
angst voor sociale activiteiten, agorafobie
(pleinvrees), gedragsveranderingen, fobische
vermijding, zorgen maken over blootstelling
- Beleid:
1. SSRI’s
 (Es)citalopram, sertraline, fluoxetine
 Eventueel; benzo’s om de eerste paar
weken van de behandeling te
overbruggen
2. Ander SSRI/ SNRI
 (Es)citalopram, sertraline, fluoxetine
 Venlafaxine
3. MAOI
 Fenelzine
4. Chronisch benzodiazepinegebruik
 1e keus, middel met een lange t1/2 (zoals lorazepam)
Paniekstoornis:
- Kenmerken: geanticipeerde angst (het zorgen
maken over de angst/ paniek), onverwachte
paniekaanvallen, gedragsveranderingen en
fobische vermijding
- Beleid:
1. SSRI/ SNRI
 (Es)citalopram, sertraline, fluoxetine
 Venlafaxine, duloxetine
 Eventueel; benzo’s om de eerste paar
weken van de behandeling te overbruggen
o Dit is het ergste bij een PS; de paniek kan de eerste weken erg
toenemen  daarom langzaam insluipen
2. Een ander SSRI/ SNRI
 (Es)citalopram, sertraline, fluoxetine
 Venlafaxine, duloxetine
3. TCA
 Clomipramine, imipramine
4. MAOI
 Fenelzine
5. Chronisch benzodiazepinegebruik
 1e keus, middel met een lange t1/2 (zoals lorazepam)
Geneesmiddelen:
- SSRI’s
 Werking:
 Remming van SERT  meer 5HT in de synaptische spleet
o Escitalopram
o Citalopram
o Sertraline
o Fluoxetine
 Bijwerkingen:

,  5HT3  misselijkheid/ maag-darmklachten
 5HT2C  remming eetlust
 5HT2A  seksuele disfuncties
 Evidence:
 GAS: +
 SAS: +
 PS: +
- SNRI’s
 Werking:
 Remming SERT & NET  meer 5HT en NE in de synaptische spleet
o Venlafaxine  remming NET bij hoge concentraties
o Duloxetine  remming SERT en NET bij het gehele dosisbereik
 Bijwerkingen:
 De bovengenoemde serotongerge bijwerkingen + noradrenerge
bijwerkingen (tachycardie, veranderde bloeddruk, duizelingen)
 Evidence:
 GAS: +
 SAS: + (alleen venlafaxine)
 PS: + (alleen venlafaxine)
- TCA’s
 Werking:
 Remmen SERT en NET  meer 5HT en NE in de synaptische spleet
 Bijwerkingen:
 5HT2C blokkade: gewichsttoename
 M1 blokkade: anticholinerge bijwerkingen (droge mond, obstipatie)
 H1 blokkade: sedatie
 Alfa1 blokkade: duizeligheid & orthostatische hypotensie
 Verlaagde cognitie (vooral bij ouderen)
 Evidence:
 GAS: -
 SAS: -
 PS: + (imipramine, clomipramine)
- Benzodiazepinen
 Werking:
 Positieve allosterische modulator van GABA; openen Cl- kanalen 
remming van excitatie
 Bijwerkingen:
 Slaperigheid, sufheid, verminderde alertheid, tolerantie
 Evidence:
 GAS: +
 SAS: +
 PS: +
- Pregabaline
 Werking:
 Binding aan α2δ-domein VGCC’s  minder Ca2+ instroom 
glutamaat-afgifte ↓
 Bijwerkingen:
 Duizeligheid, slaperigheid, hoofdpijn
 Evidence:
 GAS: +

,  SAS: -
 PS: -
- Buspiron
 Werking:
 5HT1A-agonist  minder anxiolytische effecten
 Bijwerkingen:
 Duizeligheid, licht gevoel in het hoofd
 Evidence:
 GAS: +
 SAS: -
 PS: -
- MAOI  fenelzine (IRIMAB)
 Werking:
 Remming van MAO, waardoor er meer neurotransmitters intact
blijven
 Bijwerkingen:
 Slaapstoornissen, droge mond, duizeligheid
 TYRAMINE-ARM DIEET!!!!
 NIET MET SSRI’s!!!
 Evidence:
 GAS: -
 SAS: +
 PS: +
- Agomelatine
 Werking:
 Melatonine-agonist; meer NE en DA in de FC
 Bijwerkingen:
 Hoofdpijn, slaperigheid, slapeloosheid
 Evidence:
 GAS: + (met name bij serotonerge bijwerkingen)
 SAS: -
 PS: -
Cognitieve gedragstherapie:
- Therapie i.p.v. farmacotherapie
 Effectief gebleken
 Cognitief  rationaliseren
 Therapie  ‘exposure’


2: Schizofrenie
Schizofrenie:
- Kenmerken:
 Nature (genetica) versus nurture (drugsgebruik, traumatische
gebeurtenissen, etc.)
 Dit leidt vervolgens tot dysregulaties in het glutamaat-, dopamine-
en serotoninesysteem, maar ook tot abnormale LTP (sterker maken
van synapsen; belangrijk voor geheugen) en tot abnormale
synaptische plasticiteit