Personen-, Familie- en Vreemdelingenrecht - Samenvatting + Collegeaantekeningen

Eigen aantekeningen week 1:
Hoofdstuk 7 – Het huwelijk
Op 1 april 2001 is het huwelijk voor twee personen van hetzelfde geslacht ingevoerd art. 1:30
BW. Een huwelijk van twee personen van hetzelfde geslacht kan in veel landen niet op
erkenning rekenen.

Steeds meer mensen wonen samen zonder te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te
gaan. De wet houdt hier rekening mee bij de volgende artikelen: art. 1:160, art. 1:247a en art.
7:267 BW.

Het buiten huwelijk en geregistreerd partnerschap samenleven leidt niet tot mede-eigendom.

Op een samenlevingsovereenkomst zijn de regels van het overeenkomstrecht van toepassing.

Geen overeenkomst  het huwelijksvermogensrecht geldt niet, wel geldt het
verbintenissenrecht.

Kinderen zonder huwelijk of GP
 Ouders met gezamenlijk gezag die uit elkaar gaan, moeten een ouderschapsplan
maken art. 1:247a BW
 Het plan is alleen af te dwingen als de ouders naar de rechter gaan art. 1:253 lid 3 BW

Om te kunnen huwen moeten zowel de mannen als vrouwen de leeftijd van achttien jaren
hebben bereikt art. 1:31 lid 1 BW.

Voor een huwelijk is toestemming van beide partijen vereist: beide partijen moeten de wil
hebben, en die wil verklaren, een huwelijk aan te gaan. Iemand kan niet trouwen als die
persoon door een geestelijke stoornis niet kan begrijpen wat hij/zij zegt of niet zelf kan
beslissen of hij/zij wil trouwen art. 1:32 BW. Mocht het huwelijk toch in stand zijn gekomen
terwijl achteraf blijkt dat hij/zij niet mocht trouwen, kan het huwelijk ongeldig worden
verklaar art. 1:69 jo art. 1:73 BW.

Monogamie  men kan alleen met één ander persoon gehuwd zijn art. 1:33 en 42 BW

Voor onder curatele gestelden is toestemming van derde nodig art 1:44, of vervangende
toestemming door kantonrechter art. 1:37 BW.

Bij het voornemen om te gaan huwen moet er een melding worden gedaan art. 1:43 en 1:44
BW. Minstens één partner moet zijn gewone verblijfplaats in Nederland hebben.

Is een partner geen Nederlander of woont hij niet rechtmatig in Nederland? Dan moet er een
verklaring komen dat het huwelijk niet bedoeld is om verblijfsrecht te krijgen art. 1:44 lid 1
sub 1 BW. Het OM kan het huwelijk stuiten art. 1:53 lid 3 BW.

Stuiting van het huwelijk = bepaalde personen kunnen een huwelijk tegenhouden als er een
wettelijke reden voor is.

Dit kan bijvoorbeeld door:
 Ouders, familie, voogden of curatoren art. 1:50 en 1:151 BW.

,  Een persoon die al met één van de partners getrouwd is of een geregistreerd
partnerschap heeft art. 1:52 BW.
 Het OM bij schijnhuwelijken of huwelijksdwang art. 1:53 BW.

De stuiting gebeurt officieel via een deurwaarder art. 1:154 BW. De stuiting kan worden
opgeheven art. 1:55 BW. Als een huwelijk toch plaatsvindt terwijl de stuiting terecht was, kan
het huwelijk nietig worden verklaard art. 1:56 BW.

Volstrekking van het huwelijk
Het huwelijk wordt openbaar voltrokken in de aangewezen gemeente. Beide partners moeten
persoonlijk aanwezig zijn en er zijn 2 tot 4 getuigen art. 1:63 en 1:65 BW.

De partners leggen de verklaring af en de ambtenaar verklaart hen daarna getrouwd en maakt
een akte op art. 1:67 BW.

 Minimaal 14 dagen tussen het voornemen van de voltrekking art. 1:62 BW
 Een kerkelijk huwelijk mag pas na het burgerlijk huwelijk art. 1:68 BW
 Kan iemand niet naar het gemeentehuis? Dan kan het huwelijk op een andere plek met
6 getuigen art. 1:64 BW
 In bijzondere gevallen kan iemand zich laten vertegenwoordigen (huwelijk met
handschoen) art. 1:66 BW

Nietigverklaring van een huwelijk  de rechter moet uitspraak doen en kan het huwelijk
nietig verklaren art. 1:76 BW. De redenen voor nietigverklaring staan in art. 1:69 t/m 1:71a
BW

Gevolgen van de nietigverklaring  de nietigverklaring werkt pas als de rechterlijke
uitspraak definitief is. De nietigverklaring werkt terug tot het moment van het huwelijk. Het
lijkt dus alsof er nooit een geldig huwelijk is geweest art. 1:77 lid 1 BW. 3 uitzonderingen
vind je terug in lid 2.

Bewijs van het bestaan van het huwelijk
De huwelijksakte is het belangrijkste bewijs van het huwelijk art. 1:78 BW, zonder
huwelijksakte kan het huwelijk in bepaalde gevallen ook op een andere manier worden
bewezen art. 1:79 en 1:80 BW.

Internationaal privaatrechtelijke aspecten art. 10:27 tot 10:34 BW.

Hoofdstuk 8 – het geregistreerd partnerschap
Een geregistreerd partnerschap = een familierechtelijke relatie die naast en gelijkwaardig
aan het huwelijk bestaat en vrijwel dezelfde rechtsgevolgen heeft.

Verschillen tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap
 Verdragen die over het huwelijk gaan gelden niet voor GP art. 1:49a BW.
 Een GP ontstaat door ondertekening van de akte van registratie, terwijl bij huwelijk de
partners een verklaring afleggen art. 1:67 BW
 Art. 168 BW geldt niet voor een GP.
 Een GP kan buiten de rechter om worden beëindigd als beide partners het een zijn,
zolang zij geen minderjarige kinderen hebben over wie zij gezamenlijk gezag
uitoefenen art. 1:80c lid 1 sub c en lid 3 BW.

,De vereisten voor een GP zijn hetzelfde als bij een huwelijk. Ook monogamie geldt art. 1:80
BW. De regels voor stuiting en nietigverklaring van het huwelijk gelden ook voor het GP.

Wijzen waarop het GP eindigt art. 1:80c lid 1 BW
 De dood
 Een nieuw geregistreerd partner of huwelijk na vaststelling van vermissing of
overlijden van een geregistreerd partner
 Met wederzijds goedvinden
 Door ontbinding op verzoek van de partners of een van hen
 Door omzetting van een geregistreerd partnerschap in een huwelijk

Beëindiging van GP met wederzijds goedvinden  alleen mogelijk als de geregistreerde
partners geen minderjarige kinderen hebben over wie zij gezamenlijk gezag uitoefenen art.
1:80c lid 3 BW. Dit gebeurt door inschrijving van een verklaring bij de burgerlijke stand. De
verklaring moet door beide partners en een advocaat of notaris worden ondertekend art. 1:80c
lid 1 sub c BW.

De ontbinding van een GP staat gelijk aan echtscheiding en kan op verzoek van één of beide
partners plaatsvinden art. 1:80 e BW.

Omzetting van een GP in een huwelijk kan op verzoek van beide partners, maar een huwelijk
kan niet worden omgezet in een GP art. 1:80g BW.

Hoofdstuk 9 (onderdeel A) – het huwelijksvermogensrecht
Rechten en verplichtingen van echtgenoten art. 1:81- 1:83 BW. Echtgenoten moeten elkaar
goed behandelen, helpen en verzorgen. Ze moeten ook informatie met elkaar delen over hun
geld, bezittingen en schulden.

Het nodige verschaffen art. 1:81 BW
Echtgenoten zijn verplicht elkaar het nodige te verschaffen, zoals levensonderhoud en hulp.
De verplichting om bij te dragen aan de kosten van de huishouding wordt uitgewerkt in art.
1:84 BW.

Kosten van de huishouding art. 1:84 BW
De kosten van de huishouding, waaronder ook de verzorging en opvoeding van de kinderen,
komen voor rekening van beide echtgenoten.
 Eerst worden de kosten betaald uit het gemeenschappelijk inkomen.
 Als dat niet genoeg is, betalen beide echtgenoten naar verhouding van hun
privéinkomen.
 Daarna wordt gekeken naar het gemeenschappelijk vermogen en vervolgens naar
ieders privévermogen.
 Echtgenoten kunnen hiervan afwijken door zelf afspraken te maken lid 3.

Fourneerplicht art. 1:84 lid 2 BW = echtgenoten moeten de nodige financiële middelen
beschikbaar stellen voor de kosten van de huishouding.
Rechten en verplichtingen tussen echtgenoten die niet samenwonen
 Als echtgenoten niet samenwonen, blijft art. 1:84 BW gelden als zij dit in onderling
overleg hebben afgesproken, verder geldt bij niet samenwonen vooral art. 1:81 BW.

, Beide echtgenoten zijn aansprakelijk voor de schulden die zijn aangegaan voor de
huishouding art. 1:85 BW. Een echtgenoot kan de rechter vragen om niet meer aansprakelijk
te zijn voor toekomstige huishoudelijke schulden van de andere echtgenoot, als daar een
goede reden voor is art. 1:86 BW.

Vergoedingsrechten art. 1:87 BW
Als de ene echtgenoot met eigen geld betaalt voor een goed van de andere echtgenoot,
ontstaat een vergoedingsrecht. De vergoeding is meestal naar verhouding van de investering.
Art. 1:95 en 1:96 BW  regelen vergoedingsrechten bij verschuivingen tussen
privévermogen en gemeenschap.

Bestuur = beslissen en handelen over een goed. In principe bestuurt iedere echtgenoot zijn
eigen goederen art. 1:90 BW.

Derdenbescherming = bescherming van iemand die met een echtgenoot zaken doet en niet
weet dat die echtgenoot eigenlijk niet bevoegd is art. 1:92 BW.
 art. 1:92a BW van tafel en bed gescheiden, echtgenoten zijn nog wel getrouwd, maar leven
gescheiden.

Hoofdstuk 10 - ontbinding van het huwelijk en scheiding van tafel en bed
Echtscheiding = het beëindigen van een huwelijk door een uitspraak van de rechter. Een
echtscheiding kan worden gevraagd door één echtgenoot of beide echtgenoten samen.

Een echtscheiding is alleen mogelijk als de echtgenoten niet van tafel en bed gescheden zijn
art. 1:150 BW. Zijn zij al van tafel en bed gescheiden, dan kan het huwelijk beëindigd worden
door ontbinding na scheiding van tafel en bed art. 1:179 BW.

Duurzame ontwrichting art. 1:151 BW = de enige grond voor echtscheiding. Dit betekent
dat het huwelijk zo verstoord is dat samen verdergaan niet meer mogelijk is en er geen
uitzicht is op herstel. Het maakt dan in principe niet uit wie schuld heeft of waardoor de
problemen zijn ontstaan. Art. 1:154 BW

Echtscheidingsconvenant = afspraken die echtgenoten maken over de gevolgen van hun
scheiding. Afspraken over minderjarige kinderen moeten schriftelijk worden vastgelegd in het
ouderschapsplan.

Kinderalimentatie  art. 1:406 BW.
Een afspraak waarbij ouders helemaal afzien van kinderalimentatie is nietig art. 1:400 lid 2
BW.

Wanneer is een echtscheiding definitief? Art. 1:163 BW een echtscheiding komt pas
definitief tot stand door inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers van de
burgerlijke stand.
 De inschrijving moet binnen 6 maanden nadat de beschikking definitief is geworden.
 Gebeurt dit niet, dan vervalt de echtscheidingsbeschikking art. 1:163 BW.
Gevolgen van echtscheiding
Een echtscheiding heeft gevolgen voor de echtgenoten en de kinderen, voor vermogen,
alimentatie, pensioen, de woning, gezag en omgang.